1
Kennismaking Onderzoeksmethoden en Statistiek (KOM)
Universiteit Utrecht
Eindtentamen (deeltentamen 2)
Samenvatting én aantekeningen hoorcolleges
Inhoudsopgave
Kwalitatief onderzoek………………………………………………...2
Correlationeel onderzoek……………………………………………..7
Experimenteel onderzoek……………………………………………11
Wetenschappelijke integriteit………………………………………..14
Aantekeningen hoorcolleges………………………………………...16
, 2
Kwalitatief onderzoek
Empiristen: baseren conclusies op systematische observaties.
Producenten van onderzoek: de mensen die het onderzoek uitvoeren.
Consumenten van onderzoek: de mensen die het onderzoek lezen en toepassen in de
praktijk.
Evidence-based treatment = vorm van therapie die wordt ondersteund door
wetenschappelijk onderzoek.
Theorie-data cyclus = manier van dataverzameling om een theorie te testen.
1.Theorie: beweringen over relatie tussen variabelen
2.Onderzoeksvraag: SPICE
3.Onderzoeksontwerp
4.Hypothesen: voorspelling van het resultaat
5.Data (analyse): set van observaties.
Kenmerken van een goede theorie:
- Ondersteund door data
- Falsifieerbaar: moet weerlegbaar kunnen zijn
- Spaarzaam: eenvoudig, niet ingewikkeld maken als dat niet nodig is
- Probabilistisch: resultaten gelden niet altijd voor iedereen
Dataverzameling bij kwalitatief onderzoek:
- Interview
- Observatie
- Focusgroep
- Bestaande data
Typen observatieonderzoek
- Participerend vs. niet-participerend
onderzoeker is deelnemer vs. onderzoeker kijkt van buitenaf
- Verhuld vs. onverhuld
het is niet bekend vs. het is wel bekend dat er geobserveerd wordt.
- Systematisch vs. niet-systematisch
van te voren vastgelegd vs. niet van te voren vastgelegd wat er geobserveerd wordt.
Bij observaties kan er sprake zijn van reactiviteit: resultaten worden beïnvloed door de
aanwezigheid van de onderzoeker. Reactiviteit kan ook aanwezig zijn bij een interview of een
focusgroep, maar niet bij bestaande data.
Fundamenteel onderzoek = onderzoek met als doel om kennis op te doen (theorie).
Toegepast onderzoek = onderzoek met als doel om oplossingen toe te kunnen passen
(praktijk).
Translationeel = de opgedane kennis als oplossing toepassen (van theorie naar praktijk).
Confounds = alternatieve verklaringen voor een theorie.
Confederate = nep proefpersoon
Biased = bevooroordeeld
Cognitieve bias = een conclusie accepteren, omdat het logisch klinkt. Wordt ook wel
beschikbaarheidsheuristiek genoemd.
, 3
Present/present bias = alleen kijken naar dat wat aanwezig is en negeren wat afwezig
is.
Confirmation bias = alleen kijken naar dat wat overeenkomt met eigen overtuigingen.
Submission bias = alleen studies met positieve resultaten publiceren.
Bias blind spot = denken dat alleen andere bevooroordeeld zijn “ik ben niet
biased”.
Onderzoek kan worden gepubliceerd in:
- Journals
- Hoofdstuk in een boek
- Leerboeken voor studenten
Soorten artikelen:
Empirische artikelen = rapporteren voor het eerst resultaten van een onderzoek.
Review artikel = een samenvatting van verschillende studies.
Meta-analyse = combineert resultaten van studies.
Onderdelen van een artikel:
Samenvatting (abstract) introductie methoden resultaten discussie referenties
(bronnen)
Etnografie = participerende observatie. Kijken vanuit het perspectief van de mensen die
onderzocht worden.
Rollen van een etnograaf:
Complete participant = is in het geheim onderdeel van de groep die geobserveerd wordt.
Risico’s/nadelen:
o Niet ethisch
o Going native: onderzoeker is teveel betrokken bij de groep
o Reactiviteit: gedrag van de deelnemers veranderen.
Participerende observer = het is bekend dat de onderzoeker deel van de groep is om te
observeren. Informed consent is hierbij belangrijk (toestemming van deelnemers).
Gevolg:
o Hawthorn effect: deelnemers zijn geneigd alleen het beste gedrag te laten zien.
Bijvoorbeeld door niet te roken in de pauze, terwijl je dat normaal wel doet.
Observant = het is geen geheim dat de deelnemers geobserveerd worden, de onderzoeker
is niet onderdeel van de groep maar staat er buiten.
Verborgen observer = de deelnemers weten niet dat ze geobserveerd worden.
Systematische observatie = onderzoeker volgt een checklist/schema tijdens het observeren,
deze is van te voren op- en vastgesteld.
Cognitieve dissonantie = acties zijn tegenstrijdig aan de ideeën erover. Zoals weten dat roken
slecht is, maar het toch doen. Of, tegen kinderarbeid zijn, maar wel kleding van de Primark
kopen.
Grounded theory = data verzamelen zonder een vooraf opgestelde hypothese.
Extended case study approach = aan een onderzoek beginnen met een theorie die
uiteindelijk wordt bekrachtigt of aangepast.
Kennismaking Onderzoeksmethoden en Statistiek (KOM)
Universiteit Utrecht
Eindtentamen (deeltentamen 2)
Samenvatting én aantekeningen hoorcolleges
Inhoudsopgave
Kwalitatief onderzoek………………………………………………...2
Correlationeel onderzoek……………………………………………..7
Experimenteel onderzoek……………………………………………11
Wetenschappelijke integriteit………………………………………..14
Aantekeningen hoorcolleges………………………………………...16
, 2
Kwalitatief onderzoek
Empiristen: baseren conclusies op systematische observaties.
Producenten van onderzoek: de mensen die het onderzoek uitvoeren.
Consumenten van onderzoek: de mensen die het onderzoek lezen en toepassen in de
praktijk.
Evidence-based treatment = vorm van therapie die wordt ondersteund door
wetenschappelijk onderzoek.
Theorie-data cyclus = manier van dataverzameling om een theorie te testen.
1.Theorie: beweringen over relatie tussen variabelen
2.Onderzoeksvraag: SPICE
3.Onderzoeksontwerp
4.Hypothesen: voorspelling van het resultaat
5.Data (analyse): set van observaties.
Kenmerken van een goede theorie:
- Ondersteund door data
- Falsifieerbaar: moet weerlegbaar kunnen zijn
- Spaarzaam: eenvoudig, niet ingewikkeld maken als dat niet nodig is
- Probabilistisch: resultaten gelden niet altijd voor iedereen
Dataverzameling bij kwalitatief onderzoek:
- Interview
- Observatie
- Focusgroep
- Bestaande data
Typen observatieonderzoek
- Participerend vs. niet-participerend
onderzoeker is deelnemer vs. onderzoeker kijkt van buitenaf
- Verhuld vs. onverhuld
het is niet bekend vs. het is wel bekend dat er geobserveerd wordt.
- Systematisch vs. niet-systematisch
van te voren vastgelegd vs. niet van te voren vastgelegd wat er geobserveerd wordt.
Bij observaties kan er sprake zijn van reactiviteit: resultaten worden beïnvloed door de
aanwezigheid van de onderzoeker. Reactiviteit kan ook aanwezig zijn bij een interview of een
focusgroep, maar niet bij bestaande data.
Fundamenteel onderzoek = onderzoek met als doel om kennis op te doen (theorie).
Toegepast onderzoek = onderzoek met als doel om oplossingen toe te kunnen passen
(praktijk).
Translationeel = de opgedane kennis als oplossing toepassen (van theorie naar praktijk).
Confounds = alternatieve verklaringen voor een theorie.
Confederate = nep proefpersoon
Biased = bevooroordeeld
Cognitieve bias = een conclusie accepteren, omdat het logisch klinkt. Wordt ook wel
beschikbaarheidsheuristiek genoemd.
, 3
Present/present bias = alleen kijken naar dat wat aanwezig is en negeren wat afwezig
is.
Confirmation bias = alleen kijken naar dat wat overeenkomt met eigen overtuigingen.
Submission bias = alleen studies met positieve resultaten publiceren.
Bias blind spot = denken dat alleen andere bevooroordeeld zijn “ik ben niet
biased”.
Onderzoek kan worden gepubliceerd in:
- Journals
- Hoofdstuk in een boek
- Leerboeken voor studenten
Soorten artikelen:
Empirische artikelen = rapporteren voor het eerst resultaten van een onderzoek.
Review artikel = een samenvatting van verschillende studies.
Meta-analyse = combineert resultaten van studies.
Onderdelen van een artikel:
Samenvatting (abstract) introductie methoden resultaten discussie referenties
(bronnen)
Etnografie = participerende observatie. Kijken vanuit het perspectief van de mensen die
onderzocht worden.
Rollen van een etnograaf:
Complete participant = is in het geheim onderdeel van de groep die geobserveerd wordt.
Risico’s/nadelen:
o Niet ethisch
o Going native: onderzoeker is teveel betrokken bij de groep
o Reactiviteit: gedrag van de deelnemers veranderen.
Participerende observer = het is bekend dat de onderzoeker deel van de groep is om te
observeren. Informed consent is hierbij belangrijk (toestemming van deelnemers).
Gevolg:
o Hawthorn effect: deelnemers zijn geneigd alleen het beste gedrag te laten zien.
Bijvoorbeeld door niet te roken in de pauze, terwijl je dat normaal wel doet.
Observant = het is geen geheim dat de deelnemers geobserveerd worden, de onderzoeker
is niet onderdeel van de groep maar staat er buiten.
Verborgen observer = de deelnemers weten niet dat ze geobserveerd worden.
Systematische observatie = onderzoeker volgt een checklist/schema tijdens het observeren,
deze is van te voren op- en vastgesteld.
Cognitieve dissonantie = acties zijn tegenstrijdig aan de ideeën erover. Zoals weten dat roken
slecht is, maar het toch doen. Of, tegen kinderarbeid zijn, maar wel kleding van de Primark
kopen.
Grounded theory = data verzamelen zonder een vooraf opgestelde hypothese.
Extended case study approach = aan een onderzoek beginnen met een theorie die
uiteindelijk wordt bekrachtigt of aangepast.
