Reader actuarieel rekenen
FFA Pensioen
Voorjaar 2014
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt worden door
middel van druk, fotokopie microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder
voorafgaande schriftelijke toestemming van Fontys Hogescholen.
Reader actuarieel rekenen (FFA Pensioen) 2014 blz. 1
, Hoofdstuk 1: Benadering waardering pensioenvoorziening
In onderstaand stuk wordt ingegaan op de 3 meest gangbare waarderingen van
pensioenverplichtingen. Hierbij moeten een aantal begrippen worden onderscheiden:
a) Opgebouwd ouderdomspensioen (c.q. partnerpensioen)
b) Te behalen ouderdomspensioen (c.q. partnerpensioen)
c) Doelvermogen
d) Koopsommen
e) Premies
Ad. a)
Hieronder wordt verstaan het op de gevraagde datum reeds opgebouwd gedeelte van de
pensioenen. Bij een eindloonregeling kan dit als volgt worden berekend: Aantal dienstjaren *
Opbouwpercentage * Pensioengrondslag.
Bij een middelloonregeling is dit de optelsom van de per dienstjaar opgebouwde pensioenen (al dan
niet geïndexeerd).
Ad b)
Hieronder wordt verstaan het op de pensioendatum opgebouwde pensioen.
Ad. c)
Het doelvermogen is het kapitaal dat nodig is om op de pensioendatum de toegezegde uitkeringen
uit te kunnen keren. Hierbij wordt rekening gehouden met:
- rekenrente
- sterftekansen c.q. overlevingskansen
Ad. d)
Een koopsom is een bedrag ineens dat moet worden afgestort om de afgesloten “verplichtingen” te
financieren.
Ad. e)
Een premie is een periodieke betaling, die moet worden gedaan om de afgesloten “verplichtingen” te
financieren. In het algemeen worden deze vooraf voldaan gedurende de periode dat de pensioenen
worden opgebouwd.
1.1 Inleiding actuarieel rekenen
In deze module worden ten behoeve van het actuariële rekenen 2 onderdelen onderscheiden:
1. Hoeveel kapitaal heb ik nodig om te zijner tijd de opgebouwde (of toegezegde) uitkeringen te
kunnen doen;
2. Welke koopsom (of premies) moet ik nu betalen om de nu op te bouwen pensioenen te
verzekeren.
In deze module worden geen premieberekeningen gemaakt. We proberen slechts een realistische
benadering te maken m.b.t. een systeem van koopsommen.
Feitelijk is actuarieel rekenen net iets meer dan de financiële rekenkunde. In de financiële
rekenkunde wordt aan de hand van een vaststaand aantal termijnen (uitkeringen) berekend hoeveel
de contante waarde (koopsom) of de eindwaarde van deze uitkeringen is. Bij actuarieel rekenen staat
het aantal uitkeringen niet vast. Er is immers niet bekend wanneer de pensioengerechtigde zal
overlijden en of op dat moment zijn partner nog in leven is. Daarom wordt gebruik gemaakt van
aannames. Deze aannames zijn gebaseerd op zogenaamde Overlevingstafels. Deze worden
Reader actuarieel rekenen (FFA Pensioen) 2014 blz. 2
FFA Pensioen
Voorjaar 2014
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt worden door
middel van druk, fotokopie microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder
voorafgaande schriftelijke toestemming van Fontys Hogescholen.
Reader actuarieel rekenen (FFA Pensioen) 2014 blz. 1
, Hoofdstuk 1: Benadering waardering pensioenvoorziening
In onderstaand stuk wordt ingegaan op de 3 meest gangbare waarderingen van
pensioenverplichtingen. Hierbij moeten een aantal begrippen worden onderscheiden:
a) Opgebouwd ouderdomspensioen (c.q. partnerpensioen)
b) Te behalen ouderdomspensioen (c.q. partnerpensioen)
c) Doelvermogen
d) Koopsommen
e) Premies
Ad. a)
Hieronder wordt verstaan het op de gevraagde datum reeds opgebouwd gedeelte van de
pensioenen. Bij een eindloonregeling kan dit als volgt worden berekend: Aantal dienstjaren *
Opbouwpercentage * Pensioengrondslag.
Bij een middelloonregeling is dit de optelsom van de per dienstjaar opgebouwde pensioenen (al dan
niet geïndexeerd).
Ad b)
Hieronder wordt verstaan het op de pensioendatum opgebouwde pensioen.
Ad. c)
Het doelvermogen is het kapitaal dat nodig is om op de pensioendatum de toegezegde uitkeringen
uit te kunnen keren. Hierbij wordt rekening gehouden met:
- rekenrente
- sterftekansen c.q. overlevingskansen
Ad. d)
Een koopsom is een bedrag ineens dat moet worden afgestort om de afgesloten “verplichtingen” te
financieren.
Ad. e)
Een premie is een periodieke betaling, die moet worden gedaan om de afgesloten “verplichtingen” te
financieren. In het algemeen worden deze vooraf voldaan gedurende de periode dat de pensioenen
worden opgebouwd.
1.1 Inleiding actuarieel rekenen
In deze module worden ten behoeve van het actuariële rekenen 2 onderdelen onderscheiden:
1. Hoeveel kapitaal heb ik nodig om te zijner tijd de opgebouwde (of toegezegde) uitkeringen te
kunnen doen;
2. Welke koopsom (of premies) moet ik nu betalen om de nu op te bouwen pensioenen te
verzekeren.
In deze module worden geen premieberekeningen gemaakt. We proberen slechts een realistische
benadering te maken m.b.t. een systeem van koopsommen.
Feitelijk is actuarieel rekenen net iets meer dan de financiële rekenkunde. In de financiële
rekenkunde wordt aan de hand van een vaststaand aantal termijnen (uitkeringen) berekend hoeveel
de contante waarde (koopsom) of de eindwaarde van deze uitkeringen is. Bij actuarieel rekenen staat
het aantal uitkeringen niet vast. Er is immers niet bekend wanneer de pensioengerechtigde zal
overlijden en of op dat moment zijn partner nog in leven is. Daarom wordt gebruik gemaakt van
aannames. Deze aannames zijn gebaseerd op zogenaamde Overlevingstafels. Deze worden
Reader actuarieel rekenen (FFA Pensioen) 2014 blz. 2
