INLEIDING IN DE
PSYCHOLOGIE
Hoofdstuk 1 t/m 6 (hoofdstuk 4 in mindmapvorm)
Liesbeth de Ruiter
,Samenvatting Inleiding in de Psychologie H1 t/m H7
Hoofdstuk 1 geest, gedrag en psychologische
wetenschap
Psychologie = de wetenschap van gedrag en geestelijke processen, psychologische invalshoek
Psyche = geest / Logie = studie (Grieks ‘studie van de geest’)
Psychiatrie = een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van mentale
stoornissen (medische invalshoek)
Interne geestelijke processen + indirect waarnemen = denken, voelen, begeren
Externe + waarneembare gedragingen = praten, lopen, glimlachen
Soorten psychologen
- Experimenteel/onderzoek psychologen
- kleinste groep
- voeren de meeste onderzoeken uit die nieuwe psychologische kennis creëert
- vaak werkzaam bij universiteiten, geven hier tevens les
- Docent psychologen
- geven les aan studenten met Bachelor opleiding
- onderzoeken (wetenschappelijk) op de universiteit
- soms behandelen ze mensen
- Toegepast psychologen
- 2/3 psychologen met universitair diploma werkt als tgp
- gebruiken de kennis die door experimenteel psychologen is verzameld om problemen van
mensen op te lossen d.m.v. trainingen, speciale gereedschappen of psychologische behandelingen
Soorten Toegepast Psychologen
- Arbeid & Organisatie psychologen
- gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek die productiviteit en arbeidsmoraal van
werknemers moet maximaliseren
- doen onderzoeken, en marktonderzoeken
- Sportpsychologen
- helpen atleten hun prestaties en motivatie te verbeteren
- leren emoties te beheersen
- Schoolpsychologen
- deskundig op het gebied van leren & lesgeven
- houden zich bezig met alles wat schoolprestaties kan beïnvloeden
- diagnosticeren leer- en gedragsproblemen
- Klinisch psychologen/ counselors
- helpen mensen zich aan te passen op sociaal en emotioneel gebied
- helpen met het maken van keuzes
- deze opleiding duurt 10 jaar
- Forensisch psychologen
- richten zich op het wet- rechtssysteem
- doen testen met gevangenen betreft vrijlating/fitheid
- beoordelen verklaringen bij zaken zoals moord en verkrachting
- Omgevingspsychologen
- proberen de interactie met onze omgeving en natuur te verbeteren
- Geronto psychologen
- Ouderen helpen tot behouden van gezondheid en welzijn
, - effectief omgaan met leeftijd gerelateerde problemen (dementie)
Pseudopsychologie = niet onderbouwde psychologische aannemingen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresteerd (hierdoor altijd kritisch kijken)
Descartes leerde onderscheid te maken tussen lichaam en geest
Vaardigheden voor kritisch denken
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
- Niet goed = anekdotisch bewijsmateriaal: ervaringen van enkele mensen
- Goed = wetenschappelijk bewijsmateriaal: vanuit wetenschappelijk onderzoek
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
- Bias = een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal op basis van
persoonlijke ervaringen en waarden
- Emotionele bias = de neiging om een oordeel te vellen gebaseerd op attitudes en
gevoelens i.p.v. rationele analyse van het bewijsmateriaal
- Confirmation bias = de neiging om informatie die niet bij je opvattingen aansluiten te
negeren of bekritiseren en in daardoor informatie op te zoeken waar je het wel mee eens
bent. We zijn altijd op zoek naar informatie die onze bestaande gegevens bevestigen.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- 2 dingen komen tegelijkertijd voor waardoor we ervan uitgaan dat deze bij elkaar horen
- Gezond verstand, niet zorgvuldig onderzocht
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Vier stappen van de wetenschappelijke methode
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Data analyseren
4. Resultaten publiceren en laten bekritiseren
Emperisch onderzoek = onderzoek benadering waarbij gegevens worden verzameld d.m.v. objectieve
informatie uit de eerste hand, gebaseerd op sensorische ervaringen en observatie
Theorie = toetsbare verklaring voor een aantal feiten en observaties
Variabele (in onderzoek) = element dat van invloed is op hetgeen onderzocht wordt
Hypothese = voorspelling van de uitkomst in een wetenschappelijk onderzoek; een bewering over de
relatie tussen variabelen in het onderzoek
Verschillende typen onderzoek
- Experimenten = onderzoek waarbij de onderzoeker gebruik maakt van vergelijkbare
groepen en alle omstandigheden controleert en rechtstreeks manipuleert, inclusief de
onafhankelijke variable
- Correlatie-onderzoek = vorm waarbij de relatie tussen 2 variabelen wordt bestudeerd
(kan geen oorzaak -gevolgrelatie worden afgeleid)
- geen correlatie = de variabeken hebben geen relatie met elkaar, coëfficiënt is 0
- positieve correlatie = variabelen gaan tegelijkertijd dezelfde richting op, heeft
overeenkomsten
PSYCHOLOGIE
Hoofdstuk 1 t/m 6 (hoofdstuk 4 in mindmapvorm)
Liesbeth de Ruiter
,Samenvatting Inleiding in de Psychologie H1 t/m H7
Hoofdstuk 1 geest, gedrag en psychologische
wetenschap
Psychologie = de wetenschap van gedrag en geestelijke processen, psychologische invalshoek
Psyche = geest / Logie = studie (Grieks ‘studie van de geest’)
Psychiatrie = een medisch specialisme dat zich richt op de diagnose en behandeling van mentale
stoornissen (medische invalshoek)
Interne geestelijke processen + indirect waarnemen = denken, voelen, begeren
Externe + waarneembare gedragingen = praten, lopen, glimlachen
Soorten psychologen
- Experimenteel/onderzoek psychologen
- kleinste groep
- voeren de meeste onderzoeken uit die nieuwe psychologische kennis creëert
- vaak werkzaam bij universiteiten, geven hier tevens les
- Docent psychologen
- geven les aan studenten met Bachelor opleiding
- onderzoeken (wetenschappelijk) op de universiteit
- soms behandelen ze mensen
- Toegepast psychologen
- 2/3 psychologen met universitair diploma werkt als tgp
- gebruiken de kennis die door experimenteel psychologen is verzameld om problemen van
mensen op te lossen d.m.v. trainingen, speciale gereedschappen of psychologische behandelingen
Soorten Toegepast Psychologen
- Arbeid & Organisatie psychologen
- gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek die productiviteit en arbeidsmoraal van
werknemers moet maximaliseren
- doen onderzoeken, en marktonderzoeken
- Sportpsychologen
- helpen atleten hun prestaties en motivatie te verbeteren
- leren emoties te beheersen
- Schoolpsychologen
- deskundig op het gebied van leren & lesgeven
- houden zich bezig met alles wat schoolprestaties kan beïnvloeden
- diagnosticeren leer- en gedragsproblemen
- Klinisch psychologen/ counselors
- helpen mensen zich aan te passen op sociaal en emotioneel gebied
- helpen met het maken van keuzes
- deze opleiding duurt 10 jaar
- Forensisch psychologen
- richten zich op het wet- rechtssysteem
- doen testen met gevangenen betreft vrijlating/fitheid
- beoordelen verklaringen bij zaken zoals moord en verkrachting
- Omgevingspsychologen
- proberen de interactie met onze omgeving en natuur te verbeteren
- Geronto psychologen
- Ouderen helpen tot behouden van gezondheid en welzijn
, - effectief omgaan met leeftijd gerelateerde problemen (dementie)
Pseudopsychologie = niet onderbouwde psychologische aannemingen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresteerd (hierdoor altijd kritisch kijken)
Descartes leerde onderscheid te maken tussen lichaam en geest
Vaardigheden voor kritisch denken
1. Wat is de bron?
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
- Niet goed = anekdotisch bewijsmateriaal: ervaringen van enkele mensen
- Goed = wetenschappelijk bewijsmateriaal: vanuit wetenschappelijk onderzoek
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
- Bias = een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal op basis van
persoonlijke ervaringen en waarden
- Emotionele bias = de neiging om een oordeel te vellen gebaseerd op attitudes en
gevoelens i.p.v. rationele analyse van het bewijsmateriaal
- Confirmation bias = de neiging om informatie die niet bij je opvattingen aansluiten te
negeren of bekritiseren en in daardoor informatie op te zoeken waar je het wel mee eens
bent. We zijn altijd op zoek naar informatie die onze bestaande gegevens bevestigen.
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- 2 dingen komen tegelijkertijd voor waardoor we ervan uitgaan dat deze bij elkaar horen
- Gezond verstand, niet zorgvuldig onderzocht
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Vier stappen van de wetenschappelijke methode
1. Een hypothese ontwikkelen
2. Objectieve data verzamelen
3. Data analyseren
4. Resultaten publiceren en laten bekritiseren
Emperisch onderzoek = onderzoek benadering waarbij gegevens worden verzameld d.m.v. objectieve
informatie uit de eerste hand, gebaseerd op sensorische ervaringen en observatie
Theorie = toetsbare verklaring voor een aantal feiten en observaties
Variabele (in onderzoek) = element dat van invloed is op hetgeen onderzocht wordt
Hypothese = voorspelling van de uitkomst in een wetenschappelijk onderzoek; een bewering over de
relatie tussen variabelen in het onderzoek
Verschillende typen onderzoek
- Experimenten = onderzoek waarbij de onderzoeker gebruik maakt van vergelijkbare
groepen en alle omstandigheden controleert en rechtstreeks manipuleert, inclusief de
onafhankelijke variable
- Correlatie-onderzoek = vorm waarbij de relatie tussen 2 variabelen wordt bestudeerd
(kan geen oorzaak -gevolgrelatie worden afgeleid)
- geen correlatie = de variabeken hebben geen relatie met elkaar, coëfficiënt is 0
- positieve correlatie = variabelen gaan tegelijkertijd dezelfde richting op, heeft
overeenkomsten
