Cognitieve Neurowetenschappen voor
Geesteswetenschappers
Stof tentamen 2
Hoorcollege 4
Visuele verwerkingsgebieden
- Het visuele systeem is een van onze grote cartografen
➢ In kaart brengen van onze omgeving op basis van licht
- Het geniculo-striate pad → van de retina via het optisch chiasma via de LGN – deel van de
thalamus – naar de striate cortex (aka “primaire visuele cortex” aka “BA17” aka “V1”)
- V1 bevat een retinotope kaart van de retina (het netvlies)
➢ In V1 wordt het beeld op de retina heel netjes afgebeeld: het patroon van neurale
activatie op dat stukje neocortex ‘volgt’ (of ‘respecteert’) het ruimtelijke patroon van
beelden op de retina
, - Andere gebiedjes gaan aan de slag met die kaart die in V1 is aangelegd
➢ En die berekenen weer hun eigen kaarten
Taak verdeling
- Het visuele systeem in het brein is deels “hiërarchisch” opgebouwd
➢ Jullie doen alleen vlekjes
➢ Jullie den simpele lijntjes
➢ Jullie doen lijncombinaties
➢ Jullie doen simpele vormen
➢ Jullie doen complexe objecten
- En verdeelt ook op ándere manieren de taken (kleur, beweging, etc…). V4 is bijvoorbeeld
gespecialiseerd in kleur en V5 in beweging
, - Bepaalde cellen hebben ‘vlekjes’ als receptieve velden en met behulp van slimme
schakelingen heb je vervolgens weer andere cellen die grotere receptieve velden hebben,
bijv streepjes.
- Hieronder een voorbeeld waarbij levend stratego wordt vergeleken met hoe taakverdeling is
verdeeld in ons brein
Een grof accentverschil in taakverdeling
- In die ‘forward stream’ heb je inferieur/ventraal meer gebieden die zich bezig houden met
objectherkenning (Ventral stream, “what-pathway”), terwijl je in de superieure/dorsale
stream meer bezig bent met de ruimtelijke locatie van datgene wat je ziet (“where-
pathway”)
- Het geniculo-striate pad is niet het enige pad dat informatie vanuit de ogen naar het brein
brengt
➢ Er zijn méér paden die visuele perceptie realiseren
, ➢ Het geniculo-strate pad is het aspect van visuele perceptie waar we ons ook
bewust van zijn en valt onder het visueel bewustzijn
➢ Uit vele onderzoeken weten we dat er nog veel meer routes zijn die informatie
vanuit de retina naar andere stukjes in het brein brengen, waar we ons helemaal
niet bewust van zijn, maar die wel erg nuttig zijn
- Er is bijv een route van de retina naar de superior colliculus (de retinotectal pathway) die
voornamelijk betrokken is bij oogbewegingen zonder dat jij daar bewust bij stil hoeft te staan
- Perceptie is in zekere zin natuurlijk “bottum-up” → het begint met data ‘daarbuiten’, de
voedingsbodem’ voor waarneming, die wordt eerst verwerkt door vroege
verwekingsgebieden (zoals V1) en wordt vervolgens door allerlei andere gebiedjes opgepikt
die er verder mee aan de slag gaan. Hoe verder je dat brein in komt, hoe verder naar voren,
hoe meer er sprake is van late verwerkingsgebieden/processen
Geesteswetenschappers
Stof tentamen 2
Hoorcollege 4
Visuele verwerkingsgebieden
- Het visuele systeem is een van onze grote cartografen
➢ In kaart brengen van onze omgeving op basis van licht
- Het geniculo-striate pad → van de retina via het optisch chiasma via de LGN – deel van de
thalamus – naar de striate cortex (aka “primaire visuele cortex” aka “BA17” aka “V1”)
- V1 bevat een retinotope kaart van de retina (het netvlies)
➢ In V1 wordt het beeld op de retina heel netjes afgebeeld: het patroon van neurale
activatie op dat stukje neocortex ‘volgt’ (of ‘respecteert’) het ruimtelijke patroon van
beelden op de retina
, - Andere gebiedjes gaan aan de slag met die kaart die in V1 is aangelegd
➢ En die berekenen weer hun eigen kaarten
Taak verdeling
- Het visuele systeem in het brein is deels “hiërarchisch” opgebouwd
➢ Jullie doen alleen vlekjes
➢ Jullie den simpele lijntjes
➢ Jullie doen lijncombinaties
➢ Jullie doen simpele vormen
➢ Jullie doen complexe objecten
- En verdeelt ook op ándere manieren de taken (kleur, beweging, etc…). V4 is bijvoorbeeld
gespecialiseerd in kleur en V5 in beweging
, - Bepaalde cellen hebben ‘vlekjes’ als receptieve velden en met behulp van slimme
schakelingen heb je vervolgens weer andere cellen die grotere receptieve velden hebben,
bijv streepjes.
- Hieronder een voorbeeld waarbij levend stratego wordt vergeleken met hoe taakverdeling is
verdeeld in ons brein
Een grof accentverschil in taakverdeling
- In die ‘forward stream’ heb je inferieur/ventraal meer gebieden die zich bezig houden met
objectherkenning (Ventral stream, “what-pathway”), terwijl je in de superieure/dorsale
stream meer bezig bent met de ruimtelijke locatie van datgene wat je ziet (“where-
pathway”)
- Het geniculo-striate pad is niet het enige pad dat informatie vanuit de ogen naar het brein
brengt
➢ Er zijn méér paden die visuele perceptie realiseren
, ➢ Het geniculo-strate pad is het aspect van visuele perceptie waar we ons ook
bewust van zijn en valt onder het visueel bewustzijn
➢ Uit vele onderzoeken weten we dat er nog veel meer routes zijn die informatie
vanuit de retina naar andere stukjes in het brein brengen, waar we ons helemaal
niet bewust van zijn, maar die wel erg nuttig zijn
- Er is bijv een route van de retina naar de superior colliculus (de retinotectal pathway) die
voornamelijk betrokken is bij oogbewegingen zonder dat jij daar bewust bij stil hoeft te staan
- Perceptie is in zekere zin natuurlijk “bottum-up” → het begint met data ‘daarbuiten’, de
voedingsbodem’ voor waarneming, die wordt eerst verwerkt door vroege
verwekingsgebieden (zoals V1) en wordt vervolgens door allerlei andere gebiedjes opgepikt
die er verder mee aan de slag gaan. Hoe verder je dat brein in komt, hoe verder naar voren,
hoe meer er sprake is van late verwerkingsgebieden/processen
