Samenvatting sociologisch perspectief op criminaliteit
Aandachtpunten:
Klassen justitie!! (college 2)
Donker blauw = vragen
Oranje = begrippen
Geel gemarkeerd = hoofd thema
Groen = onderdeel hoofdthema, bijvoorbeeld een theorie
Paars = naam college
College 1 – criminaliteit, criminologie, sociologisch perspectief hierop.
Criminaliteit
Focus op de waarom-vraag. Bepaald sociaal fenomeen verklaren.
Sociologisch perspectief gaat over de focus op sociologische theorieën tijdens de module.
Question Frank van Tubergen: What does it mean when you want to use a sociological
perspective to study human behavior?
It means that you consider the role that social context play in shaping behaviour rather
than focussing on individual characteristics (like personality. Thus the sociological
perspective explains human behavior with social context that individuals share and
thereby differs from the individual perspective.
- Verklaren van menselijk gedrag door te kijken naar de sociale contexten die
individuen met elkaar delen of deel van uitmaken.
- Sociale contexten: vrienden, familie, klasgenoten, collega’s, soort school, omgeving
waar je woont (dorp, stad, land).
Witteboordencriminaliteit = criminaliteit wat gepleegd wordt door iemand met een hoge
sociale status. Voorbeelden zijn bedrog, verduistering (niet retourneren van goederen) of
schending van vertrouwen. Deze mensen zijn niet afhankelijk van bedreiging of het gebruik
van geweld.
White collar crime means, according to Sutherland, “crime committed by a person of
respectability and high social status in the course of his occupation”. So you do not expect it
from these people. People that are being respected, who have power.
So crime occurs in all classes of society. This type of crime is still very invisible.
Macro = landelijk niveau, gehele wereld, samenlevings-niveau.
Meso = direct omgeving (familie, collega’s, vrienden).
Micro = individueel, bijvoorbeeld biologische en economische benaderingen.
Wettelijke definitie criminaliteit
Definitie: Schending van de strafwet. Criminaliteit is dus de schending van het strafrecht. Dus
criminaliteit is alleen hetgeen wat strafbaar is en iemand is alleen crimineel als een rechter
die persoon zijn straf heeft vastgesteld.
Wat bestudeer je: persoon en hun gedragingen.
Kritiek:
- Strafwerk omvat niet alle soorten crimineel gedrag uit (denk aan witteboordencriminaliteit,
toeslagenaffaire, dictatorschap).
- Houdt geen rekening met de culturele en historische context van wetgeving (in sommige
culturen is homohuwelijk verboden en criminaliteit veranderd door de tijd heen).
- Houdt geen rekening met wie wetgeving bepaalt (wetgever maakt de regels en deze wordt beïnvloed
door donateurs, lobbyisten. Dus focus op de machtsverschillen).
Vraag: Noem een voorbeeld van een type criminaliteit waar de wettelijke definitie van
criminaliteit geen rekening mee houdt en dus niet tot criminaliteit rekent.
1
,Antwoord: toeslagenaffaire.
Vraag: noem een voorbeeld van een type criminaliteit wat met de tijd is veranderd en wat nu
niet meer als crimineel wordt beschouwd in Nederland.
Antwoord: homohuwelijk, abortus.
Consensusbenadering (Emile Durkheim)
Assumptie: De leden van de samenleving zijn het eens over wat tot criminaliteit behoort.
Mensen worden bij elkaar gehouden door gedeelde overtuigingen zoals tradities en gelijke
wereldbeelden en deze gemeenschappelijkheid in sociale normen, dit houdt mensen samen.
Definitie: gedragingen die collectieve moraal ‘shockeren’ en die hierdoor leiden tot intense
morele verontwaardiging onder het collectief.
Wat bestudeer je: persoon en hun gedragingen.
Kritiek:
- Consensus is afhankelijk van de sociale en historische context (bij verkrachting is het
belangrijk in welke context het plaats vindt, bijvoorbeeld binnen het huwelijk).
- Om wiens moraliteit en wiens morele verontwaardiging gaat het dan precies (wat is de
maatstaf: wie is dat collectief?, van wie moet de morele verontwaardiging worden gewekt? hangt af van de
mogelijkheden groep om private zaken publiek te maken: hoe goed lukt het de groep om meer mensen bij hun zaak
te betrekken om die verontwaardiging uit te drukken (= moreel ondernemerschap)).
Moreel ondernemerschap = het feit dat je de straten op moet gaat (actie moet ondernemen)
om duidelijk te maken dat iets wat jou als minderheidsgroepering is aangedaan/overkomen,
niet in oké is.
Conflict-benaderingen (er zijn er meerdere)
Overeenkomsten:
- Assumptie dat mensen van elkaar verschillen (verschillende groepen mensen, verschillende
belangen die in conflict met elkaar komen (randstad v.s. platteland)).
- Assumptie: criminaliteit wordt bepaalt door machtige groepen (deze groepen doen dit om hun
belangen te behartigen en hun machtige positie te behouden).
- Assumptie: mensen met minder macht (machtelozen) zijn het slachtoffer van de
wetgeving.
Verschillende sub-stromingen binnen conflict-benadering
1. Marxistische / kritische conflict-benadering
2. Pluralistische conflict-benadering
Marxistische en kritische conflictbenadering
Assumptie: macht wordt bepaalt door rijkdom/klasse.
Definitie: onder criminaliteit verstaan we gedragingen die rijken bedreigen (straatroof). Wat
criminaliteit ook definieert is de mensenrechtenschending en machtigen vs. Onmachtigen.
Wat bestudeer je: gedragingen die rijken bedreigen.
Pluralistische conflict-benadering
Assumptie: macht wordt bepaalt door rijkdom/klasse + etniciteit, gender, religie. Deze
groepen strijden om dominantie en zetten daarbij wetgeving in als instrument.
1. primair conflict persoon uit een cultuur in een andere cultuur: andere normen/wetten.
2. secundair conflict groepen in hetzelfde gebied (die verschillen in waarden en normen).
Hedendaagse benaderingen: sociale constructie
In het verlengde van de pluralistische conflict-benadering.
Tifft & Sullivan “Een definitie van criminaliteit moet ook datgene omvatten dat voortkomt uit
de hiërarchische structuur & sociale regelingen in samenlevingen en dat schade toebrengt
maar niet onder wettelijke definities valt”.
2
,Intergratieve benaderingen
Biedt een oplossing voor de verschillende ideeën die zijn geïdentificeerd voor de vorige
benaderingen.
Lanier et. al. bespreken twee vormen:
1. Hagan’s pyramide van criminaliteit
2. Prisma van criminaliteit Lanier et al.
Hagan’s (1985) Pyramide van criminaliteit
Hagan gaat er vanuit dat criminaliteit een
soort afwijking is van de sociale norm die
is vastgelegd in het strafrecht.
Hagan “a kind of deviance, which in turn
consists of variation from a social norm
that is proscribed by criminal law”.
Daarnaast: criminaliteit wordt gezien als
een continue variabele. Overtredingen
van regels variëren in ernst, dus je hebt
kleine overtredingen en hele grote
overtredingen. Er is dus een schaal van
hoe erg iets is.
Hagans pyramide bepaalt de ernst van de criminaliteit in drie dimensies.
1. “Agreement about the norm”: de mate waarin er overeenstemming hoe goed of fout een
bepaalde gedraging is, des te meer overeenstemming is des te erger (confusion or apathy, high
disagreement, high agreement).
2. “Severity of the societal response”: Hoe sterk is de reactie van de samenleving hoe
zwaar is een straf? Hoe sterker de reactie is (dus hoe hoger de straf) hoe erger de gedraging
wordt bevonden of hoeveel overeenstemming er over is (mild, moderate, severe).
3. “Evaluation of social harm”: hoeveel schade iets is en voor wie slachtofferloos delict
wordt gezien als minder erg, des te meer slachtoffers des te ernstiger (relatively harmless, somewhat
harmful, very hamful).
- Deze drie dimensies hangen samen volgens Hagan maar deze is niet perfect. Laag
de piramide is laag of zwak en hoog in de pyramide is sterk. Elke dimensie kan
variëren van laag/zwak of hoog/sterk.
.
Kritiek op de Pyramide van Hagan door Lanier.
Kritiek punten zijn:
Er is te weinig aandacht voor public awareness of crime; or the realisation that one
is the victim. Soms komt er geen reactie omdat mensen niet in de gaten hebben dat
ze het slachtoffer zijn van criminaliteit.
Er is weinig aandacht voor het aantal slachtoffers. Dit wordt wel een klein beetje
geimpliceerd in het derde punt van Hagan maar het is niet direct, er moet meer
nadruk komen op de hoeveelheid slachtoffers.
3
, De dimensie ‘severity of response’ omvat niet de waarschijnlijkheid dat er een
reactie komt. Het gaat alleen om hoe sterk de reactie is.
Samen er is te weinig aandacht voor gedrag waarbij het bewustzijn (awareneness) /
slachtoffers / kans (brede) reactie laag is of het aantal slachtoffers laag is en er is kans op
een lage brede reactie.
Daarom stellen ze aanpassing van de pyramide voor; het wordt een prisma
Prisma van Lanier
Bovenste gedeelte: zeer zichtbare
vorm van criminaliteit. Wordt vaak
gedaan door de powerless. Wat je
ziet is directe schadeaanslag
zoals gestolen geld en
verwondingen. Dit wordt vaak
gedaan door mensen die minder
macht hebben.
Vraag: noem een voorbeeld van
zichtbare directe schade.
Antwoord: Iemand van zijn scooter
aftrappen waardoor diegene letsel
oploopt en geen scooter meet
heeft.
Onderste gedeelte: onzichtbare vormen van criminaliteit die vaker door de powerfull
wordt gedaan. Schade is diffuus/indirect, minder zichtbaar zoals het jatten van data of het
vervuilen van waterbronnen waar iedereenlast van heeft.
Vraag: noem een voorbeeld van onzichtbare indirecte schade.
Antwoord: Het jatten van data en die gebruiken voor je advertenties.
Crimes of the powerless Crimes of the powerfull
Crimes of the street: hangjongeren die dingen kapot Crimes of the suite: ontduiken van belasting,
maken, moord, diefstal, zakkenroller, drugshandel, misleiding van uitstoot van Volkswagen, Marlboro zou
autodiefstal, inbraak, brandstichting, verkrachting. zogenaamd niet kankerverwekkend zijn, handel met
voorkennis, datahandel, corruptie, fraude in
Worden traditioneel gezien geassocieerd met lage onderzoeken, belastingontduiking.
sociale klassen. Dit zie je in de registratie gegevens
van de politie en OM. Dit soort vormen van criminaliteit worden niet alleen
gedaan door individuen maar ook door organisaties of
De zelfrapportages laten weinig verschil zien tussen door overheidsinstanties.
klassen in street crime. We associëren dit met lage
klassen maar dit blijkt niet te kloppen dit beeld. Wat ook voorbeelden zijn: belemmeren rechtsgang,
schending privacy rechten, onvrijwillige medische
Lage sociale klassen dit gaat niet alleen over de experimenten.
waarschijnlijkheid dat je een crime begaat, maar ook
in hoe goed jij bent dat jij niet wordt veroordeeld, Macht bepaalt de mogelijkheden om crimineel gedrag
wordt opgepakt en moet zitten. te plegen en te omzeilen. Mensen met meer macht
zijn in een positie die hen meer opties geeft om de wet
CONCLUSIE: Powerless betekent de mogelijkheid om te omzeilen (ze kunnen adviseurs inhuren of dure
je te verzetten/het omzeilen van arrestatie, worden advocaten).
veroordeeld en moeten zitten in de gevangenis.
Zijn goed om de consequenties van dit gedrag te
omzeilen.
4
Aandachtpunten:
Klassen justitie!! (college 2)
Donker blauw = vragen
Oranje = begrippen
Geel gemarkeerd = hoofd thema
Groen = onderdeel hoofdthema, bijvoorbeeld een theorie
Paars = naam college
College 1 – criminaliteit, criminologie, sociologisch perspectief hierop.
Criminaliteit
Focus op de waarom-vraag. Bepaald sociaal fenomeen verklaren.
Sociologisch perspectief gaat over de focus op sociologische theorieën tijdens de module.
Question Frank van Tubergen: What does it mean when you want to use a sociological
perspective to study human behavior?
It means that you consider the role that social context play in shaping behaviour rather
than focussing on individual characteristics (like personality. Thus the sociological
perspective explains human behavior with social context that individuals share and
thereby differs from the individual perspective.
- Verklaren van menselijk gedrag door te kijken naar de sociale contexten die
individuen met elkaar delen of deel van uitmaken.
- Sociale contexten: vrienden, familie, klasgenoten, collega’s, soort school, omgeving
waar je woont (dorp, stad, land).
Witteboordencriminaliteit = criminaliteit wat gepleegd wordt door iemand met een hoge
sociale status. Voorbeelden zijn bedrog, verduistering (niet retourneren van goederen) of
schending van vertrouwen. Deze mensen zijn niet afhankelijk van bedreiging of het gebruik
van geweld.
White collar crime means, according to Sutherland, “crime committed by a person of
respectability and high social status in the course of his occupation”. So you do not expect it
from these people. People that are being respected, who have power.
So crime occurs in all classes of society. This type of crime is still very invisible.
Macro = landelijk niveau, gehele wereld, samenlevings-niveau.
Meso = direct omgeving (familie, collega’s, vrienden).
Micro = individueel, bijvoorbeeld biologische en economische benaderingen.
Wettelijke definitie criminaliteit
Definitie: Schending van de strafwet. Criminaliteit is dus de schending van het strafrecht. Dus
criminaliteit is alleen hetgeen wat strafbaar is en iemand is alleen crimineel als een rechter
die persoon zijn straf heeft vastgesteld.
Wat bestudeer je: persoon en hun gedragingen.
Kritiek:
- Strafwerk omvat niet alle soorten crimineel gedrag uit (denk aan witteboordencriminaliteit,
toeslagenaffaire, dictatorschap).
- Houdt geen rekening met de culturele en historische context van wetgeving (in sommige
culturen is homohuwelijk verboden en criminaliteit veranderd door de tijd heen).
- Houdt geen rekening met wie wetgeving bepaalt (wetgever maakt de regels en deze wordt beïnvloed
door donateurs, lobbyisten. Dus focus op de machtsverschillen).
Vraag: Noem een voorbeeld van een type criminaliteit waar de wettelijke definitie van
criminaliteit geen rekening mee houdt en dus niet tot criminaliteit rekent.
1
,Antwoord: toeslagenaffaire.
Vraag: noem een voorbeeld van een type criminaliteit wat met de tijd is veranderd en wat nu
niet meer als crimineel wordt beschouwd in Nederland.
Antwoord: homohuwelijk, abortus.
Consensusbenadering (Emile Durkheim)
Assumptie: De leden van de samenleving zijn het eens over wat tot criminaliteit behoort.
Mensen worden bij elkaar gehouden door gedeelde overtuigingen zoals tradities en gelijke
wereldbeelden en deze gemeenschappelijkheid in sociale normen, dit houdt mensen samen.
Definitie: gedragingen die collectieve moraal ‘shockeren’ en die hierdoor leiden tot intense
morele verontwaardiging onder het collectief.
Wat bestudeer je: persoon en hun gedragingen.
Kritiek:
- Consensus is afhankelijk van de sociale en historische context (bij verkrachting is het
belangrijk in welke context het plaats vindt, bijvoorbeeld binnen het huwelijk).
- Om wiens moraliteit en wiens morele verontwaardiging gaat het dan precies (wat is de
maatstaf: wie is dat collectief?, van wie moet de morele verontwaardiging worden gewekt? hangt af van de
mogelijkheden groep om private zaken publiek te maken: hoe goed lukt het de groep om meer mensen bij hun zaak
te betrekken om die verontwaardiging uit te drukken (= moreel ondernemerschap)).
Moreel ondernemerschap = het feit dat je de straten op moet gaat (actie moet ondernemen)
om duidelijk te maken dat iets wat jou als minderheidsgroepering is aangedaan/overkomen,
niet in oké is.
Conflict-benaderingen (er zijn er meerdere)
Overeenkomsten:
- Assumptie dat mensen van elkaar verschillen (verschillende groepen mensen, verschillende
belangen die in conflict met elkaar komen (randstad v.s. platteland)).
- Assumptie: criminaliteit wordt bepaalt door machtige groepen (deze groepen doen dit om hun
belangen te behartigen en hun machtige positie te behouden).
- Assumptie: mensen met minder macht (machtelozen) zijn het slachtoffer van de
wetgeving.
Verschillende sub-stromingen binnen conflict-benadering
1. Marxistische / kritische conflict-benadering
2. Pluralistische conflict-benadering
Marxistische en kritische conflictbenadering
Assumptie: macht wordt bepaalt door rijkdom/klasse.
Definitie: onder criminaliteit verstaan we gedragingen die rijken bedreigen (straatroof). Wat
criminaliteit ook definieert is de mensenrechtenschending en machtigen vs. Onmachtigen.
Wat bestudeer je: gedragingen die rijken bedreigen.
Pluralistische conflict-benadering
Assumptie: macht wordt bepaalt door rijkdom/klasse + etniciteit, gender, religie. Deze
groepen strijden om dominantie en zetten daarbij wetgeving in als instrument.
1. primair conflict persoon uit een cultuur in een andere cultuur: andere normen/wetten.
2. secundair conflict groepen in hetzelfde gebied (die verschillen in waarden en normen).
Hedendaagse benaderingen: sociale constructie
In het verlengde van de pluralistische conflict-benadering.
Tifft & Sullivan “Een definitie van criminaliteit moet ook datgene omvatten dat voortkomt uit
de hiërarchische structuur & sociale regelingen in samenlevingen en dat schade toebrengt
maar niet onder wettelijke definities valt”.
2
,Intergratieve benaderingen
Biedt een oplossing voor de verschillende ideeën die zijn geïdentificeerd voor de vorige
benaderingen.
Lanier et. al. bespreken twee vormen:
1. Hagan’s pyramide van criminaliteit
2. Prisma van criminaliteit Lanier et al.
Hagan’s (1985) Pyramide van criminaliteit
Hagan gaat er vanuit dat criminaliteit een
soort afwijking is van de sociale norm die
is vastgelegd in het strafrecht.
Hagan “a kind of deviance, which in turn
consists of variation from a social norm
that is proscribed by criminal law”.
Daarnaast: criminaliteit wordt gezien als
een continue variabele. Overtredingen
van regels variëren in ernst, dus je hebt
kleine overtredingen en hele grote
overtredingen. Er is dus een schaal van
hoe erg iets is.
Hagans pyramide bepaalt de ernst van de criminaliteit in drie dimensies.
1. “Agreement about the norm”: de mate waarin er overeenstemming hoe goed of fout een
bepaalde gedraging is, des te meer overeenstemming is des te erger (confusion or apathy, high
disagreement, high agreement).
2. “Severity of the societal response”: Hoe sterk is de reactie van de samenleving hoe
zwaar is een straf? Hoe sterker de reactie is (dus hoe hoger de straf) hoe erger de gedraging
wordt bevonden of hoeveel overeenstemming er over is (mild, moderate, severe).
3. “Evaluation of social harm”: hoeveel schade iets is en voor wie slachtofferloos delict
wordt gezien als minder erg, des te meer slachtoffers des te ernstiger (relatively harmless, somewhat
harmful, very hamful).
- Deze drie dimensies hangen samen volgens Hagan maar deze is niet perfect. Laag
de piramide is laag of zwak en hoog in de pyramide is sterk. Elke dimensie kan
variëren van laag/zwak of hoog/sterk.
.
Kritiek op de Pyramide van Hagan door Lanier.
Kritiek punten zijn:
Er is te weinig aandacht voor public awareness of crime; or the realisation that one
is the victim. Soms komt er geen reactie omdat mensen niet in de gaten hebben dat
ze het slachtoffer zijn van criminaliteit.
Er is weinig aandacht voor het aantal slachtoffers. Dit wordt wel een klein beetje
geimpliceerd in het derde punt van Hagan maar het is niet direct, er moet meer
nadruk komen op de hoeveelheid slachtoffers.
3
, De dimensie ‘severity of response’ omvat niet de waarschijnlijkheid dat er een
reactie komt. Het gaat alleen om hoe sterk de reactie is.
Samen er is te weinig aandacht voor gedrag waarbij het bewustzijn (awareneness) /
slachtoffers / kans (brede) reactie laag is of het aantal slachtoffers laag is en er is kans op
een lage brede reactie.
Daarom stellen ze aanpassing van de pyramide voor; het wordt een prisma
Prisma van Lanier
Bovenste gedeelte: zeer zichtbare
vorm van criminaliteit. Wordt vaak
gedaan door de powerless. Wat je
ziet is directe schadeaanslag
zoals gestolen geld en
verwondingen. Dit wordt vaak
gedaan door mensen die minder
macht hebben.
Vraag: noem een voorbeeld van
zichtbare directe schade.
Antwoord: Iemand van zijn scooter
aftrappen waardoor diegene letsel
oploopt en geen scooter meet
heeft.
Onderste gedeelte: onzichtbare vormen van criminaliteit die vaker door de powerfull
wordt gedaan. Schade is diffuus/indirect, minder zichtbaar zoals het jatten van data of het
vervuilen van waterbronnen waar iedereenlast van heeft.
Vraag: noem een voorbeeld van onzichtbare indirecte schade.
Antwoord: Het jatten van data en die gebruiken voor je advertenties.
Crimes of the powerless Crimes of the powerfull
Crimes of the street: hangjongeren die dingen kapot Crimes of the suite: ontduiken van belasting,
maken, moord, diefstal, zakkenroller, drugshandel, misleiding van uitstoot van Volkswagen, Marlboro zou
autodiefstal, inbraak, brandstichting, verkrachting. zogenaamd niet kankerverwekkend zijn, handel met
voorkennis, datahandel, corruptie, fraude in
Worden traditioneel gezien geassocieerd met lage onderzoeken, belastingontduiking.
sociale klassen. Dit zie je in de registratie gegevens
van de politie en OM. Dit soort vormen van criminaliteit worden niet alleen
gedaan door individuen maar ook door organisaties of
De zelfrapportages laten weinig verschil zien tussen door overheidsinstanties.
klassen in street crime. We associëren dit met lage
klassen maar dit blijkt niet te kloppen dit beeld. Wat ook voorbeelden zijn: belemmeren rechtsgang,
schending privacy rechten, onvrijwillige medische
Lage sociale klassen dit gaat niet alleen over de experimenten.
waarschijnlijkheid dat je een crime begaat, maar ook
in hoe goed jij bent dat jij niet wordt veroordeeld, Macht bepaalt de mogelijkheden om crimineel gedrag
wordt opgepakt en moet zitten. te plegen en te omzeilen. Mensen met meer macht
zijn in een positie die hen meer opties geeft om de wet
CONCLUSIE: Powerless betekent de mogelijkheid om te omzeilen (ze kunnen adviseurs inhuren of dure
je te verzetten/het omzeilen van arrestatie, worden advocaten).
veroordeeld en moeten zitten in de gevangenis.
Zijn goed om de consequenties van dit gedrag te
omzeilen.
4
