Samenvatting
Katern 5
Samenwerken
&
onderhandelen
Auteur: Raphaël Batterink-Schulte
,Inhoudsopgave
Voorblad………..……………………………………………………………………………………………………………………1
Inhoudsopgave……………………………………………………………………………………………………………………2
1.1 Samenwerken is een spel………………………………………………………………………………………………3
• Soorten speltheorieën
• Opbrengsten
• Strategieën en belangen
• Samenwerken en vertrouwen
• De kosten van samenwerking
1.2 De overheid en niet optimale uitkomsten ………………………………………….…………………………5
• Externe effecten en soorten goederen
• Maatschappelijk belang
2.1 Samenwerken op de arbeidsmarkt……..…………………………………………………………………………6
• Arbeidsovereenkomst
• Collectieve arbeidsovereenkomst en Centraal Akkoord
• Surplus op de arbeidsmarkt
• Vast en flexibel werk
2.2 Samenwerken binnen de EU.…………………………………………………………………………………………7
• De Europese Unie
• Wat doet de EU wel en niet?
2.2 Samenwerken op wereldschaal...….………………………………………………………………………………8
• Vrijhandel en protectionisme
• Voordelen van vrijhandel
• Interne markten buiten de EU
2.2 Toezicht op de economie…...…………………………………………………………………………………………9
• Soorten kartels
• Autoriteit Consument en Markt (ACM)
• Circulaire economie
, 1.1 Samenwerken is een spel
Soorten speltheorieën
Speltheorie is een theorie over de manier waarop mensen beslissingen nemen,
waarbij ze rekening houden met de mogelijk uitkomst van keuzes van anderen.
Er zijn verschillende spellen met ieder hun eigen kenmerken:
1. Simultaan (gelijktijdig) of sequentieel (na elkaar) spel.
2. Eenmalig of herhaald spel.
3. Coöperatief of non-coöperatief spel.
Opbrengsten
De mogelijke uitkomsten noteer je in een opbrengstenmatrix (payoff-matrix).
Een beslissingsboom is een chronologisch overzicht van de mogelijke uitkomsten
in een sequentieel spel.
Het prisoner’s dilemma (gevangenendilemma) is een simultaan, non-coöperatief
spel met keuze uit twee alternatieven waarbij voor beide partijen een niet-optimale
uitkomst ontstaat. Andere spelvoorwaarden zijn dat ze beide over dezelfde informatie
beschikken, hun dominante strategie gebruiken en dat de beslissingen gevolgen
voor de andere hebben.
Best response-methode is een manier voor het zoeken naar evenwicht(en) in een
spel door voor iedere speler zijn beste strategie/actie te kiezen gegeven alle
mogelijke strategieën/acties van alle overige spelers.
Strategieën en belangen
Het Nash-evenwicht ontstaat wanneer er een combinatie van strategieën van
spelers ontstaat die leidt tot een resultaat waarbij geen van de spelers een reden
heeft om van strategie te veranderen, gegeven de strategie van de ander. Doordat
beide partijen hun dominante strategie uitvoeren, voor het nastreven van individuele
belangen, is er een niet-optimale uitkomst voor het gezamenlijk belang.
Omdat de dominante strategie kan leiden tot een niet-optimale uitkomst voor het
collectief belang, is overleg soms een oplossing.
Of overleg nuttig is hangt af van de spelsituatie:
Nul-som-spel (uitkomsten: 0-1, ½ - ½ of 1-0, de uitkomst van het spel is een
constante waarde): overleg levert nooit een groter gezamenlijk belang op.
Niet nul-som-spel: een combinatie van strategieën is wel mogelijk, waarbij beide
spelers winst of verlies hadden kunnen maken. Hierbij kan overleg wel tot een
betere uitkomst leiden.
Een prijzenoorlog resulteert tot een lagere winstmarge voor het bedrijf. Een reden
om een prijzenoorlog te starten is het elimineren van concurrenten. Via een groter
marktaandeel wordt dan op lange termijn voordeel gehaald, en anders zijn de
consumenten de enige winnaars.
Katern 5
Samenwerken
&
onderhandelen
Auteur: Raphaël Batterink-Schulte
,Inhoudsopgave
Voorblad………..……………………………………………………………………………………………………………………1
Inhoudsopgave……………………………………………………………………………………………………………………2
1.1 Samenwerken is een spel………………………………………………………………………………………………3
• Soorten speltheorieën
• Opbrengsten
• Strategieën en belangen
• Samenwerken en vertrouwen
• De kosten van samenwerking
1.2 De overheid en niet optimale uitkomsten ………………………………………….…………………………5
• Externe effecten en soorten goederen
• Maatschappelijk belang
2.1 Samenwerken op de arbeidsmarkt……..…………………………………………………………………………6
• Arbeidsovereenkomst
• Collectieve arbeidsovereenkomst en Centraal Akkoord
• Surplus op de arbeidsmarkt
• Vast en flexibel werk
2.2 Samenwerken binnen de EU.…………………………………………………………………………………………7
• De Europese Unie
• Wat doet de EU wel en niet?
2.2 Samenwerken op wereldschaal...….………………………………………………………………………………8
• Vrijhandel en protectionisme
• Voordelen van vrijhandel
• Interne markten buiten de EU
2.2 Toezicht op de economie…...…………………………………………………………………………………………9
• Soorten kartels
• Autoriteit Consument en Markt (ACM)
• Circulaire economie
, 1.1 Samenwerken is een spel
Soorten speltheorieën
Speltheorie is een theorie over de manier waarop mensen beslissingen nemen,
waarbij ze rekening houden met de mogelijk uitkomst van keuzes van anderen.
Er zijn verschillende spellen met ieder hun eigen kenmerken:
1. Simultaan (gelijktijdig) of sequentieel (na elkaar) spel.
2. Eenmalig of herhaald spel.
3. Coöperatief of non-coöperatief spel.
Opbrengsten
De mogelijke uitkomsten noteer je in een opbrengstenmatrix (payoff-matrix).
Een beslissingsboom is een chronologisch overzicht van de mogelijke uitkomsten
in een sequentieel spel.
Het prisoner’s dilemma (gevangenendilemma) is een simultaan, non-coöperatief
spel met keuze uit twee alternatieven waarbij voor beide partijen een niet-optimale
uitkomst ontstaat. Andere spelvoorwaarden zijn dat ze beide over dezelfde informatie
beschikken, hun dominante strategie gebruiken en dat de beslissingen gevolgen
voor de andere hebben.
Best response-methode is een manier voor het zoeken naar evenwicht(en) in een
spel door voor iedere speler zijn beste strategie/actie te kiezen gegeven alle
mogelijke strategieën/acties van alle overige spelers.
Strategieën en belangen
Het Nash-evenwicht ontstaat wanneer er een combinatie van strategieën van
spelers ontstaat die leidt tot een resultaat waarbij geen van de spelers een reden
heeft om van strategie te veranderen, gegeven de strategie van de ander. Doordat
beide partijen hun dominante strategie uitvoeren, voor het nastreven van individuele
belangen, is er een niet-optimale uitkomst voor het gezamenlijk belang.
Omdat de dominante strategie kan leiden tot een niet-optimale uitkomst voor het
collectief belang, is overleg soms een oplossing.
Of overleg nuttig is hangt af van de spelsituatie:
Nul-som-spel (uitkomsten: 0-1, ½ - ½ of 1-0, de uitkomst van het spel is een
constante waarde): overleg levert nooit een groter gezamenlijk belang op.
Niet nul-som-spel: een combinatie van strategieën is wel mogelijk, waarbij beide
spelers winst of verlies hadden kunnen maken. Hierbij kan overleg wel tot een
betere uitkomst leiden.
Een prijzenoorlog resulteert tot een lagere winstmarge voor het bedrijf. Een reden
om een prijzenoorlog te starten is het elimineren van concurrenten. Via een groter
marktaandeel wordt dan op lange termijn voordeel gehaald, en anders zijn de
consumenten de enige winnaars.
