Leren
Behaviorisme: de mens is een tabula rasa: je weet niks (klopt niet maar is uitgangspunt).
Ook gaan ze er van uit dat al het gedrag geleerd is → nurture is belangrijker dan nature.
Leren: blijvende verandering in gedrag of mentale processen als gevolg van een bepaalde
ervaring. Dit komt tot uitdrukking in gedrag.
Afwijkend gedrag: leren van het verkeerde OF niet leren van het gewenste.
Gedragsverandering door verandering van omgevende condities→ concentratie op hier en
nu.
Verschil met andere stromingen: oorzaken kun je niet veranderen, dat is het verleden. Leven
is een proces: aan de oorzaak valt niks te veranderen, alleen aan de actuele condities.
Complexiteit van dit rijtje is begin makkelijk einde steeds complexer:
Habituatie :Bij herhaaldelijk aanbieden van stimulus zie je dat er geen schrikreactie is bij een
hard geluid bijvoorbeeld. Organisme leert om niet te reageren op bepaalde stimulus (prikkel
wat bepaald gedrag oproept. Leren om een stimulus te negeren die geen relavantie
informatie behelst
Vorm van habituatie: mere exposure- effect: ‘’the more we see something the more
we like it’’. Objecten, dingen, mensen die we vaker tegenkomen vinden wij leuker,
sympathieker, mits wij er open in gaan.
Conditioneren= leren
Klassieke conditionering: we leren om dingen met elkaar in verband te brengen, om
dingen met elkaar te associëren. Belangrijke psychologen: Ivan P. Pavlov en John B.
Watson. Beide vertegenwoordigers van de stroming behaviorisme, oftewel
gedragspsychologie. Zij geloven dat menselijk gedrag volledig voorspelt en verklaart kan
worden vanuit de leertheorieen. Alles wat zich afspeelt in de menselijke geest is volgens hen
een black box en daardoor niet relevant: we kunnen er immers niets objectiefs over zeggen
(<-- afzet tegen psychodynamische traditie)
Klassieke conditionering: begint met ongeconditioneerde stimulus (US) → roept een
bepaald gedrag op: ongeconditioneerde respons (UCR). Wanneer ik voorafgaand aan
verwervingsfase een prikkel geef, ontstaat een leerproces. In eerste instantie is dit een
neutrale stimulus Dit roept in eerste instantie geconditioneerde respons op. Na loop van tijd
wordt de neutrale stimulus (NS) een geconditioneerd stimulus (CS) is een stimulus die
geconditioneerd gedrag oproept.
De verwervingsfase is een leerfase in de klassieke conditionering waarin de
geconditioneerde stimulus steeds vaker de geconditioneerde respons oproept.
Extinctie: afname van een geconditioneerde associatie als gevolg van de afwezigheid van
een ongeconditioneerde stimulus of bekrachtiger.
Wanneer het niet wordt bekrachtigd, dooft de reactie uit→ uitdoving. wanneer je alleen de
neutrale stimulus gebruikt. Het gaat niet weg, je onderdrukt het alleen. Hierdoor kan
spontaan herstel ontstaan.
, Spontaan herstel: terugkeren van een uitgedoofde geconditioneerde respons na een
rustperiode.
Bij overwonnen angst, kun je toch ergens weer angstig worden voor bijv lift. Dan is er een
prikkel die zorgt voor het spontaan herstel. De angst komt echter minder sterk terug dan
eerst, nooit zoals het eerder is geweest.
Generalisatie: uitbreiding van een aangeleerde respons naar stimuli die lijken op een
geconditioneerde stimuli. Angst voor alles wat lijkt op hetgeen waar je angst voor heeft.
Stimulusdiscriminatie: tegenovergestelde generalisatie. Respons laat je alleen bij die ene
stimulus zien.--> het leren van een nieuwe respons op een specifieke stimulus, maar niet op
andere daarop gelijkende stimuli (= selectief leren)
Voorbeeld Stopcontact schok, pijn.
ongeconditioneerde stimulus: schok
ongeconditioneerde respons: pijn →angst
Neutrale stimulus: stopcontact
Geconditioneerde stimulus: stopcontact
Geconditioneerde stimulus: angst
NS wordt CS
UCR wordt CR
Stopcontact is niks engs/bedreigends roept normaal geen angst op, tenzij anders
geconditioneerd.
Operante conditionering/instrumenteel leren : Burrhus Skinner. Ontwikkelde de
Skinner-box. HIermee konden proeven gedaan worden.
Operante conditionering: Vorm van stimulus -responsleren waarbij de kans op een respons
verandert door de gevolgen ervan oftewel stimuli (=consequenties) die op de respons volgen
wet van het effect: leren wordt geleid door het effect van bepaald gedrag heeft (Thorndike)
Beloning: versterken/bekrachtigen/reinforcement van het gedrag waarop ze volgen
Straf: ontmoedigen het gedrag waarop ze volgen
Behaviorisme: de mens is een tabula rasa: je weet niks (klopt niet maar is uitgangspunt).
Ook gaan ze er van uit dat al het gedrag geleerd is → nurture is belangrijker dan nature.
Leren: blijvende verandering in gedrag of mentale processen als gevolg van een bepaalde
ervaring. Dit komt tot uitdrukking in gedrag.
Afwijkend gedrag: leren van het verkeerde OF niet leren van het gewenste.
Gedragsverandering door verandering van omgevende condities→ concentratie op hier en
nu.
Verschil met andere stromingen: oorzaken kun je niet veranderen, dat is het verleden. Leven
is een proces: aan de oorzaak valt niks te veranderen, alleen aan de actuele condities.
Complexiteit van dit rijtje is begin makkelijk einde steeds complexer:
Habituatie :Bij herhaaldelijk aanbieden van stimulus zie je dat er geen schrikreactie is bij een
hard geluid bijvoorbeeld. Organisme leert om niet te reageren op bepaalde stimulus (prikkel
wat bepaald gedrag oproept. Leren om een stimulus te negeren die geen relavantie
informatie behelst
Vorm van habituatie: mere exposure- effect: ‘’the more we see something the more
we like it’’. Objecten, dingen, mensen die we vaker tegenkomen vinden wij leuker,
sympathieker, mits wij er open in gaan.
Conditioneren= leren
Klassieke conditionering: we leren om dingen met elkaar in verband te brengen, om
dingen met elkaar te associëren. Belangrijke psychologen: Ivan P. Pavlov en John B.
Watson. Beide vertegenwoordigers van de stroming behaviorisme, oftewel
gedragspsychologie. Zij geloven dat menselijk gedrag volledig voorspelt en verklaart kan
worden vanuit de leertheorieen. Alles wat zich afspeelt in de menselijke geest is volgens hen
een black box en daardoor niet relevant: we kunnen er immers niets objectiefs over zeggen
(<-- afzet tegen psychodynamische traditie)
Klassieke conditionering: begint met ongeconditioneerde stimulus (US) → roept een
bepaald gedrag op: ongeconditioneerde respons (UCR). Wanneer ik voorafgaand aan
verwervingsfase een prikkel geef, ontstaat een leerproces. In eerste instantie is dit een
neutrale stimulus Dit roept in eerste instantie geconditioneerde respons op. Na loop van tijd
wordt de neutrale stimulus (NS) een geconditioneerd stimulus (CS) is een stimulus die
geconditioneerd gedrag oproept.
De verwervingsfase is een leerfase in de klassieke conditionering waarin de
geconditioneerde stimulus steeds vaker de geconditioneerde respons oproept.
Extinctie: afname van een geconditioneerde associatie als gevolg van de afwezigheid van
een ongeconditioneerde stimulus of bekrachtiger.
Wanneer het niet wordt bekrachtigd, dooft de reactie uit→ uitdoving. wanneer je alleen de
neutrale stimulus gebruikt. Het gaat niet weg, je onderdrukt het alleen. Hierdoor kan
spontaan herstel ontstaan.
, Spontaan herstel: terugkeren van een uitgedoofde geconditioneerde respons na een
rustperiode.
Bij overwonnen angst, kun je toch ergens weer angstig worden voor bijv lift. Dan is er een
prikkel die zorgt voor het spontaan herstel. De angst komt echter minder sterk terug dan
eerst, nooit zoals het eerder is geweest.
Generalisatie: uitbreiding van een aangeleerde respons naar stimuli die lijken op een
geconditioneerde stimuli. Angst voor alles wat lijkt op hetgeen waar je angst voor heeft.
Stimulusdiscriminatie: tegenovergestelde generalisatie. Respons laat je alleen bij die ene
stimulus zien.--> het leren van een nieuwe respons op een specifieke stimulus, maar niet op
andere daarop gelijkende stimuli (= selectief leren)
Voorbeeld Stopcontact schok, pijn.
ongeconditioneerde stimulus: schok
ongeconditioneerde respons: pijn →angst
Neutrale stimulus: stopcontact
Geconditioneerde stimulus: stopcontact
Geconditioneerde stimulus: angst
NS wordt CS
UCR wordt CR
Stopcontact is niks engs/bedreigends roept normaal geen angst op, tenzij anders
geconditioneerd.
Operante conditionering/instrumenteel leren : Burrhus Skinner. Ontwikkelde de
Skinner-box. HIermee konden proeven gedaan worden.
Operante conditionering: Vorm van stimulus -responsleren waarbij de kans op een respons
verandert door de gevolgen ervan oftewel stimuli (=consequenties) die op de respons volgen
wet van het effect: leren wordt geleid door het effect van bepaald gedrag heeft (Thorndike)
Beloning: versterken/bekrachtigen/reinforcement van het gedrag waarop ze volgen
Straf: ontmoedigen het gedrag waarop ze volgen
