Inleiding in de psychologie deel 2
Hoorcollege 8 + Hoofdstuk 10
Motivatie en emotie
Veel verschillende factoren voor motivatie:
- Fysiologische: hormonen en brein
- Behoeftes: eten, water, slaap
- Emoties: bang, blij, boos
- Cognitieve: perceptie van de wereld, gedachtes
- Sociale en omgeving: invloed van ouders, vrienden, tv
Theorieën over motivatie
1. Instinct doctrine= mensen worden gedreven door instinct
- Automatisch (fixed-action patterns), onwillekeurig, niet aangeleerd gedrag wat
uitgelokt wordt door bepaalde situaties (baby zuigt op vinger omdat die denkt dat
het tepel is, trekt naar gezicht bij zuur eten want is ook slecht voor je, grote spin
leidt tot angst en is ook gevaarlijk
- Model action patterns= gedrag dat aangepast kan worden door ervaring
- Ontluikt gedrag wat onze overlevingskansen bevordert (visie evolutionaire
psychologie)
- Gewoontes= volwassenen sterk beïnvloed door aangeleerde (ipv aangeboren)
gewoontes
- Worden getriggerd door bepaalde situaties: geconditioneerd gedrag
- Link met overlevingskansen verdwenen
2. Drive reduction theory= lijf ervaart gedrag
- Lijf ervaart verstoorde homeostase(= de behoefte dat het fysiologische systeem
stabiel blijft) → ontstaat biologische need (honger) → psychologische drive: je voelt
je gemotiveerd om de need te vervullen (je wil gaan eten, denkt aan gebakjes etc.)
(kan ook leiden tot stelen als je zoveel honger hebt) → gedrag dat need vervult en
drive vermindert → homeostase is hersteld
- Fysieke needs= primary drives → aangeboren, fysiologische needs
- Andere needs= secondary drives → aangeleerd (voldoende geld hebben, alcohol
probleem)
- Homeostase is niet altijd fysiek maar ook in hun gedachten
- Cognitive dissonance theory= als er dissonantie is tussen gedachten en
gedrag probeert men dat op te lossen (als je je anders gedraagt dan je
gedachten zijn) → Ik wil sporten want dat is goed voor me maar ik doe het
niet
3. Arousal theory= ons gedrag wordt gemotiveerd door de behoefte om een optimaal niveau
van arousal te ervaren
- Arousal= hoe actief je lijf is (hartslag, spierspanning, bloeddruk)
- Optimale niveau van arousal geeft ons prettig gevoel (emoties)
, - Hangt sterk samen met persoonlijkheid/temperament (of je druk of rustig
bent, veel risico's opzoeken of niet)
4. Incentive theory= gebaseerd op leertheorie (operant conditioneren)
- Externe ipv fysieke factoren motiveren ons gedrag
- Positive incentives: positieve gevolgen van gedrag
- Negative incentives: negatieve gevolgen van gedrag (straf als je iets verkeerd
doet)
→ Dus verwachte gevolgen/resultaat en hoe belangrijk we die vinden, beïnvloedt
ons gedrag
- Hoe sterk bepaalde incentives jouw gedrag beïnvloeden is niet constant
(bijv. beloning in vorm van voedsel is belangrijker als je honger hebt)
- Intrinsieke en extrinsieke motivatie (je wilt het vs het moet/ je krijgt er wat
voor zoals cijfer)
5. Cognitieve theorieën= nieuwe theorieën veel nadruk op cognities (niet in boek), bepaalde
zaken beïnvloeden je gedrag:
- Hoe risicovol denk je dat jouw gedrag is?
- Verwacht je dat je het gedrag goed kunt uitvoeren? (zelfvertrouwen)
- Wat voor beren zie je op de weg? (barrières om bepaald gedrag te vertonen)
6. Maslow= hierarchy of needs
- Pas als behoeften op lagere niveaus
vervuld zijn, zal je gemotiveerd zijn tot
gedrag op hogere niveaus
- Alderfer → existence (voedsel, water) →
relatedness (relatie, gehechtheid) →
growth (vaardigheden ontwikkelen)
Satiation= de tevredenheid/voldoening van honger
Satiety= een staat waarin je niet meer wil eten
- Een honger gevoel of satiety gevoel wordt veroorzaakt door signalen van de maag en van
hormonen en cellen in het bloed
Eetstoornissen (biologische termen hoef je niet te weten):
1. Overgewicht= teveel eten, te weinig bewegen → BMI is meer dan 30
- Eten veel meer dan dat ze bewegen
- Soms veroorzaakt door genetische belasting → brein reageert traag op/ is
ongevoelig voor hormoon dat signaleert of het lijf verzadigd is (drive reduction
theory)
- Door de hoge suikerinname wordt hun geheugen aangetast waardoor de regulatie
van voedsel slechter gaat
, - Aangeboren gevoeliger voor fysieke beloning die eten geeft → goed gevoel
(incentive theory)
- Eten is manier om met problemen om te gaan → emotional eating (incentive theory)
- Evolutionaire theorie zegt dat het komt door onze voorouders, toen was er
schaarste en mensen met goede vetopslag overleefden, zit dus in de genen om vet
op te slaan
- Beste behandeling: geleidelijke verandering in leefstijl (gezond, kleinere porties,
sporten)
2. Anorexia= ondergewicht, heel veel afvallen
- De dichtheid van de botten neemt af
- Oorzaken:
- Genetisch
- Fysiologische factoren: perfectionistisch, obsessie met dunheid
- Sociale invloeden
3. Bulimia= intense angst om dik te worden → kunnen mensen zijn die dun zijn, normaal of
zelfs dik
- Heel veel eten en dan het uitkotsen
- Verschil met anorexia → mensen met bulimia weten dat ze slechte eetgewoontes
hebben, anorexia mensen niet
- Oorzaken: laag zelfvertrouwen, stress, perfectionisme
4. Binge eating disorder= gaan soms opeens heel veel eten → geen schuldgevoel
- Is vaak na een streng dieet
Sexual response cycle= patroon van arousal voor, tijdens en na seksuele activiteit
1. Excitement
2. Plateau
3. Orgasme
4. Resolution
Refractory period= mannen kunnen even geen gevoel meer van arousal krijgen
Seks heeft twee effecten op het brein:
1. Organization: permanente veranderingen in het brein die de reactie van het brein op
hormonen beïnvloeden
2. Activating: tijdelijke veranderingen die alleen blijven als het sekshormoon bezig is
Seksuele gerichtheid= wat bepaalt of je houdt van mannen, vrouwen of alle twee
- Biologische factoren: tweelingstudies → eeneiige tweeling vaker allebei homo dan
twee eiig + hormonale verschillen tijdens zwangerschap (later geboren jongens
hebben grotere kans op homoseksualiteit)
- Aangeleerde factoren: onwaarschijnlijk want kinderen van homo’s zijn vaak niet zelf
ook homo + valt niet af te leren
Emoties
Vier basisemoties: boos, bang, verdrietig, blij
Subjectieve kenmerken emoties:
Hoorcollege 8 + Hoofdstuk 10
Motivatie en emotie
Veel verschillende factoren voor motivatie:
- Fysiologische: hormonen en brein
- Behoeftes: eten, water, slaap
- Emoties: bang, blij, boos
- Cognitieve: perceptie van de wereld, gedachtes
- Sociale en omgeving: invloed van ouders, vrienden, tv
Theorieën over motivatie
1. Instinct doctrine= mensen worden gedreven door instinct
- Automatisch (fixed-action patterns), onwillekeurig, niet aangeleerd gedrag wat
uitgelokt wordt door bepaalde situaties (baby zuigt op vinger omdat die denkt dat
het tepel is, trekt naar gezicht bij zuur eten want is ook slecht voor je, grote spin
leidt tot angst en is ook gevaarlijk
- Model action patterns= gedrag dat aangepast kan worden door ervaring
- Ontluikt gedrag wat onze overlevingskansen bevordert (visie evolutionaire
psychologie)
- Gewoontes= volwassenen sterk beïnvloed door aangeleerde (ipv aangeboren)
gewoontes
- Worden getriggerd door bepaalde situaties: geconditioneerd gedrag
- Link met overlevingskansen verdwenen
2. Drive reduction theory= lijf ervaart gedrag
- Lijf ervaart verstoorde homeostase(= de behoefte dat het fysiologische systeem
stabiel blijft) → ontstaat biologische need (honger) → psychologische drive: je voelt
je gemotiveerd om de need te vervullen (je wil gaan eten, denkt aan gebakjes etc.)
(kan ook leiden tot stelen als je zoveel honger hebt) → gedrag dat need vervult en
drive vermindert → homeostase is hersteld
- Fysieke needs= primary drives → aangeboren, fysiologische needs
- Andere needs= secondary drives → aangeleerd (voldoende geld hebben, alcohol
probleem)
- Homeostase is niet altijd fysiek maar ook in hun gedachten
- Cognitive dissonance theory= als er dissonantie is tussen gedachten en
gedrag probeert men dat op te lossen (als je je anders gedraagt dan je
gedachten zijn) → Ik wil sporten want dat is goed voor me maar ik doe het
niet
3. Arousal theory= ons gedrag wordt gemotiveerd door de behoefte om een optimaal niveau
van arousal te ervaren
- Arousal= hoe actief je lijf is (hartslag, spierspanning, bloeddruk)
- Optimale niveau van arousal geeft ons prettig gevoel (emoties)
, - Hangt sterk samen met persoonlijkheid/temperament (of je druk of rustig
bent, veel risico's opzoeken of niet)
4. Incentive theory= gebaseerd op leertheorie (operant conditioneren)
- Externe ipv fysieke factoren motiveren ons gedrag
- Positive incentives: positieve gevolgen van gedrag
- Negative incentives: negatieve gevolgen van gedrag (straf als je iets verkeerd
doet)
→ Dus verwachte gevolgen/resultaat en hoe belangrijk we die vinden, beïnvloedt
ons gedrag
- Hoe sterk bepaalde incentives jouw gedrag beïnvloeden is niet constant
(bijv. beloning in vorm van voedsel is belangrijker als je honger hebt)
- Intrinsieke en extrinsieke motivatie (je wilt het vs het moet/ je krijgt er wat
voor zoals cijfer)
5. Cognitieve theorieën= nieuwe theorieën veel nadruk op cognities (niet in boek), bepaalde
zaken beïnvloeden je gedrag:
- Hoe risicovol denk je dat jouw gedrag is?
- Verwacht je dat je het gedrag goed kunt uitvoeren? (zelfvertrouwen)
- Wat voor beren zie je op de weg? (barrières om bepaald gedrag te vertonen)
6. Maslow= hierarchy of needs
- Pas als behoeften op lagere niveaus
vervuld zijn, zal je gemotiveerd zijn tot
gedrag op hogere niveaus
- Alderfer → existence (voedsel, water) →
relatedness (relatie, gehechtheid) →
growth (vaardigheden ontwikkelen)
Satiation= de tevredenheid/voldoening van honger
Satiety= een staat waarin je niet meer wil eten
- Een honger gevoel of satiety gevoel wordt veroorzaakt door signalen van de maag en van
hormonen en cellen in het bloed
Eetstoornissen (biologische termen hoef je niet te weten):
1. Overgewicht= teveel eten, te weinig bewegen → BMI is meer dan 30
- Eten veel meer dan dat ze bewegen
- Soms veroorzaakt door genetische belasting → brein reageert traag op/ is
ongevoelig voor hormoon dat signaleert of het lijf verzadigd is (drive reduction
theory)
- Door de hoge suikerinname wordt hun geheugen aangetast waardoor de regulatie
van voedsel slechter gaat
, - Aangeboren gevoeliger voor fysieke beloning die eten geeft → goed gevoel
(incentive theory)
- Eten is manier om met problemen om te gaan → emotional eating (incentive theory)
- Evolutionaire theorie zegt dat het komt door onze voorouders, toen was er
schaarste en mensen met goede vetopslag overleefden, zit dus in de genen om vet
op te slaan
- Beste behandeling: geleidelijke verandering in leefstijl (gezond, kleinere porties,
sporten)
2. Anorexia= ondergewicht, heel veel afvallen
- De dichtheid van de botten neemt af
- Oorzaken:
- Genetisch
- Fysiologische factoren: perfectionistisch, obsessie met dunheid
- Sociale invloeden
3. Bulimia= intense angst om dik te worden → kunnen mensen zijn die dun zijn, normaal of
zelfs dik
- Heel veel eten en dan het uitkotsen
- Verschil met anorexia → mensen met bulimia weten dat ze slechte eetgewoontes
hebben, anorexia mensen niet
- Oorzaken: laag zelfvertrouwen, stress, perfectionisme
4. Binge eating disorder= gaan soms opeens heel veel eten → geen schuldgevoel
- Is vaak na een streng dieet
Sexual response cycle= patroon van arousal voor, tijdens en na seksuele activiteit
1. Excitement
2. Plateau
3. Orgasme
4. Resolution
Refractory period= mannen kunnen even geen gevoel meer van arousal krijgen
Seks heeft twee effecten op het brein:
1. Organization: permanente veranderingen in het brein die de reactie van het brein op
hormonen beïnvloeden
2. Activating: tijdelijke veranderingen die alleen blijven als het sekshormoon bezig is
Seksuele gerichtheid= wat bepaalt of je houdt van mannen, vrouwen of alle twee
- Biologische factoren: tweelingstudies → eeneiige tweeling vaker allebei homo dan
twee eiig + hormonale verschillen tijdens zwangerschap (later geboren jongens
hebben grotere kans op homoseksualiteit)
- Aangeleerde factoren: onwaarschijnlijk want kinderen van homo’s zijn vaak niet zelf
ook homo + valt niet af te leren
Emoties
Vier basisemoties: boos, bang, verdrietig, blij
Subjectieve kenmerken emoties:
