Vergelijkende Regionale Analyse
Regionale Geografie:
Jaren 60-70 Richard Morrill
- Het gebruik van het grondgebied van de menselijke samenleving is
verrassend hetzelfde van plaats tot plaats » ruimtelijke wetten
Vanaf jaren ’80
- Specifieke context van tijd en plaats is bepalend
∞ Regionale identiteit en diversiteit blijven belangrijk
∞ De regionale geografie blijft relevant
Beeldvorming binnen Aardrijkskunde en Regio’s:
Geografisch wereldbeeld:
- Inzicht in de fysische en sociale geleding van de wereld
- Beeldvorming over (macro)regio’s
- De manier waarop het beeld wordt gevoed
∞ D.m.v. sociale media
∞ D.m.v. stereotypering
∞ D.m.v. regiomarketing
∞ Etc.
Benaderingswijze regionale geografie
De benaderingswijze sluiten elkaar niet uit
- Traditioneel (mozaïek): Hettner, Whittlesey, Hartsthorne, Bone &
Friedmann
- (Wereld)systeem: Frank, Wallerstein & Agnew
- Combination of layers: Massey
- Master of own destiny
- Netwerk van sociale relaties
Traditionele benadering van de regio als een stukje in een lappendeken van
regio’s; elke regio heeft een eigen karakter (een benadering die dicht bij het
naïef realisme en essentialisme blijft).
1
, De regio als onderdeel van een (wereld)systeem, dat een centrum-periferie
structuur heeft; centrum en (semi)periferie zijn intern gedifferentieerd, zodat
een centrumland bijvoorbeeld een interne periferie kan hebben.
De regio als een opeenstapeling van lagen, die in de loop der tijd ontstaan
doordat de verschillende posities die de regio achtereenvolgens inneemt in het
internationale systeem van arbeidsdeling steeds hun sporen achterlaten in de
regio. Het complex van lagen beïnvloedt de toekomstige mogelijkheden van de
regio voor (economische) ontwikkeling (padafhankelijkheid).
De regio als vormgever van zijn eigen ontwikkeling, de strategie van de regio
(bijvoorbeeld uitgestippeld door een ‘groeicoalitie’ van samenwerkende
vooraanstaande individuen en organisaties) is echter afhankelijk van externe
condities en beschikbare resources.
De regio als een netwerk van relaties, (een regio heeft in deze opvatting niet een
enkelvoudig karakter, maar evenveel karakters als er sociale groepen zijn).
Traditionele benaderingswijze:
Unieke regio’s afgebakend door arbitraire grenzen
Hettner: Länderkundliche Schema
- Allerlei verschijnselen hangen samen
Whittlesey/Lambooy:
- Formele regio: uniform (één verschijnsel) of homogene regio (enkele
verschijnselen).
- Functionele regio: indeling op basis van interactie binnen een gebied
∞ Nodale regio: afgebakend op grond van horizontale relaties die op
een centrale plaats georiënteerd zijn
∞ Uninodale regio: één centrale plaats met achterland
∞ Multinodale regio: meerdere min of meer gelijkwaardige kernen
Friedmann: Gebaseerd op centrumperiferiemodel. Gaat ervan uit dat een land
één of enkele core regions heeft en een achterland.
- Core regio: grootstedelijk gebied met directe omgeving
- Upward transitional zone: gunstig gelegen gebied met groeiende
bevolking, economie, etc.
∞ Kan uitgroeien tot core regio » development corridor: verbinding
tussen oude en nieuwe core regions
- Downward transitional zone: ruraal gebied waar stagnatie optreedt door
veroudering of uitputting
- Resource frontier zone: dunbevolkt gebied waar ontginning plaats vindt
∞ Aaneengesloten aansluiting upward transitional area.
2
Regionale Geografie:
Jaren 60-70 Richard Morrill
- Het gebruik van het grondgebied van de menselijke samenleving is
verrassend hetzelfde van plaats tot plaats » ruimtelijke wetten
Vanaf jaren ’80
- Specifieke context van tijd en plaats is bepalend
∞ Regionale identiteit en diversiteit blijven belangrijk
∞ De regionale geografie blijft relevant
Beeldvorming binnen Aardrijkskunde en Regio’s:
Geografisch wereldbeeld:
- Inzicht in de fysische en sociale geleding van de wereld
- Beeldvorming over (macro)regio’s
- De manier waarop het beeld wordt gevoed
∞ D.m.v. sociale media
∞ D.m.v. stereotypering
∞ D.m.v. regiomarketing
∞ Etc.
Benaderingswijze regionale geografie
De benaderingswijze sluiten elkaar niet uit
- Traditioneel (mozaïek): Hettner, Whittlesey, Hartsthorne, Bone &
Friedmann
- (Wereld)systeem: Frank, Wallerstein & Agnew
- Combination of layers: Massey
- Master of own destiny
- Netwerk van sociale relaties
Traditionele benadering van de regio als een stukje in een lappendeken van
regio’s; elke regio heeft een eigen karakter (een benadering die dicht bij het
naïef realisme en essentialisme blijft).
1
, De regio als onderdeel van een (wereld)systeem, dat een centrum-periferie
structuur heeft; centrum en (semi)periferie zijn intern gedifferentieerd, zodat
een centrumland bijvoorbeeld een interne periferie kan hebben.
De regio als een opeenstapeling van lagen, die in de loop der tijd ontstaan
doordat de verschillende posities die de regio achtereenvolgens inneemt in het
internationale systeem van arbeidsdeling steeds hun sporen achterlaten in de
regio. Het complex van lagen beïnvloedt de toekomstige mogelijkheden van de
regio voor (economische) ontwikkeling (padafhankelijkheid).
De regio als vormgever van zijn eigen ontwikkeling, de strategie van de regio
(bijvoorbeeld uitgestippeld door een ‘groeicoalitie’ van samenwerkende
vooraanstaande individuen en organisaties) is echter afhankelijk van externe
condities en beschikbare resources.
De regio als een netwerk van relaties, (een regio heeft in deze opvatting niet een
enkelvoudig karakter, maar evenveel karakters als er sociale groepen zijn).
Traditionele benaderingswijze:
Unieke regio’s afgebakend door arbitraire grenzen
Hettner: Länderkundliche Schema
- Allerlei verschijnselen hangen samen
Whittlesey/Lambooy:
- Formele regio: uniform (één verschijnsel) of homogene regio (enkele
verschijnselen).
- Functionele regio: indeling op basis van interactie binnen een gebied
∞ Nodale regio: afgebakend op grond van horizontale relaties die op
een centrale plaats georiënteerd zijn
∞ Uninodale regio: één centrale plaats met achterland
∞ Multinodale regio: meerdere min of meer gelijkwaardige kernen
Friedmann: Gebaseerd op centrumperiferiemodel. Gaat ervan uit dat een land
één of enkele core regions heeft en een achterland.
- Core regio: grootstedelijk gebied met directe omgeving
- Upward transitional zone: gunstig gelegen gebied met groeiende
bevolking, economie, etc.
∞ Kan uitgroeien tot core regio » development corridor: verbinding
tussen oude en nieuwe core regions
- Downward transitional zone: ruraal gebied waar stagnatie optreedt door
veroudering of uitputting
- Resource frontier zone: dunbevolkt gebied waar ontginning plaats vindt
∞ Aaneengesloten aansluiting upward transitional area.
2
