Kwetsbare medemens daklozen

Kwetsbare medemens dak- en thuislozen

Leerdoelen:
 Je weet wat dak- en thuislozen zijn en kent de verschillende voor hen bestemde
voorzieningen
 Je weet welke problematieken vaak bij deze zorggroep voorkomen en je herkent
verschillende veel voorkomende gedragspatronen
 Je hebt kennis van manieren om een cliënt te (blijven) motiveren met als het doel
een zo goed mogelijke mondgezondheid
 Je weet hoe een zorg- en/of begeleidingsplan voor deze bijzondere zorggroep
gemaakt wordt en je weet hoe en of je daarbij samenwerkt met andere professionals
en/of mantelzorgers

Wat zijn dak- en thuislozen
 Dakloos is iedereen die, door welke oorzaak dan ook, geen dak boven zijn hoofd
heeft (bv. ook door brand, overstroming, tijdelijk bij familie, in sporthal)
 Thuisloos is iedereen die niet alleen geen huis (onderdak) meer heeft, maar ook geen
plek in een sociale omgeving. Er is sprake van isolement en sociale uitsluiting.

Verder onderscheidt dak- en thuislozen
 Feitelijk daklozen:
o Om meerdere redenen geen dak boven het hoofd, leven op straat, maken
gebruik van dag- en nachtopvang, bezittingen zijn verpakt in enige plastic
zakken of een rugzak. Sommigen maken helemaal geen gebruik van
voorzieningen en slapen in portieken, het park e.d.
 Residentieel daklozen:
o Geen zelfstandig woonadres, maar wonen in voorzieningen van de
maatschappelijke opvang.
 Potentieel daklozen:
o Dreigen op korte termijn dakloos te worden vanwege marginale huisvestiging
(illegaal pension, caravan of tent), of probleemgedrag en/of huurschulden
 Zwerfjongeren:
o De groep onder de 25 jaar, vaak uitvallers uit jeugdhulpverlening

Kenmerken: lage score op condities voor sociale kwaliteit
 Sociaaleconomische zekerheid:
o Toegang tot materiele en omgevingsbronnen
 Sociale cohesie:
o Duidt op de samenhang in een maatschappij.
o Relaties, delen van waarden, normen en identiteiten
 Sociale inclusie:
o Mate van toegang tot en geïntegreerd zijn in diverse instituties en sociale
relaties van het dagelijks leven
 Sociale empowerment:
o De mate waarin capaciteiten en handelingsmogelijkheden worden
ondersteund en versterkt door sociale structuren en relaties

, Vb. inclusie: bv/ gebruik kunnen maken van scholing, lid van sportvereniging, cursus in
buurthuis, uitgenodigd worden voor buurtbarbecue enz. (erbij horen, mee kunnen doen)


Problemen en beperkingen
 Over het algemeen:
o Laag inkomen
o Laag opleidingsniveau
o Vaak uit huis gezet
o Geen of ongekwalificeerd werken
o Budgetproblemen en schulden
o Weinig sociale steun
o Komen vaak uit problematisch gezin, negatieve jeugdervaringen
o Kennen conflicten of breuken in relaties
o Rouwverwerkingsproblemen door verlies dierbare
o Tehuis- of detentieverleden
o Slachtoffer mishandeling of verwaarlozing

Nog meer kenmerken *:
 Meestal alleenstaand en man
 Gebrekkige sociale vaardigheden
 Lichamelijke en psychische problemen
 Vaak afhankelijk van alcohol en/of drugs
 Vrijwel altijd combi van problemen
 Soms komt iemand door een enkele traumatische gebeurtenis in problemen ondanks
goed functioneren tot dan toe
* In het algemeen, geldt dus niet voor alle dak- en thuislozen


Cijfers
 31.000 in 2016
 Meest mannen tussen 30-50 jr.
 Ongeveer evenveel autochtoon als niet-westerse allochtonen

Begeleidings-methodieken
 Critical time intervention:
o Kritische periode van dakloos naar wonen uitgangspunt, praktisch en
emotioneel, doel overdracht van formeel naar informeel steunsysteem (max
9-12mnd)
 Systematisch rehabilitatiegericht handelen:
o Herstelproces cliënten ondersteunen (vergelijkbaar met herstelwerk in de
GGZ)
 Krachtwerk
o Met deze methodiek wordt in veel voorzieningen in de maatschappelijke
opvang gewerkt