Development Learning and Behavior
Hoorcollege 1: Prenatale ontwikkeling
WEIRD science
- Overview van ontwikkeling gebaseerd op onderzoek
- Ontwikkeling verschilt vaak van persoon tot persoon
- Onderzoek gebaseerd op WEIRD onderzoek. 95% van de mensen van de
participanten vertegenwoordigen 12% van de wereld. Participanten van de
wetenschappelijke studies zijn ook niet representatief voor de WEIRD mensen in het
algemeen
- WEIRD:
o Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic
- Dus niet zeker dat de typische ontwikkeling die geschetst wordt helemaal
gegeneraliseerd kan worden naar iedereen
- Jouw perceptie is ook niet hetzelfde voor iedereen:
o Müller-Lyer illusion→ twee lijnen A en B even lang, maar mensen denken dat
lijn B langer is dan lijn A→hoeveel langer? → antwoorden verschillen per
cultuur→ hoe meer rechte vormen er in je omgeving zijn zoals gebouwen,
hoe meer je inzicht krijgt in andere skills bijvoorbeeld het schatten van diepte
- Dus wat wij onder ontwikkeling verstaan en wat wij als normaal en raar beschouwen,
geldt dus maar voor een heel klein deel van de bevolking, in andere culturen kan het
heel anders zijn en weten we het helemaal niet zeker→ voorzichtig zijn met
generaliseren en vergelijken.
Wat is ontwikkeling?
- Specifieke type van verandering
o Kwalitatief
o Sequentieel→ tijdens de ontwikkeling gaan sommige veranderingen vóór
andere
o Cumulatief→een ontwikkelingsfase kan voortborduren op een andere
o Directioneel→ zowel progressief als regressief (gedurende de ontwikkeling
worden dingen opgebouwd en afgebouwd)
o Multifactorieel→ altijd meerdere factoren die voor de richting van
ontwikkeling zorgen. Zij interacteren met elkaar en bepalen het
ontwikkelingspad
o Individueel→ ontwikkelingspaden zijn uniek voor elk individu. Vaak
gepresenteerd als mijlpalen, maar afhankelijk van het type ontwikkeling
kunnen de leeftijden waarop deze mijlpalen behaald worden verschillen. Ook
de volgorde waarop ze behaald worden kan verschillen, en sommige kinderen
slaan bepaalde mijlpalen over.
Prenatale ontwikkeling
- De start van ontwikkeling van een nieuwe baby, start wanneer zijn moeder 20 weken
zwanger is en de baby zich in de baarmoeder ontwikkelt
- De eicellen zijn de vrouwelijke cellen en net als de zaadcellen van de man heel
speciaal
Cell division (celdeling)
- Normale celdeling→ mitose
o Elke cel bevat genetisch materiaal, ook wel de biologische
blauwprint/instructieboekje dat een cel vertelt wat het moet zijn en doen
, informatie beschreven in genen die georganiseerd zijn in 23
chromosoomparen in totaal. (46 losse chromosomen, 23 van mama en 23 van
papa)
o Tijdens de mitose wordt al het genetisch materiaal gekopieerd, gesorteerd in
2 volledige sets zodat na de celdeling de nieuwe cellen allemaal een kopie zijn
van de volledige genetische code zijn.
- Speciale celdeling die eicellen maakt→ meiose
o Nadat het genetische materiaal gekopieerd is, wisselen de moeder-vader
paren van chromosomen informatie aan elkaar uit (crossing-over) en worden
gemixt.
o Ze splitsen zich 2x waardoor ze met 4 nieuwe cellen eindigen die elk een
andere combinatie van genetische code hebben. Deze 4 nieuwe cellen
hebben maar de helft van de blauwdruk. Wanneer ze de zaadcel met de eicel
wordt bevrucht is de blauwdruk weer compleet.
- Dit type celdeling is de basis voor genetische variatie
- Genetische basis voor individuele verschillen
- Helpt ons de interactie tussen nature and nurture te begrijpen
4 ontwikkelingsprocessen die cruciaal zijn voor deze ontwikkeling en de prenatale
ontwikkeling:
1. Mitose: gewone celdeling
2. Cel migratie→ alle gemaakte cellen gaan naar hun positie
3. Cel differentiatie→ de bevruchte eicel gaat zich snel verdelen. Wanneer cellen
gespecialiseerd zijn, kunnen ze niet meer veranderen
4. Apoptose→ geprogrammeerde celdood
Er zijn veel invloeden op de foetus wanneer het in de buik ontwikkelt
- Stimulatie van buitenaf
o 10 weken: voelen druk (receptoren in spieren, gewrichten en huid)
o 13 weken: bewegingen detecteren
o 20 weken: licht detecteren (voordat ze hun ogen open kunnen doen)
o 26 weken: geluid detecteren
o 26-28 weken: detectie van reuk en smaak (wat mama eet en drinkt)
- Er is bewijs dat de foetus leert van al deze ervaringen→ voorkeur aan meoders stem
en ook voorkeur voor eten dat gebaseerd is op het dieet van de meoder
Fetal movement
- 5-6 weken: hoofd en ruggengraat buigen
- 8-9 weken: schrikachtige bewegingen (de hik)
, - 10 weken: ledematen bewegen
- 10-11 weken: hoofdbewegingen, ademhaal bewegingen
- 11-12 weken: gapen, zuigen, slikken
- 14 weken: geen random bewegingen meer
- 20 weken: bewegingen met alle gedeelten van hun gezicht
- 25 weken: openen en sluiten van de ogen
Function of fetal movement
- Slikken: ontwikkeling orofaryngeale holte (achterin de keel), longen,
spijsverteringsstelsel
- Lichaamsbewegingen: ontwikkeling spieren, botten, gewrichten, huid
o Alcohol tijdens de zwangerschap is dus niet goed, want het beïnvloedt de
bewegingen van het kind, en als het minder beweegt ontwikkelt het de
bewegingen ook niet goed
o Beschadigende invloeden worden TERATOGENEN genoemd. Meest gevoelig
voor teratogenen tijdens de vroege ontwikkeling
▪ Alcohol
▪ Stress
▪ Drugs
▪ Chemicaliën en vervuiling
o Ieder orgaan van het embryo heeft een kritieke periode waarin de
ontwikkeling verstoord kan worden. Het type aangeboren afwijking die
geproduceerd wordt bij blootstelling is afhankelijk van welk orgaan het meest
vatbaar is op het tijdstip wanneer de teratogeen plaatsvindt.
o De ontwikkeling van het kind in de buik wordt door buitenaf beïnvloed
(Bronfenbrenner)
Hoorcollege 1: Prenatale ontwikkeling
WEIRD science
- Overview van ontwikkeling gebaseerd op onderzoek
- Ontwikkeling verschilt vaak van persoon tot persoon
- Onderzoek gebaseerd op WEIRD onderzoek. 95% van de mensen van de
participanten vertegenwoordigen 12% van de wereld. Participanten van de
wetenschappelijke studies zijn ook niet representatief voor de WEIRD mensen in het
algemeen
- WEIRD:
o Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic
- Dus niet zeker dat de typische ontwikkeling die geschetst wordt helemaal
gegeneraliseerd kan worden naar iedereen
- Jouw perceptie is ook niet hetzelfde voor iedereen:
o Müller-Lyer illusion→ twee lijnen A en B even lang, maar mensen denken dat
lijn B langer is dan lijn A→hoeveel langer? → antwoorden verschillen per
cultuur→ hoe meer rechte vormen er in je omgeving zijn zoals gebouwen,
hoe meer je inzicht krijgt in andere skills bijvoorbeeld het schatten van diepte
- Dus wat wij onder ontwikkeling verstaan en wat wij als normaal en raar beschouwen,
geldt dus maar voor een heel klein deel van de bevolking, in andere culturen kan het
heel anders zijn en weten we het helemaal niet zeker→ voorzichtig zijn met
generaliseren en vergelijken.
Wat is ontwikkeling?
- Specifieke type van verandering
o Kwalitatief
o Sequentieel→ tijdens de ontwikkeling gaan sommige veranderingen vóór
andere
o Cumulatief→een ontwikkelingsfase kan voortborduren op een andere
o Directioneel→ zowel progressief als regressief (gedurende de ontwikkeling
worden dingen opgebouwd en afgebouwd)
o Multifactorieel→ altijd meerdere factoren die voor de richting van
ontwikkeling zorgen. Zij interacteren met elkaar en bepalen het
ontwikkelingspad
o Individueel→ ontwikkelingspaden zijn uniek voor elk individu. Vaak
gepresenteerd als mijlpalen, maar afhankelijk van het type ontwikkeling
kunnen de leeftijden waarop deze mijlpalen behaald worden verschillen. Ook
de volgorde waarop ze behaald worden kan verschillen, en sommige kinderen
slaan bepaalde mijlpalen over.
Prenatale ontwikkeling
- De start van ontwikkeling van een nieuwe baby, start wanneer zijn moeder 20 weken
zwanger is en de baby zich in de baarmoeder ontwikkelt
- De eicellen zijn de vrouwelijke cellen en net als de zaadcellen van de man heel
speciaal
Cell division (celdeling)
- Normale celdeling→ mitose
o Elke cel bevat genetisch materiaal, ook wel de biologische
blauwprint/instructieboekje dat een cel vertelt wat het moet zijn en doen
, informatie beschreven in genen die georganiseerd zijn in 23
chromosoomparen in totaal. (46 losse chromosomen, 23 van mama en 23 van
papa)
o Tijdens de mitose wordt al het genetisch materiaal gekopieerd, gesorteerd in
2 volledige sets zodat na de celdeling de nieuwe cellen allemaal een kopie zijn
van de volledige genetische code zijn.
- Speciale celdeling die eicellen maakt→ meiose
o Nadat het genetische materiaal gekopieerd is, wisselen de moeder-vader
paren van chromosomen informatie aan elkaar uit (crossing-over) en worden
gemixt.
o Ze splitsen zich 2x waardoor ze met 4 nieuwe cellen eindigen die elk een
andere combinatie van genetische code hebben. Deze 4 nieuwe cellen
hebben maar de helft van de blauwdruk. Wanneer ze de zaadcel met de eicel
wordt bevrucht is de blauwdruk weer compleet.
- Dit type celdeling is de basis voor genetische variatie
- Genetische basis voor individuele verschillen
- Helpt ons de interactie tussen nature and nurture te begrijpen
4 ontwikkelingsprocessen die cruciaal zijn voor deze ontwikkeling en de prenatale
ontwikkeling:
1. Mitose: gewone celdeling
2. Cel migratie→ alle gemaakte cellen gaan naar hun positie
3. Cel differentiatie→ de bevruchte eicel gaat zich snel verdelen. Wanneer cellen
gespecialiseerd zijn, kunnen ze niet meer veranderen
4. Apoptose→ geprogrammeerde celdood
Er zijn veel invloeden op de foetus wanneer het in de buik ontwikkelt
- Stimulatie van buitenaf
o 10 weken: voelen druk (receptoren in spieren, gewrichten en huid)
o 13 weken: bewegingen detecteren
o 20 weken: licht detecteren (voordat ze hun ogen open kunnen doen)
o 26 weken: geluid detecteren
o 26-28 weken: detectie van reuk en smaak (wat mama eet en drinkt)
- Er is bewijs dat de foetus leert van al deze ervaringen→ voorkeur aan meoders stem
en ook voorkeur voor eten dat gebaseerd is op het dieet van de meoder
Fetal movement
- 5-6 weken: hoofd en ruggengraat buigen
- 8-9 weken: schrikachtige bewegingen (de hik)
, - 10 weken: ledematen bewegen
- 10-11 weken: hoofdbewegingen, ademhaal bewegingen
- 11-12 weken: gapen, zuigen, slikken
- 14 weken: geen random bewegingen meer
- 20 weken: bewegingen met alle gedeelten van hun gezicht
- 25 weken: openen en sluiten van de ogen
Function of fetal movement
- Slikken: ontwikkeling orofaryngeale holte (achterin de keel), longen,
spijsverteringsstelsel
- Lichaamsbewegingen: ontwikkeling spieren, botten, gewrichten, huid
o Alcohol tijdens de zwangerschap is dus niet goed, want het beïnvloedt de
bewegingen van het kind, en als het minder beweegt ontwikkelt het de
bewegingen ook niet goed
o Beschadigende invloeden worden TERATOGENEN genoemd. Meest gevoelig
voor teratogenen tijdens de vroege ontwikkeling
▪ Alcohol
▪ Stress
▪ Drugs
▪ Chemicaliën en vervuiling
o Ieder orgaan van het embryo heeft een kritieke periode waarin de
ontwikkeling verstoord kan worden. Het type aangeboren afwijking die
geproduceerd wordt bij blootstelling is afhankelijk van welk orgaan het meest
vatbaar is op het tijdstip wanneer de teratogeen plaatsvindt.
o De ontwikkeling van het kind in de buik wordt door buitenaf beïnvloed
(Bronfenbrenner)
