Hoorcollege 1 - Grondslagen Vennootschapsbelasting
1-2-2022
Voorbereiden:
• Boek Hoofdzaken VPB 17e druk, H1 t/m H3
Aantekeningen:
Opbouw colleges
• Hoor- en werkcolleges: hoorcollege en regulier werkcollege
• Soms verschillende accenten
• Verplichte literatuur boek Hoofdzaken vennootschapsbelasting F.W. Elsweier / S.A. Stevens
• Aangegeven artikelen e.d.
Inhoud college vandaag
De volgende vragen staan centraal in dit college:
• Voor wie geldt de Wet op de Vpb?
• Waarom wordt Vpb geheven?
• Relatie met de aandeelhouders en heffing in de IB?
• Wie draagt de vpb?
• Wat zijn de economische effecten van de vpb?
• Wat zijn de invloeden op de Vpb?
Van wie wordt vpb geheven?
• De vennootschapsbelasting is een heffing van lichamen (art. 1 Vpb)
- Artikel 2 en 3 Wet Vpb 1969 (binnen- en buitenlandse lichamen)
- NV, BV, stichting en vereniging, overheidslichamen
• In beginsel worden alle inkomsten (ondernemings- en beleggingsinkomsten) in de heffing
betrokken
- Uitzondering voor beperkt belastingplichtige lichamen: alleen ondernemingsinkomsten (vb.
stichtingen, verenigingen en overheidsbedrijven)
• Conclusie: diversiteit aan lichamen en inkomsten worden in de heffing betrokken → dat leidt tot
spanningen!
Van wie wordt vpb geheven?
Spanningen
• Heffing DGA versus heffing van een multinational
• Heffing IB ondernemer versus heffing van een DGA -> beide inkomsten uit onderneming, maar
een wordt in IB geheven en andere in vpb
• Heffing beleggingsinkomen in de BV en heffing beleggingsinkomen in box 3
Begroting raming belastingopbrengst op kasbasis
-> belastingopbrengst in de vpb stijgt, maar het tarief daalt
• Daling statutaire en gemiddelde belastingtarief NL van 42% tot nu 25,8% (2021 25%)
• Minder grote daling effectieve belastingdruk door verbreding van de heffingsgrondslag
• Waarom geen grote daling opbrengst?
- Verbreding grondslag
- Meer vpb ondernemingen
- Meer winst
,Belang van de vennootschapsbelasting
Quiz vraag 1: ‘Welke 2 rechtsgrondslagen voor de vpb vindt u het meest overtuigend?’
-> eigenlijk allemaal, geen eenduidige grondslag
Waarom wordt Vpb geheven?
Juridische beginselen
• Antropomorfe visie (draagkrachtbeginsel): lichaam moet je vergelijken met een natuurlijk
persoon, bestaat zelfstandig dus moet je ook zelfstandig in de heffing betrekken
- lichaam
- aandeelhouder
• Leer van het globale evenwicht
• Compensatietheorie: de vpb is een compensatie voor het feit dat de bv inkomen kan inhouden
en dus de winst nog niet wordt uitgekeerd als dividend (compensatie voor de uitstel van
belastingheffing door de winst niet uit te keren)
• Het profijtbeginsel: je moet een vergoeding betalen voor het voordeel van de beperkte
aansprakelijkheid / vergoeding betalen voor het voordeel dat de overheid regelt dat jij je
onderneming kan uitoefenen
• Het buitenkansbeginsel: ondernemer die in staat is om extra rendement te behalen daarvoor
moet je een vergoeding betalen
• Het budgettaire argument
,Economische argumenten pro vennootschapsbelasting
• Heffing van economic rents (overwinsten)
• Er zijn ook andere verstoringen (second best)
• Ondersteuning van de IB
• Neutraliteitsbeginsel
• Vennootschapsbelasting is een voorheffing: praktisch in internationale verhoudingen (source
tax)
Globale evenwicht: vergelijking DGA met IB ondernemer 2022
Relatie met de aandeelhouders
Relatie tussen de vennootschap en de aandeelhouder
• Klassieke stelsel: dubbele heffing → scheiding tussen heffing bij de vennootschap en heffing bij
de aandeelhouder (je houdt geen rekening dat er in een andere schakel al belasting geheven is)
• Geïntegreerde stelsel: houden er rekening mee dat er in twee schakels belasting wordt geheven
- Stelsel van volledige integratie
> Verrekening van Vpb in de IB
> Toerekening van inkomsten aan de aandeelhouder (transparantie)
- Overige geïntegreerde stelsels
> Aftrek primair rendement (allowance for corporate equity)
> Aftrek van uitgekeerd dividend
> Gematigd tarief bij de aandeelhouder
Nadeel verrekening: als de aandeelhouder in het buitenland zit en je laat het verrekenen met de
ib krijgt de overheid minder belasting
Werking klassieke stelsel
Winst van de vennootschap (10% bruto rendement) 100
VPB 25% 25
Winst na VPB 75
Winst na vpb wordt volledig uitgekeerd
IB heffing stel 60% 45
Netto beschikbaar voor de aandeelhouder 30
, Belastingdruk op aandelen bij directe uitkering: naar soort aandeelhouder
Belastingdruk op aandelen zonder uitkering van winst: naar soort aandeelhouder
Verrekenstelsel: vpb wordt verrekend in de IB
Aftrek van dividenden
1-2-2022
Voorbereiden:
• Boek Hoofdzaken VPB 17e druk, H1 t/m H3
Aantekeningen:
Opbouw colleges
• Hoor- en werkcolleges: hoorcollege en regulier werkcollege
• Soms verschillende accenten
• Verplichte literatuur boek Hoofdzaken vennootschapsbelasting F.W. Elsweier / S.A. Stevens
• Aangegeven artikelen e.d.
Inhoud college vandaag
De volgende vragen staan centraal in dit college:
• Voor wie geldt de Wet op de Vpb?
• Waarom wordt Vpb geheven?
• Relatie met de aandeelhouders en heffing in de IB?
• Wie draagt de vpb?
• Wat zijn de economische effecten van de vpb?
• Wat zijn de invloeden op de Vpb?
Van wie wordt vpb geheven?
• De vennootschapsbelasting is een heffing van lichamen (art. 1 Vpb)
- Artikel 2 en 3 Wet Vpb 1969 (binnen- en buitenlandse lichamen)
- NV, BV, stichting en vereniging, overheidslichamen
• In beginsel worden alle inkomsten (ondernemings- en beleggingsinkomsten) in de heffing
betrokken
- Uitzondering voor beperkt belastingplichtige lichamen: alleen ondernemingsinkomsten (vb.
stichtingen, verenigingen en overheidsbedrijven)
• Conclusie: diversiteit aan lichamen en inkomsten worden in de heffing betrokken → dat leidt tot
spanningen!
Van wie wordt vpb geheven?
Spanningen
• Heffing DGA versus heffing van een multinational
• Heffing IB ondernemer versus heffing van een DGA -> beide inkomsten uit onderneming, maar
een wordt in IB geheven en andere in vpb
• Heffing beleggingsinkomen in de BV en heffing beleggingsinkomen in box 3
Begroting raming belastingopbrengst op kasbasis
-> belastingopbrengst in de vpb stijgt, maar het tarief daalt
• Daling statutaire en gemiddelde belastingtarief NL van 42% tot nu 25,8% (2021 25%)
• Minder grote daling effectieve belastingdruk door verbreding van de heffingsgrondslag
• Waarom geen grote daling opbrengst?
- Verbreding grondslag
- Meer vpb ondernemingen
- Meer winst
,Belang van de vennootschapsbelasting
Quiz vraag 1: ‘Welke 2 rechtsgrondslagen voor de vpb vindt u het meest overtuigend?’
-> eigenlijk allemaal, geen eenduidige grondslag
Waarom wordt Vpb geheven?
Juridische beginselen
• Antropomorfe visie (draagkrachtbeginsel): lichaam moet je vergelijken met een natuurlijk
persoon, bestaat zelfstandig dus moet je ook zelfstandig in de heffing betrekken
- lichaam
- aandeelhouder
• Leer van het globale evenwicht
• Compensatietheorie: de vpb is een compensatie voor het feit dat de bv inkomen kan inhouden
en dus de winst nog niet wordt uitgekeerd als dividend (compensatie voor de uitstel van
belastingheffing door de winst niet uit te keren)
• Het profijtbeginsel: je moet een vergoeding betalen voor het voordeel van de beperkte
aansprakelijkheid / vergoeding betalen voor het voordeel dat de overheid regelt dat jij je
onderneming kan uitoefenen
• Het buitenkansbeginsel: ondernemer die in staat is om extra rendement te behalen daarvoor
moet je een vergoeding betalen
• Het budgettaire argument
,Economische argumenten pro vennootschapsbelasting
• Heffing van economic rents (overwinsten)
• Er zijn ook andere verstoringen (second best)
• Ondersteuning van de IB
• Neutraliteitsbeginsel
• Vennootschapsbelasting is een voorheffing: praktisch in internationale verhoudingen (source
tax)
Globale evenwicht: vergelijking DGA met IB ondernemer 2022
Relatie met de aandeelhouders
Relatie tussen de vennootschap en de aandeelhouder
• Klassieke stelsel: dubbele heffing → scheiding tussen heffing bij de vennootschap en heffing bij
de aandeelhouder (je houdt geen rekening dat er in een andere schakel al belasting geheven is)
• Geïntegreerde stelsel: houden er rekening mee dat er in twee schakels belasting wordt geheven
- Stelsel van volledige integratie
> Verrekening van Vpb in de IB
> Toerekening van inkomsten aan de aandeelhouder (transparantie)
- Overige geïntegreerde stelsels
> Aftrek primair rendement (allowance for corporate equity)
> Aftrek van uitgekeerd dividend
> Gematigd tarief bij de aandeelhouder
Nadeel verrekening: als de aandeelhouder in het buitenland zit en je laat het verrekenen met de
ib krijgt de overheid minder belasting
Werking klassieke stelsel
Winst van de vennootschap (10% bruto rendement) 100
VPB 25% 25
Winst na VPB 75
Winst na vpb wordt volledig uitgekeerd
IB heffing stel 60% 45
Netto beschikbaar voor de aandeelhouder 30
, Belastingdruk op aandelen bij directe uitkering: naar soort aandeelhouder
Belastingdruk op aandelen zonder uitkering van winst: naar soort aandeelhouder
Verrekenstelsel: vpb wordt verrekend in de IB
Aftrek van dividenden
