Samenvatting BMW Algemene Farmacologie - T3 & T4 CNS en PNS Hoorcolleges

BMW Farmacologie Hoorcolleges –
Topic 3 & 4: CNS en PNS –
Universiteit Utrecht
Inhoud
Hoorcollege 08 – T3: Pharmacology of PNS Intro...................................................................................2
Hoorcollege 09 – T3: Pharmacology of PNS, Adrenergic Receptors.......................................................8
Hoorcollege 10 – T4: Pharmacology of CNS Intro.................................................................................13
Hoorcollege 11 – T4: Antipsychotic drugs and screening.....................................................................21




1

,Hoorcollege 08 – T3: Pharmacology of PNS Intro
Automic nervous system:
sympatisch vs. Parasympatisch
 PNS = perifieer zenuwstelsel
o Sensorisch (afferent) –
stuurt signalen naar het
CZN
o Motorisch (efferent) –
stuurt signalen vanaf het
CZN
 Parasympatisch = rust (rest-
digest)
o Fysiologisch respons: meer
bloedtoevoer naar darmen
 Sympatisch = activiteit (fight-
flight)
o Fysiologisch respons: hogere
hartslagfrequentie
 Er is een balans tussen para- en
sympatisch zenuwstelsel
Anatomie van PNS

 PNS gebruikt twee neuronen:
o Preganglion neuron – afkomstig van het CNZ die neurotransmitters
doorgeven aan de automatische ganglion
o Postganglion neuron – tweede neuron die informatie van preganglion
neuron doorgeeft aan het weefsel
 Anatomische verschillen tussen sympatisch en parasympatische zenuwstelsel:
o Sympatisch (1): preganglion neuron heeft een korte axon (postganglion
neuron is lang) & preganglion neuron komt vooral vanaf het onderste deel
van de spinal cord (thoraco-lumbar)
o Parasympatisch (2): postganglion neuron heeft een korte axon
(preganglion neuron




2

, is lang) & preganglion neuron komt vooral vanaf de spinal cord en hersens
(cranio-sacral)
 Dunne darm – innervatie van de gladde spieren:
o Binnen in de gladde spierencellen van de darm zitten neuronen van het
automatische zenuwstelsel
o Varicosity = blaasjes gevuld met neurotransmitters in de zenuwvezels
van de spieren van de dunne darm
 Somatische motorsysteem  skeletspieren (Ach)
 Sympatische zenuwstelsel  verschillende organen
(Ach + NE)
 Parasympatische zenuwstelsel  verschillende
organen (Ach)
 Ach = Acetylcholine
 NE = Norepinephrine
 Epi = epinephrine
 Preganglionische neuronen zijn ALTIJD Ach
neuronen (adrenergic neurons)
 Uitzonderingen:
o Symaptische neuronen targeten bepaalde
klieren
o Postganglion neuron is cholinergic neuron, maar wel deel van sympatische
zenuwstelsel
 Sympatische zenuwstelsel target de adrenal medulla en deze laat dan
adrenaline los (Epi)
 Dus de neurotransmitters tussen de cholinergische en adrenergische
neuronen zijn verschillend
 Drugs kunnen interfereren met de volgende zaken van neurotransmitters:
o Synthese, verpakking, vrijgeven, post-synaptische actie, pre-synaptische
actie, afbraak en hergebruik
 Activatie van post- en pre-synaptische actie kan worden gedaan door
agonisten en agonisten
Cholinergic transmissie – nicotine en muscarine receptoren
 Afgeven van Ach, wat bindt aan nicotine en muscarine
receptoren
 Cholinergic neurons = de motorneuronen
 Acetylcholine (Ach) = agoniste neurotramitter met een (+)
lading
o Opbouw in cholinergic neuron
o Precursor: choline (opname van de neuron door de Ch-
transporter)
o Bindt aan cholinereceptoren in de postsynaptische cel
o Acetylcholinesterase = enzym die Ach in de synaptische
spleet afbreekt
 Acetylcholine kan twee effecten hebben:
o Nicotinergic effecten: verhoogde
hartslag door nicotine
o Muscarinergic effecten: ???? door muscarine

[1] Nicotine receptor

3