Samenvatti ng
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding tot het bestuursrecht en dit boek.................................................................................5
1.1 Wat is bestuursrecht:.....................................................................................................................................5
1.2 Algemeen doel en bijzondere delen...............................................................................................................5
1.3 Bestuursrecht en andere rechtsgebieden.......................................................................................................5
1.4 Ontwikkeling van het bestuursrecht..............................................................................................................6
1.5 Bronnen van bestuursrecht............................................................................................................................6
Hoofdstuk 2 De Algemene wet bestuursrecht en de relatie tot bijzonder bestuursrecht.................................7
2.1 Totstandkoming Awb.....................................................................................................................................7
2.2 Systeem en inhoud.........................................................................................................................................7
2.3 Relatie met andere wetgeving.......................................................................................................................7
...................................................................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 3 Bestuur en bestuurden:.............................................................................................................. 9
3.1 Inleiding:.........................................................................................................................................................9
3.2 Gedecentraliseerde eenheidsstaat:................................................................................................................9
3.3 Openbare lichamen........................................................................................................................................9
3.4 Bestuursorganen............................................................................................................................................9
3.4.1 Algemeen................................................................................................................................................9
3.4.2 A-bestuursorganen...............................................................................................................................10
3.4.3 B-bestuursorganen...............................................................................................................................10
3.4.4 Gevolg verschil a- en b-bestuursorganen.............................................................................................11
3.5 Belanghebbenden........................................................................................................................................11
3.5.1 Inleiding................................................................................................................................................11
3.5.2 Belang...................................................................................................................................................12
3.5.3 Wie is belanghebbende?......................................................................................................................13
Hoofdstuk 4 Bestuursbevoegdheid............................................................................................................... 14
4.1 Inleiding:.......................................................................................................................................................14
4.2 Het legaliteits- en specialiteitsbeginsel........................................................................................................14
4.2.1 Legaliteitsbeginsel................................................................................................................................14
4.2.2 Specialiteitsbeginsel.............................................................................................................................15
4.3 Bevoegdheidsverdeling binnen het openbaar bestuur................................................................................15
4.3.1 Inleiding................................................................................................................................................15
4.3.2 Verkrijging van bevoegdheid: attributie...............................................................................................15
4.3.3 Overdracht van bevoegdheid: delegatie:.............................................................................................16
4.3.4 Opdracht van de bevoegdheid: mandaat.............................................................................................16
4.3.5 Praktische consequenties van gebrekkige delegatie en mandaat.......................................................17
Hoofdstuk 5................................................................................................................................................. 18
1
, 5.1 Inleiding........................................................................................................................................................18
5.2 Besluiten.......................................................................................................................................................18
5.2.1 Besluit en Awb......................................................................................................................................18
5.2.2 Definitie besluit.....................................................................................................................................19
5.2.3 Schriftelijke en mondelinge beslissingen..............................................................................................19
5.2.4 Rechtshandeling...................................................................................................................................19
5.2.5 Publiekrechtelijk van aard: een exclusieve bevoegdheid.....................................................................19
5.2.5.2 Beleidsregels......................................................................................................................................20
5.2.7 Soorten besluiten.................................................................................................................................20
5.3 Beschikkingen...............................................................................................................................................20
5.3.1 Algemeen..............................................................................................................................................20
5.3.2 Persoonsgerichte en zaaks gerichte beschikkingen: Uit de jurisprudentie blijkt dat er in hoofzaak
twee criteria zijn om te bepalen of we te maken hebben met een beschikking, dan wel een besluit van
algemene strekking:.......................................................................................................................................21
5.3.4 Soorten beschikkingen:........................................................................................................................21
5.4 Algemeen verbindende voorschriften..........................................................................................................22
5.4.1 Algemeen: soorten...............................................................................................................................22
5.5 Beleidsregels:...............................................................................................................................................22
5.5.1 Algemeen:.............................................................................................................................................22
5.5.2 Juridisch karakter beleidsregels:..........................................................................................................22
5.5.3 Wettelijke regeling................................................................................................................................23
5.6 Overige besluiten van algemene strekking..................................................................................................23
Hoofdstuk 6 Bijzondere rechtsnormen......................................................................................................... 24
6.1 Algemeen.....................................................................................................................................................24
6.2 Gelede normstelling.....................................................................................................................................24
6.3 Bevoegdheden: vrij en gebonden.................................................................................................................24
6.3 Bijzondere en algemene rechtsnormen........................................................................................................24
Hoofdstuk 7 Algemene rechtsnormen, materieel..........................................................................................25
7.2 De ontwikkeling van algemene beginselen van behoorlijk bestuur.............................................................25
7.3 Algemene materiële normen in de Awb.......................................................................................................25
7.3.1 Normen in verschillende hoofdstukken...............................................................................................25
7.3.2 Verbod van vooringenomenheid..........................................................................................................26
7.3.3. Zorgvuldigheid.....................................................................................................................................26
7.3.4 Verbod van willekeur............................................................................................................................26
7.3.5 Evenredigheid.......................................................................................................................................26
7.3.6 Verbod van détournement de pouvoir.................................................................................................26
7.3.7 Motivering............................................................................................................................................27
7.4 Niet-gecodificeerde beginselen van behoorlijk bestuur...............................................................................27
7.4.1 Vertrouwensbeginsel............................................................................................................................27
7.4.2 Gelijkheidsbeginsel...............................................................................................................................28
7.4.3 Rechtszekerheidsbeginsel.....................................................................................................................28
7.5 Algemene beginselen van behoorlijk bestuur contra legem........................................................................28
7.6 Privaatrechtelijke zorgvuldigheidsnorm......................................................................................................29
Hoofdstuk 8: algemene rechtsnormen, procedureel.....................................................................................30
8.2 Omgangsnormen in bestuurlijk verkeer.......................................................................................................30
8.2.1 Bijstand en vertegenwoordiging...........................................................................................................30
8.2.2 Doorzendplicht en terugzendplicht......................................................................................................30
2
, 8.2.3 Geheimhouding...................................................................................................................................30
8.3 De aanvraag van een beschikking................................................................................................................30
8.3.1 Algemeen..............................................................................................................................................30
8.3.2 Vereisten...............................................................................................................................................30
8.3.3 Gegevensverstrekking..........................................................................................................................31
8.3.4 Herhaalde aanvraag..............................................................................................................................31
8.4 De voorbereiding van beslissingen...............................................................................................................31
8.4.1 Inleiding................................................................................................................................................31
8.4.2 Advisering.............................................................................................................................................32
8.4.3 Uniforme openbare voorbereidingsprocedures..................................................................................32
8.4.4 Hoorplicht.............................................................................................................................................33
8.4.5 Beslistermijnen.....................................................................................................................................33
8.5 Vormvereisten..............................................................................................................................................34
8.6 Bekendmaking..............................................................................................................................................34
Hoofdstuk 10 De handhaving van het bestuursrecht.....................................................................................36
10.1 Inleiding......................................................................................................................................................36
10.2 Handhaving in verschillende vormen: verkenning, definities en algemene bepalingen............................36
10.2.1 Verkenning..........................................................................................................................................36
10.2.3 Definities.............................................................................................................................................36
10.2.3 Algemene bepalingen.........................................................................................................................37
10.3 Toezicht op de naleving van regels............................................................................................................37
10.4 Last onder bestuursdwang als herstelsanctie............................................................................................37
10.4.1 Algemeen............................................................................................................................................37
10.4.2 Materiële eisen...................................................................................................................................37
10.4.3 Bevoegd orgaan..................................................................................................................................38
10.4.4 Bijkomende bevoegdheden................................................................................................................38
10.4.5 Kostenverhaal.....................................................................................................................................38
10.4.6 Rechtsbescherming............................................................................................................................38
10.5 Last onder dwangsom als herstelsanctie...................................................................................................38
10.6 Bestuurlijke boete als bestraffende sanctie...............................................................................................39
10.7 Intrekking beschikking en overige sancties................................................................................................39
10.8 Samenloop van sancties.............................................................................................................................40
10.9 Effectiviteit.................................................................................................................................................40
10.10 Handhaving door privaatrecht.................................................................................................................40
10.11 Europees perspectief................................................................................................................................40
Hoofdstuk 9 Openbaarheid en inspraak....................................................................................................... 41
9.1 Inleiding........................................................................................................................................................41
9.2 Inspraak........................................................................................................................................................41
9.3 Openbaarheid...............................................................................................................................................41
9.3.1 Openbaarheid van besluiten van algemene strekking.........................................................................41
9.3.2 Openbaarheid van vergaderingen........................................................................................................41
9.3.3 Openbaarheid van informatie..............................................................................................................42
3
, 4