Europees recht
Week 1
Internationaal recht en de EU
De EU is een internationale organisatie. Opgericht volgens de regels van het internationale
recht.
Staatssoevereiniteit
Een soevereine staat heeft het hoogste gezag op zijn grondgebied.
Soevereiniteit overdragen
Een staat kan beslissen om een gedeelte van de beslissingsbevoegdheid over te dragen aan
bijvoorbeeld een internationale organisatie. De staat kan dan niet meer zelf alle regels
stellen, maar accepteert dat een organisatie hoger en gezaghebbende is dan de staat zelf.
Dit doen de staten alleen als het in hun belang is.
Soevereiniteit onvrijwillig beperkt
Als een staat wordt binnengevallen door een ander land en dat andere land de macht
overneemt, is de beslissingsbevoegdheid van de aangevallen staat beperkt. De
overheersende macht neemt vanaf dat moment alle beslissingen.
Internationale organisaties
1. Non-gouvernementele organisaties (ngo)
Een ngo is onafhankelijk van staten en heeft vaak een ideëel doelstelling. Een ngo hoeft niet
internationaal te zijn.
2. Gouvernementele organisaties
Een samenwerkingsverband tussen staten. Wordt opgericht volgens een verdrag.
o Als lidstaten geen soevereiniteit afstaan, wordt het een intergouvernementele
organisatie genoemd.
o Als lidstaten wel beslissingsbevoegdheid afstaan, is er sprake van een supranationale
organisatie.
Supra nationaal -> Boven staten
Inter gouvernementeel -> Tussen overheden
Verdeling bevoegdheid EU-lidstaten art 2t/m6 VwEU
1. Exclusief douane-unie artikel 3 VwEU
Mededinging, monetair beleid EMU, handelspolitiek en biologische rijkdommen van de zee
2. Gedeelde bevoegdheden artikel 4 VwEU
Interne markt, sociaal beleid, landbouw en visserij, milieu, consumentenbescherming,
vervoer, etc.
3. Aanvullende bevoegdheden artikel 6 VwEU
O.a. industrie, cultuur, onderzoek, volksgezondheid
4. Intergouvernementeel
Buitenlands en veiligheidsbeleid
,De EU en haar doelstellingen
1. Vrede en welzijn Art 3 lid 1 VEU
Economische samenhang/afhankelijkheid
2. Vrijheid en veiligheid Art 3 lid 2 VEU
Grensoverschrijdende criminaliteit
3. Interne markt Art 3 lid 3 VEU
Integratie nationale markten
4. Monetaire unie Art 3 lid 4 VEU
Euro/1 munt/1 monetair beleid/ECB: optioneel
5. Extern mensenrechtenbeleid Art 3 lid 5 VEU
En democratische samenleving+ rechtstaat
De interne markt
De interne markt bestaat voornamelijk uit de volgende 3 onderdelen
1. Regels op gebied van vrij verkeer
2. Verbod op staatssteun
3. Mededingingsrecht
1. Regels op gebied van vrij verkeer
In de EU geldt vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. Het beginsel van
vrij verkeer betekent dat de handelsstroom tussen lidstaten niet belemmerd mag worden.
2. Verbod op staatssteun
Met een subsidie is het mogelijk voor een bedrijf om goedkoper te produceren. Zo’n subsidie
kan de interne markt schaden doordat het oneerlijke concurrentie creëert. Het geven van
staatssteun is in de EU daarom verboden.
3. Mededingingsrecht
Kartelvorming in de EU is verboden en wordt door de commissie met hoge boetes bestraft.
Voordelen interne markt
o Welvaartsniveau stijgt
o Meer keuze
o Prijsdaling
Nadelen interne markt
o Meer concurrentie
o Specialisatie
Betekenissen bevoegd
• Exclusief bevoegd
Alleen de EU mag op deze gebieden wetgeving aannemen en internationale akkoorden
sluiten.
• Gedeeltelijk bevoegd
Lidstaten mogen geen wetten aannemen die afbreuk doen aan reeds aangenomen Europese
wetgeving.
, De EU en haar beginselen
o Loyale samenwerking art 4 lid 3 VEU
Verplicht de lidstaten om de EU te ondersteunen bij het verwezenlijken van de
doelstellingen.
o Attributie art 5 lid 2 VEU
De EU is alleen bevoegd tot het maken van wetgeving als dit in de verdragen VEU en VWEU
staat.
o Subsidiariteitsbeginsel art 5 lid 3 VEU
Lidstaten doen zoveel mogelijk zelf. De EU mag alleen wetgeving opstellen als een Europese
aanpak efficiënter is.
o Evenredigheidsbeginsel art 5 lid 5 VEU
Vereist dat het EU optreden niet veder gaat dan strikt noodzakelijk is om de nagestreefde
doelstellingen te verwezenlijken.
o Gelijkheidsbeginsel art 18 VwEU
Discriminatie op grond van nationaliteit is verboden. Gelijke gevallen gelijk behandelen en
ongelijke gevallen ongelijk behandelen.
Week 1
Internationaal recht en de EU
De EU is een internationale organisatie. Opgericht volgens de regels van het internationale
recht.
Staatssoevereiniteit
Een soevereine staat heeft het hoogste gezag op zijn grondgebied.
Soevereiniteit overdragen
Een staat kan beslissen om een gedeelte van de beslissingsbevoegdheid over te dragen aan
bijvoorbeeld een internationale organisatie. De staat kan dan niet meer zelf alle regels
stellen, maar accepteert dat een organisatie hoger en gezaghebbende is dan de staat zelf.
Dit doen de staten alleen als het in hun belang is.
Soevereiniteit onvrijwillig beperkt
Als een staat wordt binnengevallen door een ander land en dat andere land de macht
overneemt, is de beslissingsbevoegdheid van de aangevallen staat beperkt. De
overheersende macht neemt vanaf dat moment alle beslissingen.
Internationale organisaties
1. Non-gouvernementele organisaties (ngo)
Een ngo is onafhankelijk van staten en heeft vaak een ideëel doelstelling. Een ngo hoeft niet
internationaal te zijn.
2. Gouvernementele organisaties
Een samenwerkingsverband tussen staten. Wordt opgericht volgens een verdrag.
o Als lidstaten geen soevereiniteit afstaan, wordt het een intergouvernementele
organisatie genoemd.
o Als lidstaten wel beslissingsbevoegdheid afstaan, is er sprake van een supranationale
organisatie.
Supra nationaal -> Boven staten
Inter gouvernementeel -> Tussen overheden
Verdeling bevoegdheid EU-lidstaten art 2t/m6 VwEU
1. Exclusief douane-unie artikel 3 VwEU
Mededinging, monetair beleid EMU, handelspolitiek en biologische rijkdommen van de zee
2. Gedeelde bevoegdheden artikel 4 VwEU
Interne markt, sociaal beleid, landbouw en visserij, milieu, consumentenbescherming,
vervoer, etc.
3. Aanvullende bevoegdheden artikel 6 VwEU
O.a. industrie, cultuur, onderzoek, volksgezondheid
4. Intergouvernementeel
Buitenlands en veiligheidsbeleid
,De EU en haar doelstellingen
1. Vrede en welzijn Art 3 lid 1 VEU
Economische samenhang/afhankelijkheid
2. Vrijheid en veiligheid Art 3 lid 2 VEU
Grensoverschrijdende criminaliteit
3. Interne markt Art 3 lid 3 VEU
Integratie nationale markten
4. Monetaire unie Art 3 lid 4 VEU
Euro/1 munt/1 monetair beleid/ECB: optioneel
5. Extern mensenrechtenbeleid Art 3 lid 5 VEU
En democratische samenleving+ rechtstaat
De interne markt
De interne markt bestaat voornamelijk uit de volgende 3 onderdelen
1. Regels op gebied van vrij verkeer
2. Verbod op staatssteun
3. Mededingingsrecht
1. Regels op gebied van vrij verkeer
In de EU geldt vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. Het beginsel van
vrij verkeer betekent dat de handelsstroom tussen lidstaten niet belemmerd mag worden.
2. Verbod op staatssteun
Met een subsidie is het mogelijk voor een bedrijf om goedkoper te produceren. Zo’n subsidie
kan de interne markt schaden doordat het oneerlijke concurrentie creëert. Het geven van
staatssteun is in de EU daarom verboden.
3. Mededingingsrecht
Kartelvorming in de EU is verboden en wordt door de commissie met hoge boetes bestraft.
Voordelen interne markt
o Welvaartsniveau stijgt
o Meer keuze
o Prijsdaling
Nadelen interne markt
o Meer concurrentie
o Specialisatie
Betekenissen bevoegd
• Exclusief bevoegd
Alleen de EU mag op deze gebieden wetgeving aannemen en internationale akkoorden
sluiten.
• Gedeeltelijk bevoegd
Lidstaten mogen geen wetten aannemen die afbreuk doen aan reeds aangenomen Europese
wetgeving.
, De EU en haar beginselen
o Loyale samenwerking art 4 lid 3 VEU
Verplicht de lidstaten om de EU te ondersteunen bij het verwezenlijken van de
doelstellingen.
o Attributie art 5 lid 2 VEU
De EU is alleen bevoegd tot het maken van wetgeving als dit in de verdragen VEU en VWEU
staat.
o Subsidiariteitsbeginsel art 5 lid 3 VEU
Lidstaten doen zoveel mogelijk zelf. De EU mag alleen wetgeving opstellen als een Europese
aanpak efficiënter is.
o Evenredigheidsbeginsel art 5 lid 5 VEU
Vereist dat het EU optreden niet veder gaat dan strikt noodzakelijk is om de nagestreefde
doelstellingen te verwezenlijken.
o Gelijkheidsbeginsel art 18 VwEU
Discriminatie op grond van nationaliteit is verboden. Gelijke gevallen gelijk behandelen en
ongelijke gevallen ongelijk behandelen.
