FIA WETENSCHAP EN
MAATSCHAPPIJ
Individuele schrijfopdracht
Maastricht University
Faculty of Health, Medicine and Life Sciences
Bachelor Gezondheidswetenschappen
Beleid, Management en Evaluatie van de Zorg
FiA 2.1 en 2.2
, Opdracht 1
De Wiener Kreis was een groep uit begin 20e eeuw (1920-1938) die bestond uit
wetenschappers en filosofen. Het doel van de Wiener Kreis was om het demarcatieprobleem
op te lossen. Ze wilde de ‘échte’ wetenschappelijke kennis kunnen onderscheiden van de
pseudowetenschappen. Om te kunnen bepalen wanneer iets onder echte wetenschap of
pseudowetenschap valt, heeft de Wiener Kreis het verificatie criterium ontwikkeld. Een
bewering kan door middel van waarnemingen bevestigd worden.
De Wiener Kreis heeft de basis gelegd voor een wetenschapsfilosofie genaamd het
‘logisch positivisme’ ofwel het ‘logisch empirisme’. Volgens het logisch empirisme kan iets
alleen bevestigd worden wanneer het onbetwijfelbaar, onbevooroordeeld en zintuigelijk kan
worden waargenomen. Dit gebeurd met behulp van inductie. Een ander woord voor inductie is
generalisatie, uit concrete waarnemingen of gegevens worden algemene conclusies getrokken.
De Wiener Kreis werkte wel vanuit de zogenaamde ‘ivoren toren’. Hiermee wordt bedoeld
dat de wetenschap los staat van al het andere. De Wiener Kreis vond dat de wetenschap zich
boven de sociaal-politieke conflicten moest zetten om zo tot universele waarheden te komen
(Knibbe, 2019).
Bruno Latour (1947) is een Franse socioloog en filosoof. Latour is van mening dat
wetenschap een dynamisch proces is waar veel verschillende partijen bij betrokken zijn. Deze
verschillende partijen noemt Latour ‘bondgenoten’. Het standaard beeld binnen de
wetenschap is dat éen wetenschapper met een idee komt, vervolgens een onderzoek start en
het introduceert in de maatschappij. Latour benadert de wetenschap op een andere manier.
Volgens Latour is wetenschap namelijk een collectief proces, er zijn veel verschillende
partijen betrokken bij een onderzoek. Verder heeft een onderzoek continue evaluatie nodig
waarbij dingen moeten worden aangepast, partijen moeten worden overtuigd en hindernissen
moeten worden overwonnen.
Daarnaast verzet Latour zich tegen het ‘verspreidingsmodel’. Het verspreidingsmodel
zegt dat de wetenschap en de technologie invloed uitoefenen op de maatschappij. Als het
verspreidingsmodel wordt gevolgd, wordt het mensenwerk achter een onderzoek vaak
vergeten. Latour zet hier zijn eigen ‘vertalingsmodel’ tegenover. Volgens het vertalingsmodel
is het juist de interactie tussen technologie, wetenschap en de maatschappij dat het succes van
onderzoek veroorzaakt. Een term die hier goed op aansluit is ‘coproductie’. Coproductie geeft
aan dat wetenschap, techniek en de maatschappij onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en
elkaar beïnvloeden.
1
MAATSCHAPPIJ
Individuele schrijfopdracht
Maastricht University
Faculty of Health, Medicine and Life Sciences
Bachelor Gezondheidswetenschappen
Beleid, Management en Evaluatie van de Zorg
FiA 2.1 en 2.2
, Opdracht 1
De Wiener Kreis was een groep uit begin 20e eeuw (1920-1938) die bestond uit
wetenschappers en filosofen. Het doel van de Wiener Kreis was om het demarcatieprobleem
op te lossen. Ze wilde de ‘échte’ wetenschappelijke kennis kunnen onderscheiden van de
pseudowetenschappen. Om te kunnen bepalen wanneer iets onder echte wetenschap of
pseudowetenschap valt, heeft de Wiener Kreis het verificatie criterium ontwikkeld. Een
bewering kan door middel van waarnemingen bevestigd worden.
De Wiener Kreis heeft de basis gelegd voor een wetenschapsfilosofie genaamd het
‘logisch positivisme’ ofwel het ‘logisch empirisme’. Volgens het logisch empirisme kan iets
alleen bevestigd worden wanneer het onbetwijfelbaar, onbevooroordeeld en zintuigelijk kan
worden waargenomen. Dit gebeurd met behulp van inductie. Een ander woord voor inductie is
generalisatie, uit concrete waarnemingen of gegevens worden algemene conclusies getrokken.
De Wiener Kreis werkte wel vanuit de zogenaamde ‘ivoren toren’. Hiermee wordt bedoeld
dat de wetenschap los staat van al het andere. De Wiener Kreis vond dat de wetenschap zich
boven de sociaal-politieke conflicten moest zetten om zo tot universele waarheden te komen
(Knibbe, 2019).
Bruno Latour (1947) is een Franse socioloog en filosoof. Latour is van mening dat
wetenschap een dynamisch proces is waar veel verschillende partijen bij betrokken zijn. Deze
verschillende partijen noemt Latour ‘bondgenoten’. Het standaard beeld binnen de
wetenschap is dat éen wetenschapper met een idee komt, vervolgens een onderzoek start en
het introduceert in de maatschappij. Latour benadert de wetenschap op een andere manier.
Volgens Latour is wetenschap namelijk een collectief proces, er zijn veel verschillende
partijen betrokken bij een onderzoek. Verder heeft een onderzoek continue evaluatie nodig
waarbij dingen moeten worden aangepast, partijen moeten worden overtuigd en hindernissen
moeten worden overwonnen.
Daarnaast verzet Latour zich tegen het ‘verspreidingsmodel’. Het verspreidingsmodel
zegt dat de wetenschap en de technologie invloed uitoefenen op de maatschappij. Als het
verspreidingsmodel wordt gevolgd, wordt het mensenwerk achter een onderzoek vaak
vergeten. Latour zet hier zijn eigen ‘vertalingsmodel’ tegenover. Volgens het vertalingsmodel
is het juist de interactie tussen technologie, wetenschap en de maatschappij dat het succes van
onderzoek veroorzaakt. Een term die hier goed op aansluit is ‘coproductie’. Coproductie geeft
aan dat wetenschap, techniek en de maatschappij onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en
elkaar beïnvloeden.
1
