Sport en trainingsleer
College 1
Energiesystemen H2 blz 81/94
Man met de hamer: hebben bepaalde energie nodig meestal vetten of koolhydraten, als dat
eenmaal op is noemen we dat de man met de hamer.
Om te bewegen moeten we allerlei spieren gebruiken, aanspannen en hiervoor heb je veel
energie nodig. Zulke voedingsstoffen kunnen we opslaan. Meeste koolhydraten die we
opslaan is het spierglycogeen.
De meeste vetten zijn onderhuids en visceraal opgeslagen. Vetten zijn veel meer opgeslagen
dan koolhydraten!
Deze twee zijn de primaire bron voor oxidatieve energieleverantie van de spieren.
Oxidatieve productie van energie voor spiercontractie (ATP) vindt plaats in mitochondria.
Oxidatief er is zuurstof nodig = aeroob proces.
ATP= Adenosine Tri Phosfaat = een essentiële spierbrandstof
ATP ADP + P + energie
Met behulp van deze energie klapt de myosinekop om.
Zonder ATP kan een spier niet contraheren. Alle sportbewegingen zouden dan slechts enkele
seconden duren gelukkig is er resynthese van ATP. Het opnieuw aanmaken van ATP noem je
dus resynthese.
Creatine phosfaat systeem
Dit is een snel proces, heel hoog vermogen
Geen zuurstof voor nodig – anaeroob
Creatinefosfaat snel uitgeput (lage capaciteit)
Max 20 sec (maximale arbeid)
CP + ADP --------- creatine + ATP
ATP & CP systeem
-Geen zuurstof voor nodig
-Anaeroob
-Geen melkzuurvorming
-Heel veel vermogen en erg snel uitgeput.
Ook wel anaerobe a-lactishce systeem
Anaerobe glycolyse systeem
-Begint bij glucose
-Is een vertering van koolhydraten en afbraak van glycogeen.
-Koolhydraten(suikers) worden afgebroken tot losse glucosemoleculen (denk aan allemaal
bolletjes die loskomen).
-Wordt door het bloed opgenomen
, -kan door spiercellen gebruikt worden voor de productie van enregie (-> resynthese van
ATP).
Glycogeen -> melkzuur + energie
Wordt niet alleen ATP gebruikt maar ook het bijproduct lacaat(melkzuur). Bij schaatsers zie
je ook dat het laatste rondje enorm verzuren van hun spieren.
Lactaat-drempel: kan je haast niet meer verder
Koolhydraten (in glycogeen/glucose) gaan erin eruit gaat phyrofaat en lactaat(melkzuur).
Geen zuurstof voor nodig!
Welke effecten van melkzuur(lactaat)?
-werking van enzymen wordt geblokkeerd
-beschadigingen aan wanden van spiercellen
-coördinatie wordt verstoord
-pijn
Aerobe glycose systeem
-zuurstofrijk, hebben dus wel zuurstof nodig.
-glycosese
-+
-krebscyclus
-Elektronentransportketen
Glycolyse
Is in eerste instantie hetzelfde als bij anaerobe glycose (zelfde proces)
Vanaf de verwerking van pyruvaat anders
Omdat ervoor dit proces O2 nodig is (=aeroob)
Oxidatieve van vetten
-opgeslagen als tri-glyceriden (3 modulen aan elkaar) in vetcellen en in skeletspiervezels
-afbraak van triglyceriden tot glycerol en 3 moleculen vrije vetzuren (FFA’s) = lipolyse (proces
alleen kennen niet alle stappen)
-worden in de mitochondria ook omgezet naar Acetyl Co-enzym A = ß-oxidatie
-daarna via krebs-cyclus verdere afbraak in co2 en h2o waarbij > 100 ATP vrijkomt.
(resynthese van ATP)
Dit systeem is trager dus gaat het niet werken.
College 1
Energiesystemen H2 blz 81/94
Man met de hamer: hebben bepaalde energie nodig meestal vetten of koolhydraten, als dat
eenmaal op is noemen we dat de man met de hamer.
Om te bewegen moeten we allerlei spieren gebruiken, aanspannen en hiervoor heb je veel
energie nodig. Zulke voedingsstoffen kunnen we opslaan. Meeste koolhydraten die we
opslaan is het spierglycogeen.
De meeste vetten zijn onderhuids en visceraal opgeslagen. Vetten zijn veel meer opgeslagen
dan koolhydraten!
Deze twee zijn de primaire bron voor oxidatieve energieleverantie van de spieren.
Oxidatieve productie van energie voor spiercontractie (ATP) vindt plaats in mitochondria.
Oxidatief er is zuurstof nodig = aeroob proces.
ATP= Adenosine Tri Phosfaat = een essentiële spierbrandstof
ATP ADP + P + energie
Met behulp van deze energie klapt de myosinekop om.
Zonder ATP kan een spier niet contraheren. Alle sportbewegingen zouden dan slechts enkele
seconden duren gelukkig is er resynthese van ATP. Het opnieuw aanmaken van ATP noem je
dus resynthese.
Creatine phosfaat systeem
Dit is een snel proces, heel hoog vermogen
Geen zuurstof voor nodig – anaeroob
Creatinefosfaat snel uitgeput (lage capaciteit)
Max 20 sec (maximale arbeid)
CP + ADP --------- creatine + ATP
ATP & CP systeem
-Geen zuurstof voor nodig
-Anaeroob
-Geen melkzuurvorming
-Heel veel vermogen en erg snel uitgeput.
Ook wel anaerobe a-lactishce systeem
Anaerobe glycolyse systeem
-Begint bij glucose
-Is een vertering van koolhydraten en afbraak van glycogeen.
-Koolhydraten(suikers) worden afgebroken tot losse glucosemoleculen (denk aan allemaal
bolletjes die loskomen).
-Wordt door het bloed opgenomen
, -kan door spiercellen gebruikt worden voor de productie van enregie (-> resynthese van
ATP).
Glycogeen -> melkzuur + energie
Wordt niet alleen ATP gebruikt maar ook het bijproduct lacaat(melkzuur). Bij schaatsers zie
je ook dat het laatste rondje enorm verzuren van hun spieren.
Lactaat-drempel: kan je haast niet meer verder
Koolhydraten (in glycogeen/glucose) gaan erin eruit gaat phyrofaat en lactaat(melkzuur).
Geen zuurstof voor nodig!
Welke effecten van melkzuur(lactaat)?
-werking van enzymen wordt geblokkeerd
-beschadigingen aan wanden van spiercellen
-coördinatie wordt verstoord
-pijn
Aerobe glycose systeem
-zuurstofrijk, hebben dus wel zuurstof nodig.
-glycosese
-+
-krebscyclus
-Elektronentransportketen
Glycolyse
Is in eerste instantie hetzelfde als bij anaerobe glycose (zelfde proces)
Vanaf de verwerking van pyruvaat anders
Omdat ervoor dit proces O2 nodig is (=aeroob)
Oxidatieve van vetten
-opgeslagen als tri-glyceriden (3 modulen aan elkaar) in vetcellen en in skeletspiervezels
-afbraak van triglyceriden tot glycerol en 3 moleculen vrije vetzuren (FFA’s) = lipolyse (proces
alleen kennen niet alle stappen)
-worden in de mitochondria ook omgezet naar Acetyl Co-enzym A = ß-oxidatie
-daarna via krebs-cyclus verdere afbraak in co2 en h2o waarbij > 100 ATP vrijkomt.
(resynthese van ATP)
Dit systeem is trager dus gaat het niet werken.
