Geschiedenis
Hoofdstuk 3 de tijd van de monniken en de
ridders
§1 de opkomst van de islam
Ka: ontstaan en verspreiding van de islam
Het ontstaan van de islam
De islam is waarschijnlijk gesticht door de Arabische handelaar
Mohammed. Het verhaal is dat hij door Allah (god) werd uitgekozen als
profeet (boodschapper). De engel Gabriël zou verzen van god aan
Mohammed hebben doorgegeven, die na zijn dood zijn opgeschreven in de
Koran. Het nieuwe geloof had overeenkomsten met het christendom en
jodendom ze hadden namelijk allebei een monotheïstische godsdienst, een
heilig boek, een heilig gebedshuis en een heilige plaats (Jeruzalem). De
islam had net als het christendom een boodschap voor de hele mensheid.
De christenen probeerden mensen te bekeren en de moslims hadden de
jihad (heilige strijd). Dit betekende voor Mohammeds dood de innerlijke
strijd om een goed moslim te zijn en daarna betekende het de verplichting
om de godsdienst te verspreiden. Mohammed zou volgens de verhalen in
622 (begin van de islamitische jaartelling) van mekka naar de stad
medina zijn verdreven waar hij de politieke en godsdienste macht in
handen kreeg (islamitische staat ontstond). Steeds meer stammen in
Arabië accepteerden het gezag.
Uitbreiding van het Arabische rijk
na mohammeds dood in 632 kozen de belangrijkste leiders de opvolger,
de kalief, die het rijk tussen 632 en 650 enorm uitbreidde met het
Perzische rijk, Syrië, Palestina en Egypte. Rond 650 ontstonden er
burgeroorlogen binnen het kalifaat, islamitisch rijk (geen uitbreiding). De
Omajjaden kwamen na de moord van kalief Ali aan de macht en zij
stichtten een dynastie (regerende familie) waarbij de opvolgers van de
kalief erfelijk werden. Dit leiden tot opstanden van de volgelingen van Ali,
de sjiieten. De meeste moslims zijn soenniten. De islamitische legers
overwonnen hierna centraal-Azië (Pakistan, Afghanistan), Noord-Afrika.
Ook veroverde ze delen van het iberische schiereiland waaronder Spanje
en Portugal, dit gebied noem je het Al-Andulas. Het rijk kon zo snel
uitgebreid worden doordat het Perzische en Byzantijnse rijk rond 630
verzwakt waren door een oorlog en pestepidemieën. De Arabieren waren
sterk en ze waren gewend zich op paarden en kamelen snel te
verplaatsen. Overwonnen volkeren bekeerde zich en hielpen bij de verdere
veroveringen.
De Arabische samenleving en cultuur
in 750 kwam de macht in handen van de Abbasiden die een nieuwe
kaliefendynastie vestigde en een nieuwe hoofdstad, Bagdad, stichtte. Een
Ommajjade werd emir (vorst) van een onafhankelijk rijk dat Portugal en
gedeeltelijk Spanje en Marokko omvatte. Een opvolger riep zich uit tot
, kalief. Het Arabische rijk viel uit elkaar in kleinere staten doordat het niet
meer mogelijk was om het rijk door 1 heerser te laten besturen. Deze
kleinere staten werden bestuurd door vorsten die zich emir of sultan
noemden. De kalief van Bagdad had weinig te vertellen ook al werd hij wel
erkend. De delen van het Arabische rijk bleven cultureel en economisch
met elkaar verbonden zo hadden ze hetzelfde schrift, dezelfde taal en
dezelfde godsdienst. Het rijk had een landbouwstedelijke samenleving. De
Arabieren mengde plaatselijke bouwkundige tradities samen met nieuwe
architectuur waardoor er mooie moskeeën, paleizen en andere
bouwwerken ontstonden. Het christendom en jodendom werden vaak
geaccepteerd (verwant aan islam). De Arabieren namen de wetenschap en
literaire werken over van de Perzen en de Grieks-Romeinse cultuur. Ze
stichtten het huis der wijsheid waar geleerden onderzoek deden naar
onder andere wiskunde, medicijnen, sterrenkunde en andere
wetenschappen.
Verdere verspreiding van de islam
De islam werd verder verspreid door de Marokkaanse Berberdynastie (tot
in Senegal en Mali). En handelaren stichtten kleine islamitische
gemeenschappen (Oost-Afrika, zuid- en oost-Azië). Het hindoeïstische en
boeddhistische Noord-India werd vanaf de 10e eeuw vaak aangevallen
door islamitische heerser en pas in de 13e eeuw stichtte een islamitische
krijgsheer het sultanaat van Delphi. Maar doordat mongolen (nomadische
ruitervolken uit noord-Azië) het rijk aan vielen en Bagdad (1258)
verwoesten kwam er een eind aan het Arabische rijk. Uiteindelijk bekeerde
de mongolen zich tot de islam. Het mogolrijk werd gesticht nadat een
Mongoolse prins het sultanaat van Delphi veroverde (1525). De islam
verspreide zich nog verder over Maleisië, Indonesië, Sumatra, Java en
andere Indonesische eilanden. Het byzantijnse rijk werd verder
teruggedrongen door de turken (islamitisch), zo veroverde ze Anatolië,
Zuidoost-Europa en Constantinopel (-> eind byzantijnse rijk in 1453).
§2 Hofstelsel en horigheid
KA: de vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de
agrarische-urbane cultuur, georganiseerd via hofstelsel en
horigheid
Weer een landbouwsamenleving
door de afname van de handel en nijverheid en het kleiner worden van de
bevolking vanaf de 3e eeuw was de landbouwstedelijke samenleving in de
vroege middeleeuwen veranderd in een landbouwsamenleving. De
achteruitgang was niet overal even erg (bv Rome). De achteruitgang was
het gevolg van de instorting van het Romeinse bestuur en van de
Germaanse invasies. Zo kon de overheid minder veiligheid bieden en
werden producenten en handelaren door de Germanen geplunderd. Ook
kwam er oorlogen waardoor mede de productie terugliep en de overheid
minder belasting kon heffen (en personeel niet meer kon betalen).
Hierdoor stortte de economie en het bestuur in elkaar. Ook was er steeds
Hoofdstuk 3 de tijd van de monniken en de
ridders
§1 de opkomst van de islam
Ka: ontstaan en verspreiding van de islam
Het ontstaan van de islam
De islam is waarschijnlijk gesticht door de Arabische handelaar
Mohammed. Het verhaal is dat hij door Allah (god) werd uitgekozen als
profeet (boodschapper). De engel Gabriël zou verzen van god aan
Mohammed hebben doorgegeven, die na zijn dood zijn opgeschreven in de
Koran. Het nieuwe geloof had overeenkomsten met het christendom en
jodendom ze hadden namelijk allebei een monotheïstische godsdienst, een
heilig boek, een heilig gebedshuis en een heilige plaats (Jeruzalem). De
islam had net als het christendom een boodschap voor de hele mensheid.
De christenen probeerden mensen te bekeren en de moslims hadden de
jihad (heilige strijd). Dit betekende voor Mohammeds dood de innerlijke
strijd om een goed moslim te zijn en daarna betekende het de verplichting
om de godsdienst te verspreiden. Mohammed zou volgens de verhalen in
622 (begin van de islamitische jaartelling) van mekka naar de stad
medina zijn verdreven waar hij de politieke en godsdienste macht in
handen kreeg (islamitische staat ontstond). Steeds meer stammen in
Arabië accepteerden het gezag.
Uitbreiding van het Arabische rijk
na mohammeds dood in 632 kozen de belangrijkste leiders de opvolger,
de kalief, die het rijk tussen 632 en 650 enorm uitbreidde met het
Perzische rijk, Syrië, Palestina en Egypte. Rond 650 ontstonden er
burgeroorlogen binnen het kalifaat, islamitisch rijk (geen uitbreiding). De
Omajjaden kwamen na de moord van kalief Ali aan de macht en zij
stichtten een dynastie (regerende familie) waarbij de opvolgers van de
kalief erfelijk werden. Dit leiden tot opstanden van de volgelingen van Ali,
de sjiieten. De meeste moslims zijn soenniten. De islamitische legers
overwonnen hierna centraal-Azië (Pakistan, Afghanistan), Noord-Afrika.
Ook veroverde ze delen van het iberische schiereiland waaronder Spanje
en Portugal, dit gebied noem je het Al-Andulas. Het rijk kon zo snel
uitgebreid worden doordat het Perzische en Byzantijnse rijk rond 630
verzwakt waren door een oorlog en pestepidemieën. De Arabieren waren
sterk en ze waren gewend zich op paarden en kamelen snel te
verplaatsen. Overwonnen volkeren bekeerde zich en hielpen bij de verdere
veroveringen.
De Arabische samenleving en cultuur
in 750 kwam de macht in handen van de Abbasiden die een nieuwe
kaliefendynastie vestigde en een nieuwe hoofdstad, Bagdad, stichtte. Een
Ommajjade werd emir (vorst) van een onafhankelijk rijk dat Portugal en
gedeeltelijk Spanje en Marokko omvatte. Een opvolger riep zich uit tot
, kalief. Het Arabische rijk viel uit elkaar in kleinere staten doordat het niet
meer mogelijk was om het rijk door 1 heerser te laten besturen. Deze
kleinere staten werden bestuurd door vorsten die zich emir of sultan
noemden. De kalief van Bagdad had weinig te vertellen ook al werd hij wel
erkend. De delen van het Arabische rijk bleven cultureel en economisch
met elkaar verbonden zo hadden ze hetzelfde schrift, dezelfde taal en
dezelfde godsdienst. Het rijk had een landbouwstedelijke samenleving. De
Arabieren mengde plaatselijke bouwkundige tradities samen met nieuwe
architectuur waardoor er mooie moskeeën, paleizen en andere
bouwwerken ontstonden. Het christendom en jodendom werden vaak
geaccepteerd (verwant aan islam). De Arabieren namen de wetenschap en
literaire werken over van de Perzen en de Grieks-Romeinse cultuur. Ze
stichtten het huis der wijsheid waar geleerden onderzoek deden naar
onder andere wiskunde, medicijnen, sterrenkunde en andere
wetenschappen.
Verdere verspreiding van de islam
De islam werd verder verspreid door de Marokkaanse Berberdynastie (tot
in Senegal en Mali). En handelaren stichtten kleine islamitische
gemeenschappen (Oost-Afrika, zuid- en oost-Azië). Het hindoeïstische en
boeddhistische Noord-India werd vanaf de 10e eeuw vaak aangevallen
door islamitische heerser en pas in de 13e eeuw stichtte een islamitische
krijgsheer het sultanaat van Delphi. Maar doordat mongolen (nomadische
ruitervolken uit noord-Azië) het rijk aan vielen en Bagdad (1258)
verwoesten kwam er een eind aan het Arabische rijk. Uiteindelijk bekeerde
de mongolen zich tot de islam. Het mogolrijk werd gesticht nadat een
Mongoolse prins het sultanaat van Delphi veroverde (1525). De islam
verspreide zich nog verder over Maleisië, Indonesië, Sumatra, Java en
andere Indonesische eilanden. Het byzantijnse rijk werd verder
teruggedrongen door de turken (islamitisch), zo veroverde ze Anatolië,
Zuidoost-Europa en Constantinopel (-> eind byzantijnse rijk in 1453).
§2 Hofstelsel en horigheid
KA: de vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de
agrarische-urbane cultuur, georganiseerd via hofstelsel en
horigheid
Weer een landbouwsamenleving
door de afname van de handel en nijverheid en het kleiner worden van de
bevolking vanaf de 3e eeuw was de landbouwstedelijke samenleving in de
vroege middeleeuwen veranderd in een landbouwsamenleving. De
achteruitgang was niet overal even erg (bv Rome). De achteruitgang was
het gevolg van de instorting van het Romeinse bestuur en van de
Germaanse invasies. Zo kon de overheid minder veiligheid bieden en
werden producenten en handelaren door de Germanen geplunderd. Ook
kwam er oorlogen waardoor mede de productie terugliep en de overheid
minder belasting kon heffen (en personeel niet meer kon betalen).
Hierdoor stortte de economie en het bestuur in elkaar. Ook was er steeds
