Samenvatting Een praktijkgerichte organisatie van Organisatie en Management

Samenvatting M&O tentamen 1
Hoofdstuk 1:

In de kern van management en organisatie gaat het steeds om de vraag hoe men
door gezamenlijke inspanning doelen kan bereiken. Hierbij spelen de wijze van
taakverdeling en coördinatie, de gekozen leiderschapsstijlen alsmede de wijze
van communicatie een belangrijke rol.

Periode voor de industriële revolutie

Niccolo Machiavelli
 1469-1527
 Hij schreef een boek Il Principe
 In zijn boek geeft hij tal van richtlijnen die vorsten/leiders van nut
kunnen zijn. Ze zijn vooral gericht op het behoud van macht en
uitbreiding ervan. Ze zijn sterk opportunistisch van aard, gebaseerd op
puur eigen belang en het gewetenloos gebruik maken van de
mogelijkheden die de situatie biedt.

Mercantilisme = deze stroming stelde dat bezit aan geld en goud de
enige welvaartsbron is.

Adam Smith:

 1723-1790
 Hij schreef een boek waarin gesteld wordt dat productieve arbeid de
bron is van welvaart en dat door arbeidsverdeling de productiviteit van
de arbeid sterk kan worden verhoogd. Hij wees hiermee het
mercantilisme van de hand. Hierna wordt de bedrijfsvoering
systematischer aangepakt en heeft men meer aandacht voor efficiency.

Frederick Taylor:

 1856-1915
 Er moest een gestructureerde en systematische aanpak komen omdat
de bedrijven steeds groter werden en de afzetmarkt werd groter. Er was
bijna geen planning, de arbeiders moesten veel te hard werken en
daarom gingen ze tijd rekken, want ze wilde niet hard werken. Niemand
wist wat te doen, en toen bedacht Taylor Scientific Management.
 Scientific management = een systematisch, samenhangend
bedrijfskundige benadering voor de wijze waarop de productie
georganiseerd zou moeten worden. Een bedrijfsleider moet zich niet
opstellen als slavendrijver maar een bredere visie hebben op zijn taak
in de organisatie die bestaat uit plannen, coördineren, toezicht
uitoefenen en het controleren van resultaten.

Enkele hoofdpunten uit zijn ontwikkelde theorie over het bestuur en beheer van
organisaties zijn:
- Een wetenschappelijke analyse van de werkzaamheden en het uitvoeren
van bewegingsstudies.

, - Een vergaande taakverdeling en training van de arbeiders, waarbij elke
handeling en beweging precies is voorgeschreven; hierdoor krijgt de
arbeider een hoge routine, waardoor weer hogere productennormen
gehaald kunnen worden.
- Een hechte en vriendschappelijke samenwerking tussen leiding en
arbeiders.
- De bedrijfsleiders zijn verantwoordelijk voor het analyseren van en het
zoeken naar werkmethoden en het scheppen van productievoorwaarden;
voorheen werd dit naar de uitvoering geschoven.
- De juiste man op de juiste plaats door zorgvuldige selectie.
- Het invoeren van prestatiebeloning met als doel te komen tot lagere
productiekosten.

Verder stelde hij een arbeidsverdeling voor van de leiding van de
productieafdeling of werkplaats over 8 functies, die elk door een aparte
functionaris uitgevoerd moesten worden: tijd en kosten – werkinstructies –
bewerkingen en hun volgorde – werkvoorbereiding en uitgifte – onderhoud –
kwaliteitscontrole –technische leiding – personeelsbeheer.

Dit stelsel is bekend geworden met de naam als achtbazenstelsel.

De invloed van Taylors ideeën waren enorm. Waar zijn principes werden
toegepast schoot de productiviteit omhoog, wat de toepassing snel verbreidde.
Vaak echt bleef het bij een verhoging van de efficiency, zonder de verbetering
van loon en onderlinge verhoudingen met de chefs, die Taylor voor ogen stond.
Andere gevolgen van Taylors ideeën waren dat het bestuur en beheer van
productie afdelingen over de hele industriële wereld verbeterde. Na de productie
werden de administratie en de verkoop ook volgens zijn methoden benaderd.
Verder werden allerlei normen ontwikkeld voor de productie maar ook voor de
materialen. Planningstechnieken werden meer ontwikkeld en toegepast, met de
bijbehorende voortgangscontrole.

Henry Fayol:
 1841-1925
 Was de 1e in Europa die een samenhangend stelsel van opvattingen
ontwikkelde over de wijze waarop organisaties in hun geheel bestuurd
zouden moeten worden. Zijn ervaringen als directeur van een
mijnbouwmaatschappij brachten hem tot het formuleren van een
theorie van het algemene management, dus de geheel organisatie. In
dit opzicht wijkt hij af van Taylor, die zijn systeem opbouwde vanuit en
voor de productieafdeling. Zijn theorie is tevens bedoeld voor andere
typen organisaties dan industriële ondernemingen. Hij meende dat
algemene principes geformuleerd konden worden die overal gelden
waar mensen samenwerken en dat principes als vak aangeleerd konden
en ook moesten worden. Zijn General Management theorie was bedoeld
als onderwijsmodel. Hij onderscheidde 6 onafhankelijke
managementgebieden:
- Technisch
- Commercieel
- Financieel
- Zelfbeschermend (veiligheid van mensen en eigendommen)
- Boekhouding
- Besturing