Hoofdstuk 1: Belgisch financiewezen
Financiële sector: in brede zin
● Iedere instelling die
o Een beroep doet op het spaarwezen
o Zorgt voor de financiering van de onderneming
o Fungeert als tussenpersoon tussen het spaarwezen en kredietnemers
KI met vergunning in België:
basisactiviteiten
● NBB houdt toezicht
● Geeft licenties
● Lijst van toegelaten bankinstellingen
● KI naar Belgisch recht
● KI uit de E.E.R.
● Bijkantoren van KI die vallen onder het recht van een niet-E.E.R.*-land, bv. Japan
o *E.E.R. = Europese Economische Ruimte = EU + Noorwegen, Ijsland, Liechtenstein
o Zwitserland mocht meedoen maar wilde niet – na referendum
Bankwet 25 april 2014
● Deposito’s aannemen
● Kredieten toestaan
● Andere toegelaten financiële activiteiten
● Extra activiteiten
o Verlenen van garanties
o Beleggingsadvies
o Betalingsverrichtingen
o Leasing
o Valutahandel
o Interbancaire transacties
o Vermogensbeheer
o Verhuur safes
o Effectenbeheer
o Uitgifte betalingsmiddelen
● Bruto-inkomsten: waarmee verdienen banken geld? (met alles)
o Rente-ink (intermediatie) + niet-rente-ink (diensten)
, Kredietinstellingen
● Gelijkgesteld aan de financiële sector sensu stricto
o Gelddeposito’s en andere terugbetaalbare gelden van het publiek in ontvangst
nemen
o Krediet verlenen voor eigen rekening
● Onderscheid tussen een aantal rubrieken volgens de Nationale Bank
o Banken
o Spaarbanken of spaarkassen
o Openbare KI
o Effectenbanken
Banken
● Geografische actieradius
o Grote banken: beschikken over een uitgebreid net van filialen en agentschappen,
waardoor ze heel goed bereikbaar zijn voor het publiek
▪ KBC, ING, Belfius, Paribas Fortis 🡪 doen vanalles
o Gespecialiseerde/regionale banken: kunnen lokaal een grote invloed uitoefenen
🡪 door hun specialisatie: bekendheid
▪ Degroof Petercam, Bank Delen, Van Lanschot (beginkapitaal)
▪ Bv: focus op vermogensbeheer
o Kleine banken: gekenmerkt door een gering aantal vestigingen 🡪 beperkt
cliënteel is meestal ook in zekere mate gespecialiseerd
▪ Bank Nagelmackers, beobank, Triodos
● Distributie
o Traditionele banken: eigen kantorennet, al dan niet in combinatie met een net
van zelfstandige filialen
▪ KBC, BNP
o Direct Banks, Internetbanken: internet als distributiekanaal voor de verkoop van
producten en diensten -> online
▪ Geringe kosten
NIBC, Keytrde, MeDirect
Spaarbanken
● Verstrekken van hypothecaire leningen
● Belangrijke plaats van overheidsobligaties in hun actief
● 5: Argenta Spaarbank, VDK, Crelan, CKV, Banque CPH
● Retailbanking
o Bankieren voor iedereen: “Jan met de pet”
● Wholesalebanking
o Bankieren voor ondernemingen, vermogende particulieren
o Bv: J. Van Breda & C
,Openbare KI = OKI
● Vroeger overheid: nu niet meer
● nu: lijst is leeg
Effectenbanken (EKI)
aan en verkopen effecten
● Tussen bank & beursvennootschap
● Effectenverrichtingen & vermogensbeheer
● Depositorekeningen
● Geen kredietverlening
● 2: Dierick Leys & Cie, Van de Put & C
Betalingsinstellingen
PSD (regelt betalingssystemen) -> payment services directive
● Betalingsdiensten
● Geen kredieten
● Geen gelddeposito’s of andere terugbetaalbare gelden ontvangen of elektronisch
geld uitgeven
Vb. Atos Worldline, Bank Card Company
EGI
● Uitgeven van elektronisch geld
● Geen krediet
Vb. N.V. IMAGOR (Groep Sodexo) - maaltijdchequekaarten
Monetaire overheid
● Overheid: ontlener, belastingontvanger & controleur
● FOD Financiën
● Europese Centrale Bank of ECB
● Nationale bank van België of NBB
● Hoge raad voor financiën of HRF
FOD Financiën
● Minister van Financiën 🡪 Johan van Overtveldt
○ Politiek verantwoordelijk voor overheidsfinanciën
○ Bevoegd voor de financiële sector (banken!)
○ Kan tussenkomen in allerlei beleidsorganen
, ECB
● Bepaalt het monetair beleid in de eurozone
● ESCB (Europees Stelsel van de Centrale Bank) = ECB + central banken EU
● Streeft naar prijsstabiliteit
○ Klein beetje inflatie is goed: 2%
○ Deflatie = niet goed, mensen wachten met inkopen
○ Oplossing: geld goedkoop geven (rente)
Voorzitter 🡪
NBB (uitvoeren monetair beleid door ECB uitgestippeld)
● Centrale Bank
● Uitgifte & controle van bankbiljetten en munten
● Beheer goud- en deviezenreserves
● Studies en statistieken
● Financieel toezicht
● Kassier van de staat
● Diensten voor hele financiële sector (o.a. UCV)
Taken:
● Europees Monetair beleid
● Banken zijn verplicht om reserves aan te leggen bij de NBB
● Taken bij de openmarkttransacties & de permanente faciliteiten
Gouverneur 🡪 Jan Smets (met pensioen vanaf 1/1/2019) -> Pierre Wunsch
Controleorganen
(ESFS) ECB
Toezicht op banken eurozone
NBB
Macro prudentieel toezicht + banken samen met ECB
FSMA
Beurswaakhond en producttoezicht
FOD Financiën
● Minister van Financiën
● Alexander De Croo
Financiële sector: in brede zin
● Iedere instelling die
o Een beroep doet op het spaarwezen
o Zorgt voor de financiering van de onderneming
o Fungeert als tussenpersoon tussen het spaarwezen en kredietnemers
KI met vergunning in België:
basisactiviteiten
● NBB houdt toezicht
● Geeft licenties
● Lijst van toegelaten bankinstellingen
● KI naar Belgisch recht
● KI uit de E.E.R.
● Bijkantoren van KI die vallen onder het recht van een niet-E.E.R.*-land, bv. Japan
o *E.E.R. = Europese Economische Ruimte = EU + Noorwegen, Ijsland, Liechtenstein
o Zwitserland mocht meedoen maar wilde niet – na referendum
Bankwet 25 april 2014
● Deposito’s aannemen
● Kredieten toestaan
● Andere toegelaten financiële activiteiten
● Extra activiteiten
o Verlenen van garanties
o Beleggingsadvies
o Betalingsverrichtingen
o Leasing
o Valutahandel
o Interbancaire transacties
o Vermogensbeheer
o Verhuur safes
o Effectenbeheer
o Uitgifte betalingsmiddelen
● Bruto-inkomsten: waarmee verdienen banken geld? (met alles)
o Rente-ink (intermediatie) + niet-rente-ink (diensten)
, Kredietinstellingen
● Gelijkgesteld aan de financiële sector sensu stricto
o Gelddeposito’s en andere terugbetaalbare gelden van het publiek in ontvangst
nemen
o Krediet verlenen voor eigen rekening
● Onderscheid tussen een aantal rubrieken volgens de Nationale Bank
o Banken
o Spaarbanken of spaarkassen
o Openbare KI
o Effectenbanken
Banken
● Geografische actieradius
o Grote banken: beschikken over een uitgebreid net van filialen en agentschappen,
waardoor ze heel goed bereikbaar zijn voor het publiek
▪ KBC, ING, Belfius, Paribas Fortis 🡪 doen vanalles
o Gespecialiseerde/regionale banken: kunnen lokaal een grote invloed uitoefenen
🡪 door hun specialisatie: bekendheid
▪ Degroof Petercam, Bank Delen, Van Lanschot (beginkapitaal)
▪ Bv: focus op vermogensbeheer
o Kleine banken: gekenmerkt door een gering aantal vestigingen 🡪 beperkt
cliënteel is meestal ook in zekere mate gespecialiseerd
▪ Bank Nagelmackers, beobank, Triodos
● Distributie
o Traditionele banken: eigen kantorennet, al dan niet in combinatie met een net
van zelfstandige filialen
▪ KBC, BNP
o Direct Banks, Internetbanken: internet als distributiekanaal voor de verkoop van
producten en diensten -> online
▪ Geringe kosten
NIBC, Keytrde, MeDirect
Spaarbanken
● Verstrekken van hypothecaire leningen
● Belangrijke plaats van overheidsobligaties in hun actief
● 5: Argenta Spaarbank, VDK, Crelan, CKV, Banque CPH
● Retailbanking
o Bankieren voor iedereen: “Jan met de pet”
● Wholesalebanking
o Bankieren voor ondernemingen, vermogende particulieren
o Bv: J. Van Breda & C
,Openbare KI = OKI
● Vroeger overheid: nu niet meer
● nu: lijst is leeg
Effectenbanken (EKI)
aan en verkopen effecten
● Tussen bank & beursvennootschap
● Effectenverrichtingen & vermogensbeheer
● Depositorekeningen
● Geen kredietverlening
● 2: Dierick Leys & Cie, Van de Put & C
Betalingsinstellingen
PSD (regelt betalingssystemen) -> payment services directive
● Betalingsdiensten
● Geen kredieten
● Geen gelddeposito’s of andere terugbetaalbare gelden ontvangen of elektronisch
geld uitgeven
Vb. Atos Worldline, Bank Card Company
EGI
● Uitgeven van elektronisch geld
● Geen krediet
Vb. N.V. IMAGOR (Groep Sodexo) - maaltijdchequekaarten
Monetaire overheid
● Overheid: ontlener, belastingontvanger & controleur
● FOD Financiën
● Europese Centrale Bank of ECB
● Nationale bank van België of NBB
● Hoge raad voor financiën of HRF
FOD Financiën
● Minister van Financiën 🡪 Johan van Overtveldt
○ Politiek verantwoordelijk voor overheidsfinanciën
○ Bevoegd voor de financiële sector (banken!)
○ Kan tussenkomen in allerlei beleidsorganen
, ECB
● Bepaalt het monetair beleid in de eurozone
● ESCB (Europees Stelsel van de Centrale Bank) = ECB + central banken EU
● Streeft naar prijsstabiliteit
○ Klein beetje inflatie is goed: 2%
○ Deflatie = niet goed, mensen wachten met inkopen
○ Oplossing: geld goedkoop geven (rente)
Voorzitter 🡪
NBB (uitvoeren monetair beleid door ECB uitgestippeld)
● Centrale Bank
● Uitgifte & controle van bankbiljetten en munten
● Beheer goud- en deviezenreserves
● Studies en statistieken
● Financieel toezicht
● Kassier van de staat
● Diensten voor hele financiële sector (o.a. UCV)
Taken:
● Europees Monetair beleid
● Banken zijn verplicht om reserves aan te leggen bij de NBB
● Taken bij de openmarkttransacties & de permanente faciliteiten
Gouverneur 🡪 Jan Smets (met pensioen vanaf 1/1/2019) -> Pierre Wunsch
Controleorganen
(ESFS) ECB
Toezicht op banken eurozone
NBB
Macro prudentieel toezicht + banken samen met ECB
FSMA
Beurswaakhond en producttoezicht
FOD Financiën
● Minister van Financiën
● Alexander De Croo
