Samenvatting Aardrijkskunde VWO 5- Hoofdstuk 2 Mondiaal klimaatvraagstuk

1 Het Wereldklimaatsysteem
De Energiehuishouding Van De Aarde
3 factoren die klimaatsysteem op aarde bepalen:
- invallende kortgolvige straling van de zon; bij evenaar stralingsdichtheid het grootst;
richting polen neemt kortgolvige straling dat aarde ontvangt af

- terugkaatsing (reflectie) van een deel van de zonnestraling op
wolken en deeltjes is de atmosfeer en op het aardoppervlak-> lichte oppervlakken
(sneeuw en ijs); minder kortgolvige zonnestraling kan aarde verwarmen

- absorptie van door het aardoppervlak uitgezonden langgolvige warmtestraling door
broeikasgassen; aardoppervlak geeft warmtestraling af -> door atmosfeer
vastgehouden -> zonder broeikaseffect temperatuur op aarde onder 0 graden Celsius
Evenwicht in de stralingsbalans: hoeveelheid energie door de inkomende kortgolvige
straling van de zon en uitgaande langgolvige straling van
het aardoppervlak gemiddeld voor de hele aarde gelijk
- wel regionale verschillen
- stralingsoverschot tussen de evenaar en 40°
breedte
- stralingstekort op hogere breedten
Transport van energie van de overschotgebieden naar de
tekortgebieden zorgt ervoor dat de energiebalans van de
aarde in balans blijft.

Transport Van Energie van Lage Naar Hoge Breedten
3 manieren van transport van energie van lage naar hoge
breedten:
Warmtetransport door oceanen
Bovenlaag van het zeewater neemt op lage breedten veel warmte op door sterke instraling
van de zon
- door oceanische circulatie deze warmte naar hoge breedten verplaatst (bron 2);
water geeft warmte af aan de lucht bij afkoelen ->
afgekoelde zeewater (zwaarder en zouter) zakt naar
beneden
 afzinkgebieden fungeren als diepwaterpomp-> belangrijk
voor het warmtetransport tussen lage en hoge breedten
- verbindt koude onderstromen en warme bovenstromen
in de oceanen met elkaar
-> houdt toestroming van warm zeewater van lage
breedten op gang

, Warmtetransport door de luchtstromingen
Luchtcirculatie zorgt ook voor stroming van energie van lage naar hoge breedten.
- op ieder halfrond zorgen drie grote circulatiecellen voor lagedrukgebieden en
hogedrukgebieden (bron 3)
1. bij evenaar
- de door hoge zonnestand sterk
verwarmde lucht stijgt op en in de
hadleycel: zone met lage luchtdruk
(ITCZ)
- veel neerslag
2. Subtropen
- warme lucht daalt in de hadleycel
- hoge luchtdruk
- droogte
3. Via ferrelcel gaat warme lucht naar
gematigde en hoge breedten
- rond 60°: warme lucht stijgt op en botst met koude polaire lucht van de polen
- lagedrukgebieden met depressies
- veel neerslag

Energietransport door de hydrologische kringloop
- In verdampt zeewater zit veel energie in waterdamp opgeslagen
- vooral in subtropen
- hoge druk
- droogte
- door luchtcirculatie waterdamp door de lucht en wolken naar gematigde breedten gevoerd
- Condensatie en neerslag in zone met depressie zorgen voor vrijkomen van de energie

De Spreiding Van De Klimaten
Klimaatzones op basis van verschillen
in plantengroei (bron 4)
 Ieder klimaat eigen karakter in
spreiding en hoogte van
temperatuur en neerslag
gedurende het jaar
Factoren die het klimaat bepalen:
- geografische breedte -> breedte
heeft door de instralingshoek van de
zon invloed op de stralingsbalans en
de temperatuur
- ligging in het circulatiesysteem (bron 3) bepaalt
- luchtdruk, neerslag, windrichting
- verschuiving hadleycel en ITCZ over de evenaar belangrijk -> volgen de hoogste
zonnestand