Hoor College 4
Rafael als voorbeeld van de
Hoog-Renaissance
1500 - 1530
Het onderwerp:
Paus Julius
Een van de key figures van de hoge renaissance was paus Julius II (1443-1513), die van
1503 tot 1513 regeerde. In deze 10 jaar gaf hij, als man met een vorstelijke en
wereldlijke functie, opdrachten voor de grootste werken die we in Rome kennen: de
nieuwe Sint Pieter, de fresco's op het plafond van de Sixtijnse kapel en de fresco's
van de Stanza della Segnatura (Vaticaans paleis). Bijna alle kunstenaars uit deze tijd
worden beschouwd als de allergrootsten.
, 3 Perioden van de Renaissance
De term ‘Hoog-Renaissance’ heeft te maken met de uitspraken van Vasari over de
ontwikkeling van de kunst in zijn tijd.
In Vasari’s boek ‘Le Vite’ (De levens van de kunstenaars) plaatst Vasari de levens van honderden
kunstenaars in 3 periodes. Hierdoor werd het ook een soort kunst- / stijlgeschiedenis.
Vasari gebruikte dit model:
Geboorte/ PRIMI LUMI: 1300 - 1400 (Giotto / Duccio)
Jeugd / AUGUMENTO het 1400 – 1500 (Ghiberti, Bruneleschi)
ontdekken maar het nog niet beheersen
Volwassenheid / PERFEZIONE 16e eeuw: ‘Hoog-Renaissance’
(en later in 16e eeuw ook Maniërisme)
(Rafael, Michelangelo,Titiaan, etc.)
(Vasari meende dat de kunst geproduceerd in de volwassen fase mooier dan de werkelijkheid, goddelijk.)
Tweede Periode: Jeugd / Augumento
Heel veel dingen veranderen/ verbeteren:
- Verbetering tekenvaardigheid
- Verbetering in compositie, houdingen van lichamen
- Perspectief en verkortingen gaan al iets beter
- Betere toepassing van licht en schaduw verbeterd ook
‘Overhandiging van de Sleutels’ (Perugino):
Typisch 2e periode want:
Redelijk goede houdingen; mooie draperieën;
redelijk goed perspectief; gebouwen redelijk goed
neergezet; goede belichting
Maar nog géén Perfezione, want:
- Hoekige stijl
- Vlees + spieren nog hard: geen zachtheid vlees
- Nog perfecte verkortingen en vergezichten
- Te ambitieus
- Te veel studie, te schools, te demonstratief
,Ook dit schilderij ‘Heilige Sebastiaan’ is een goed voorbeeld van 2e periode, want:
Goed perspectief en goede weergave van
architectuur, maar het is allemaal zo benadrukt,
demonstratief: Vasari vond deze nadrukkelijkheid en
demonstratie van vaardigheid een gebrek: hierdoor
is het te schools, te studieus, te demonstratief.
Ook zie je dat vlees en spieren nog vrij hard
overkomen, -nog geen zachtheid van vlees
3e Periode: De Volwassenheid: ‘Perfezione’
Volgens Vasari kent 3-periode-kunst ‘harmonie’: levensecht maar schools en demonstratief.
Uitspraken van Vasari over de 3e periode:
- Heeft antieke oudheid overwonnen
- Heeft de natuur overwonnen: mooier dan de werkelijkheid, goddelijk. (hiermee
bedoeld hij: een echt mens is niet perfect, maar een kunstenaar heeft zo veel
bestudeerd, dat hij in staat is het beste van elk individu in één figuur samen brengen:
uit alles tezamen genomen ervaren wij als mooier dan de natuur zelf ! idealisme.)
- ‘goddelijke gratie’: de kunstenaar kan ‘gratie’ aanbrengen in datgene dat hij schept.
Kunstenaars van 3e tijdperk van de 16e eeuw:
Leonardo da Vinci
Michelangelo Buonarroti
Rafaello Santi
Giorgione
Tiziano Vecelli
(waarom witregel tussen die 3 en 2? Die twee onder komen uit Venetië: Venitiaanse school.
Die daarboven behoren tot de Florentijnse school.)
, Michelangelo als voorbeeld van de Hoog-Renaissance (en later Maniërisme)
Een voorbeeld van zo’n kunstenaar in de derde periode (eerst hoog renaissance, maar zijn
latere werk is meer maniëristisch) was Michelangelo Buonarotti.
Michelangelo probeerde de kunst naar een hoger niveau te tillen: de lastige posities waarin
hij zijn figuren zette hadden kunstenaars voor hem nooit aangedurfd. In zijn werken worden
dan ook de figuren en hun lichamen benadrukt. Michelangelo's artistieke "signatuur" is
het afbeelden van naakte mannen / gespierde mannentorso's. Zijn fascinatie hiervoor is
misschien wel te verklaren door een gebeurtenis in het jaar 1506. Toen in 1506 de
Laocoön-groep (1e eeuw v Chr) werd ontdekt spoedde Michelangelo zich naar Rome
om het te bekijken. Zo kwam hij in aanraking met de beeldhouwkunst van de oudheid: sterke
torso's in draaierige houdingen.
Rafael als voorbeeld van de
Hoog-Renaissance
1500 - 1530
Het onderwerp:
Paus Julius
Een van de key figures van de hoge renaissance was paus Julius II (1443-1513), die van
1503 tot 1513 regeerde. In deze 10 jaar gaf hij, als man met een vorstelijke en
wereldlijke functie, opdrachten voor de grootste werken die we in Rome kennen: de
nieuwe Sint Pieter, de fresco's op het plafond van de Sixtijnse kapel en de fresco's
van de Stanza della Segnatura (Vaticaans paleis). Bijna alle kunstenaars uit deze tijd
worden beschouwd als de allergrootsten.
, 3 Perioden van de Renaissance
De term ‘Hoog-Renaissance’ heeft te maken met de uitspraken van Vasari over de
ontwikkeling van de kunst in zijn tijd.
In Vasari’s boek ‘Le Vite’ (De levens van de kunstenaars) plaatst Vasari de levens van honderden
kunstenaars in 3 periodes. Hierdoor werd het ook een soort kunst- / stijlgeschiedenis.
Vasari gebruikte dit model:
Geboorte/ PRIMI LUMI: 1300 - 1400 (Giotto / Duccio)
Jeugd / AUGUMENTO het 1400 – 1500 (Ghiberti, Bruneleschi)
ontdekken maar het nog niet beheersen
Volwassenheid / PERFEZIONE 16e eeuw: ‘Hoog-Renaissance’
(en later in 16e eeuw ook Maniërisme)
(Rafael, Michelangelo,Titiaan, etc.)
(Vasari meende dat de kunst geproduceerd in de volwassen fase mooier dan de werkelijkheid, goddelijk.)
Tweede Periode: Jeugd / Augumento
Heel veel dingen veranderen/ verbeteren:
- Verbetering tekenvaardigheid
- Verbetering in compositie, houdingen van lichamen
- Perspectief en verkortingen gaan al iets beter
- Betere toepassing van licht en schaduw verbeterd ook
‘Overhandiging van de Sleutels’ (Perugino):
Typisch 2e periode want:
Redelijk goede houdingen; mooie draperieën;
redelijk goed perspectief; gebouwen redelijk goed
neergezet; goede belichting
Maar nog géén Perfezione, want:
- Hoekige stijl
- Vlees + spieren nog hard: geen zachtheid vlees
- Nog perfecte verkortingen en vergezichten
- Te ambitieus
- Te veel studie, te schools, te demonstratief
,Ook dit schilderij ‘Heilige Sebastiaan’ is een goed voorbeeld van 2e periode, want:
Goed perspectief en goede weergave van
architectuur, maar het is allemaal zo benadrukt,
demonstratief: Vasari vond deze nadrukkelijkheid en
demonstratie van vaardigheid een gebrek: hierdoor
is het te schools, te studieus, te demonstratief.
Ook zie je dat vlees en spieren nog vrij hard
overkomen, -nog geen zachtheid van vlees
3e Periode: De Volwassenheid: ‘Perfezione’
Volgens Vasari kent 3-periode-kunst ‘harmonie’: levensecht maar schools en demonstratief.
Uitspraken van Vasari over de 3e periode:
- Heeft antieke oudheid overwonnen
- Heeft de natuur overwonnen: mooier dan de werkelijkheid, goddelijk. (hiermee
bedoeld hij: een echt mens is niet perfect, maar een kunstenaar heeft zo veel
bestudeerd, dat hij in staat is het beste van elk individu in één figuur samen brengen:
uit alles tezamen genomen ervaren wij als mooier dan de natuur zelf ! idealisme.)
- ‘goddelijke gratie’: de kunstenaar kan ‘gratie’ aanbrengen in datgene dat hij schept.
Kunstenaars van 3e tijdperk van de 16e eeuw:
Leonardo da Vinci
Michelangelo Buonarroti
Rafaello Santi
Giorgione
Tiziano Vecelli
(waarom witregel tussen die 3 en 2? Die twee onder komen uit Venetië: Venitiaanse school.
Die daarboven behoren tot de Florentijnse school.)
, Michelangelo als voorbeeld van de Hoog-Renaissance (en later Maniërisme)
Een voorbeeld van zo’n kunstenaar in de derde periode (eerst hoog renaissance, maar zijn
latere werk is meer maniëristisch) was Michelangelo Buonarotti.
Michelangelo probeerde de kunst naar een hoger niveau te tillen: de lastige posities waarin
hij zijn figuren zette hadden kunstenaars voor hem nooit aangedurfd. In zijn werken worden
dan ook de figuren en hun lichamen benadrukt. Michelangelo's artistieke "signatuur" is
het afbeelden van naakte mannen / gespierde mannentorso's. Zijn fascinatie hiervoor is
misschien wel te verklaren door een gebeurtenis in het jaar 1506. Toen in 1506 de
Laocoön-groep (1e eeuw v Chr) werd ontdekt spoedde Michelangelo zich naar Rome
om het te bekijken. Zo kwam hij in aanraking met de beeldhouwkunst van de oudheid: sterke
torso's in draaierige houdingen.
