WEEKOVERZICHT TAX ACCOUNTING II
Stof:
In dit vak worden een aantal onderwerpen behandeld. Mvr. Nijholt heeft aangegeven dat er drie
onderwerpen getentamineerd worden. De verschillende onderwerpen worden niet precies per week
behandeld. Fiscale winstbepaling van een eenmanszaak (week 1)
Fiscale winstbepaling van een BV (week 2)
Inbreng van een eenmanszaak in een BV (week 3)
Consolidatie (niet op tentamen)
Het tentamen bevat 1 opgave (70 punten) die ofwel de fiscale winstbepaling van een eenmanszaak
betreft ofwel de fiscale winstbepaling van een BV (zie Karen’s pub) (hoofdstuk 2 & 3). De andere
opgave (30 punten) gaat over de inbreng van een eenmanszaak in een BV (hoofdstuk 5).
INLEIDING: JOURNAALPOSTEN, BALANS & WINST EN VERLIESREKENING
Commerciële jaarrekening
Balans
Moment van de financiële positie van een bepaalde onderneming op een bepaald moment
(meestal 31 december)
o Debet: bezittingen
o Credit: financiering van de bezittingen
Balans volgens 2:364 BW:
Commerciële balans
Activa (debet) Passiva (credit)
Vaste activa Eigen vermogen
Immateriële / Materiële / Financiële Aandelen / herwaardering etc.
Vlottende activa Voorzieningen
Voorraad / vorderingen / liquide middelen Schulden
Totaal Totaal
Op de fiscale balans wordt er geen onderscheid gemaakt in het eigen vermogen. De post EV
is de sluitende post.
Winst- en verliesrekening (RR)
Periodieke opname van de financiële positie van een bepaalde onderneming over een
bepaalde periode
o Debet: kosten
o Credit: opbrengsten
o Verschil tussen beide kanten: winst (debet boeken) of verlies (credit boeken)
Twee opstellingen:
o Staffelopstelling:
Commerciële RR in staffelvorm
Omschrijving Bedrag totaal
Omzet 10.000
Huur 200
Autokosten 200
Afschrijvingen 600
Kosten 1.000
Commercieel resultaat 9.000
o Scontro-opstelling
Commerciële RR in scontrovorm
Kosten Opbrengsten
, Huur 200 Omzet 10.000
Autokosten 200
Afschrijving 600
Winst 9.000
Totaal 10.000 Totaal 10.000
NB: kosten in RR altijd exclusief btw!
Van commerciële jaarrekening naar fiscale jaarrekening
Het uitgangspunt is altijd de commerciële jaarrekening
Op deze jaarrekening vinden vervolgens correctieboekingen plaats om zo tot de fiscale
jaarrekening te komen
Algemene boekingsregels
1. Een rekening van bezit (activa/debet) wordt gedebiteerd als het bezit toeneemt en
gecrediteerd als het bezit afneemt
2. Een rekening van schuld (passiva/credit) wordt gecrediteerd als de schuld toeneemt en
gedebiteerd als de schuld afneemt
3. Een rekening van eigen vermogen (credit bij positief EV en debet bij negatief EV) wordt
gecrediteerd als het EV toeneemt en gedebiteerd als het EV afneemt
4. Een kostenrekening wordt gedebiteerd als er kosten zijn of deze hoger worden en
gecrediteerd als de kosten hoger geboekt zijn dan dat ze werkelijk zijn
5. Een opbrengstenrekening wordt altijd gecrediteerd
voor voorbeelden van algemene boekingen zie paragraaf 1.1.1 in het boek en opgave 1.6
Correcties ten behoeve van de fiscale jaarrekening
Correctie buiten de boekhouding om
o Bepaalde correcties die op basis van fiscale wetgeving moeten plaatsvinden vinden
extracomptabel (buiten de boekhouding om) plaats
o Er hoeft geen journaalpost te worden gemaakt
o Reden hiervoor is dat een tegenrekening ontbreekt
Bijvoorbeeld als de aftrek op grond van art. 3.15 beperkt wordt toegelaten
Het deel dat niet wordt toegelaten kan niet worden geboekt op een
tegenrekening: correctie buiten de boekhouding om
Correctieboekingen
o Uitgangspunt: vaststellen wat er geboekt is en bepalen wat er geboekt had moeten
worden. De correctie is het verschil tussen hetgeen geboekt moet worden en
hetgeen geboekt is
o Journaalpost opstellen
WEEK 1: FISCALE WINSTBEPALING VAN EEN EENMANSZAAK
Inleidend
Deze week staat de bepaling van de belastbare winst uit onderneming bij een eenmanszaak
centraal. Aangegeven wordt op welke onderdelen het opstellen van de fiscale jaarstukken tot
aanpassing van de commerciële jaarstukken kan leiden.
NB:
o Uitsluitend: 100%
o Nagenoeg uitsluitend: groter dan of gelijk aan 90%
o Hoofdzakelijk: groter dan of gelijk aan 70%
o Grotendeels: groter dan of gelijk aan 50%
o In betekende mate: groter dan of gelijk aan 25%
,Belastbare winst
3.2 IB: het gezamenlijke bedrag van de winst die de belastingplichtige als ondernemer geniet
uit een of meer ondernemingen verminderd met de ondernemersaftrek en de MKB-
winstvrijstelling
Twee winstbegrippen
o 3.8: totaalwinst: gezamenlijke voordelen die, onder welke naam en in welke vorm
ook worden verkregen uit een onderneming
o 3.25: jaarwinst: winst wordt bepaald volgens goed koopmansgebruik met in
achtneming van een bestendige gedragslijn die onafhankelijk is van de vermoedelijke
uitkomst
Het toedelen van de totale winst aan de verschillende jaren gaat volgens goed
koopmansgebruik. De jaarwinst wordt op twee manieren bepaald:
o Opbrengsten -/- kosten
o Eindvermogen -/- beginvermogen + onttrekkingen -/- stortingen
Goed koopmansgebruik en de inbreuken op het winstbegrip
HR: goed koopmansgebruik houdt een bedrijfseconomische winstberekening in. Dit kan
fiscaal worden gevolgd tenzij het strijdt met enig voorschrift der belastingwetgeving of, met
algemene strekking of beginsel der belastingwet
Commercieel wordt de winst volledig bepaald volgens de uitgangspunten van goed
koopmansgebruik
o Realiteitsbeginsel/matchingsbeginsel
Opbrengsten en kosten moeten zo goed mogelijk worden toegerekend aan
de jaren waarop ze werkelijk betrekking hebben. De werkelijke situatie (niet
juridisch of anders) is bepalend voor de winstbepaling.
o Voorzichtigheidsbeginsel
Kosten nemen wanneer zij in het vooruitzicht zijn en opbrengsten pas tot
uitdrukking brengen bij het bepalen van de winst wanneer het zo goed als
zeker is dat deze opbrengst behaald is
o Eenvoudbeginsel
Op een aantal punten vindt de wetgever dat goed koopmansgebruik niet tot een fiscaal
rechtvaardige uitkomst leidt. De wetgever heeft daarom regels gegeven over uitzonderingen
op goed koopmansgebruik.
Berekening van de belastbare winst IB
Winst uit bedrijfsactiviteiten
Af: Vrijgestelde winstbestanddelen (3.11 – 3.13)
Bij: Niet-aftrekbare kosten(delen)
Af: Investeringsaftrek
Bij: Desinvesteringsbijtelling
Af: Toevoegingen aan de egalisatiereserve en HIR
Bij: Afnemingen van de egalisatiereserve en HIR
Af: Afnemingen van een negatieve terugkeerreserve
Bij: Afnemingen van een positieve terugkeerreserve
Resultaat: basis voor de berekening van de FOR
Af: Toevoeging aan de oudedagsreserve
Bij: Afneming van de oudedagsreserve
Resultaat in de wet aangeduid als ‘winst’: basis voor bepaling
ondernemersaftrek
Af: Ondernemersaftrek
, Resultaat: basis voor de bepaling van de MKB-
winstvrijstelling
Af: MKB-winstvrijstelling
Belastbare winst uit onderneming
Toelichting:
Uitgangspunt: winst uit bedrijfsactiviteiten
o Via fiscale RR
o Of via vermogensvergelijking
Deze winst moet vervolgens worden aangepast aan de hand van de wettelijke regels over
jaarwinstbepaling (afdeling 3.2). beoordeling of:
o Voordelen van de onderneming zijn vrijgesteld
o Kosten niet aftrekbaar zijn
o Er recht is op investeringsaftrek
o Desinvesteringsbijtelling moet plaatsvinden
o Er bedragen aan reserves worden toegevoegd
o Er sprake is van een afname van die reserves
Daarna moeten ondernemersaftrekken en de MKB-winstvrijstelling nog in mindering worden
gebracht
Correcties
De systemen van bedrijven kunnen vaak niet uit zichzelf de belastbare winst uit de
boekhouding afleiden
Om de belastbare winst te bepalen worden op posten van de commerciële balans en
commerciële winst- en verliesrekening correctieboekingen in de vorm van journaalposten
aangebracht.
Na de verwerking van deze journaalposten resteert een fiscale balans en winst- en
verliesrekening
Let op het onderscheid tussen correctieboekingen en correcties die buiten de boekhouding
om plaats vinden!!
o Aanpassing voor de objectieve vrijstellingen (3.11 t/m 3.13), 3.15 en de
investeringsaftrek vinden in ieder geval buiten de boekhouding om plaats!
o Bij de overige gevallen is het afhankelijk of er een tegenrekening bestaat. Is een deel
van de kosten niet aftrekbaar maar is er niet een tegenrekening om een journaalpost
op te stellen buiten boekhouding om corrigeren
Er bestaat een tegenrekening indien de kosten zijn toe te rekenen aan de
privépersoon: privé
Privéstortingen en privéonttrekkingen
Om te bepalen welke elementen enerzijds de opbrengsten van een onderneming definiëren
en anderzijds te bepalen welke kosten en uitgaven een ondernemingslast vormen, is de aard
van de kosten bepalend
Door het ontbreken van een juridisch afgescheiden vermogen bij een eenmanszaak is de
sfeer waarin de uitgave is gedaan of de opbrengst is ontvangen bepalend hoe voor- en
nadelen binnen de onderneming worden gealloceerd.
o ‘zijn de gebeurtenissen toe te rekenen aan de ondernemingssfeer of aan de niet-
ondernemingssfeer’
Het vermogen van een ondernemer kan wijzigen doordat een onderneming winst of verlies
maakt, maar ook doordat hij zelf vermogen aan een onderneming onttrekt en vermogen in
de onderneming stort
o Onttrekking:
Stof:
In dit vak worden een aantal onderwerpen behandeld. Mvr. Nijholt heeft aangegeven dat er drie
onderwerpen getentamineerd worden. De verschillende onderwerpen worden niet precies per week
behandeld. Fiscale winstbepaling van een eenmanszaak (week 1)
Fiscale winstbepaling van een BV (week 2)
Inbreng van een eenmanszaak in een BV (week 3)
Consolidatie (niet op tentamen)
Het tentamen bevat 1 opgave (70 punten) die ofwel de fiscale winstbepaling van een eenmanszaak
betreft ofwel de fiscale winstbepaling van een BV (zie Karen’s pub) (hoofdstuk 2 & 3). De andere
opgave (30 punten) gaat over de inbreng van een eenmanszaak in een BV (hoofdstuk 5).
INLEIDING: JOURNAALPOSTEN, BALANS & WINST EN VERLIESREKENING
Commerciële jaarrekening
Balans
Moment van de financiële positie van een bepaalde onderneming op een bepaald moment
(meestal 31 december)
o Debet: bezittingen
o Credit: financiering van de bezittingen
Balans volgens 2:364 BW:
Commerciële balans
Activa (debet) Passiva (credit)
Vaste activa Eigen vermogen
Immateriële / Materiële / Financiële Aandelen / herwaardering etc.
Vlottende activa Voorzieningen
Voorraad / vorderingen / liquide middelen Schulden
Totaal Totaal
Op de fiscale balans wordt er geen onderscheid gemaakt in het eigen vermogen. De post EV
is de sluitende post.
Winst- en verliesrekening (RR)
Periodieke opname van de financiële positie van een bepaalde onderneming over een
bepaalde periode
o Debet: kosten
o Credit: opbrengsten
o Verschil tussen beide kanten: winst (debet boeken) of verlies (credit boeken)
Twee opstellingen:
o Staffelopstelling:
Commerciële RR in staffelvorm
Omschrijving Bedrag totaal
Omzet 10.000
Huur 200
Autokosten 200
Afschrijvingen 600
Kosten 1.000
Commercieel resultaat 9.000
o Scontro-opstelling
Commerciële RR in scontrovorm
Kosten Opbrengsten
, Huur 200 Omzet 10.000
Autokosten 200
Afschrijving 600
Winst 9.000
Totaal 10.000 Totaal 10.000
NB: kosten in RR altijd exclusief btw!
Van commerciële jaarrekening naar fiscale jaarrekening
Het uitgangspunt is altijd de commerciële jaarrekening
Op deze jaarrekening vinden vervolgens correctieboekingen plaats om zo tot de fiscale
jaarrekening te komen
Algemene boekingsregels
1. Een rekening van bezit (activa/debet) wordt gedebiteerd als het bezit toeneemt en
gecrediteerd als het bezit afneemt
2. Een rekening van schuld (passiva/credit) wordt gecrediteerd als de schuld toeneemt en
gedebiteerd als de schuld afneemt
3. Een rekening van eigen vermogen (credit bij positief EV en debet bij negatief EV) wordt
gecrediteerd als het EV toeneemt en gedebiteerd als het EV afneemt
4. Een kostenrekening wordt gedebiteerd als er kosten zijn of deze hoger worden en
gecrediteerd als de kosten hoger geboekt zijn dan dat ze werkelijk zijn
5. Een opbrengstenrekening wordt altijd gecrediteerd
voor voorbeelden van algemene boekingen zie paragraaf 1.1.1 in het boek en opgave 1.6
Correcties ten behoeve van de fiscale jaarrekening
Correctie buiten de boekhouding om
o Bepaalde correcties die op basis van fiscale wetgeving moeten plaatsvinden vinden
extracomptabel (buiten de boekhouding om) plaats
o Er hoeft geen journaalpost te worden gemaakt
o Reden hiervoor is dat een tegenrekening ontbreekt
Bijvoorbeeld als de aftrek op grond van art. 3.15 beperkt wordt toegelaten
Het deel dat niet wordt toegelaten kan niet worden geboekt op een
tegenrekening: correctie buiten de boekhouding om
Correctieboekingen
o Uitgangspunt: vaststellen wat er geboekt is en bepalen wat er geboekt had moeten
worden. De correctie is het verschil tussen hetgeen geboekt moet worden en
hetgeen geboekt is
o Journaalpost opstellen
WEEK 1: FISCALE WINSTBEPALING VAN EEN EENMANSZAAK
Inleidend
Deze week staat de bepaling van de belastbare winst uit onderneming bij een eenmanszaak
centraal. Aangegeven wordt op welke onderdelen het opstellen van de fiscale jaarstukken tot
aanpassing van de commerciële jaarstukken kan leiden.
NB:
o Uitsluitend: 100%
o Nagenoeg uitsluitend: groter dan of gelijk aan 90%
o Hoofdzakelijk: groter dan of gelijk aan 70%
o Grotendeels: groter dan of gelijk aan 50%
o In betekende mate: groter dan of gelijk aan 25%
,Belastbare winst
3.2 IB: het gezamenlijke bedrag van de winst die de belastingplichtige als ondernemer geniet
uit een of meer ondernemingen verminderd met de ondernemersaftrek en de MKB-
winstvrijstelling
Twee winstbegrippen
o 3.8: totaalwinst: gezamenlijke voordelen die, onder welke naam en in welke vorm
ook worden verkregen uit een onderneming
o 3.25: jaarwinst: winst wordt bepaald volgens goed koopmansgebruik met in
achtneming van een bestendige gedragslijn die onafhankelijk is van de vermoedelijke
uitkomst
Het toedelen van de totale winst aan de verschillende jaren gaat volgens goed
koopmansgebruik. De jaarwinst wordt op twee manieren bepaald:
o Opbrengsten -/- kosten
o Eindvermogen -/- beginvermogen + onttrekkingen -/- stortingen
Goed koopmansgebruik en de inbreuken op het winstbegrip
HR: goed koopmansgebruik houdt een bedrijfseconomische winstberekening in. Dit kan
fiscaal worden gevolgd tenzij het strijdt met enig voorschrift der belastingwetgeving of, met
algemene strekking of beginsel der belastingwet
Commercieel wordt de winst volledig bepaald volgens de uitgangspunten van goed
koopmansgebruik
o Realiteitsbeginsel/matchingsbeginsel
Opbrengsten en kosten moeten zo goed mogelijk worden toegerekend aan
de jaren waarop ze werkelijk betrekking hebben. De werkelijke situatie (niet
juridisch of anders) is bepalend voor de winstbepaling.
o Voorzichtigheidsbeginsel
Kosten nemen wanneer zij in het vooruitzicht zijn en opbrengsten pas tot
uitdrukking brengen bij het bepalen van de winst wanneer het zo goed als
zeker is dat deze opbrengst behaald is
o Eenvoudbeginsel
Op een aantal punten vindt de wetgever dat goed koopmansgebruik niet tot een fiscaal
rechtvaardige uitkomst leidt. De wetgever heeft daarom regels gegeven over uitzonderingen
op goed koopmansgebruik.
Berekening van de belastbare winst IB
Winst uit bedrijfsactiviteiten
Af: Vrijgestelde winstbestanddelen (3.11 – 3.13)
Bij: Niet-aftrekbare kosten(delen)
Af: Investeringsaftrek
Bij: Desinvesteringsbijtelling
Af: Toevoegingen aan de egalisatiereserve en HIR
Bij: Afnemingen van de egalisatiereserve en HIR
Af: Afnemingen van een negatieve terugkeerreserve
Bij: Afnemingen van een positieve terugkeerreserve
Resultaat: basis voor de berekening van de FOR
Af: Toevoeging aan de oudedagsreserve
Bij: Afneming van de oudedagsreserve
Resultaat in de wet aangeduid als ‘winst’: basis voor bepaling
ondernemersaftrek
Af: Ondernemersaftrek
, Resultaat: basis voor de bepaling van de MKB-
winstvrijstelling
Af: MKB-winstvrijstelling
Belastbare winst uit onderneming
Toelichting:
Uitgangspunt: winst uit bedrijfsactiviteiten
o Via fiscale RR
o Of via vermogensvergelijking
Deze winst moet vervolgens worden aangepast aan de hand van de wettelijke regels over
jaarwinstbepaling (afdeling 3.2). beoordeling of:
o Voordelen van de onderneming zijn vrijgesteld
o Kosten niet aftrekbaar zijn
o Er recht is op investeringsaftrek
o Desinvesteringsbijtelling moet plaatsvinden
o Er bedragen aan reserves worden toegevoegd
o Er sprake is van een afname van die reserves
Daarna moeten ondernemersaftrekken en de MKB-winstvrijstelling nog in mindering worden
gebracht
Correcties
De systemen van bedrijven kunnen vaak niet uit zichzelf de belastbare winst uit de
boekhouding afleiden
Om de belastbare winst te bepalen worden op posten van de commerciële balans en
commerciële winst- en verliesrekening correctieboekingen in de vorm van journaalposten
aangebracht.
Na de verwerking van deze journaalposten resteert een fiscale balans en winst- en
verliesrekening
Let op het onderscheid tussen correctieboekingen en correcties die buiten de boekhouding
om plaats vinden!!
o Aanpassing voor de objectieve vrijstellingen (3.11 t/m 3.13), 3.15 en de
investeringsaftrek vinden in ieder geval buiten de boekhouding om plaats!
o Bij de overige gevallen is het afhankelijk of er een tegenrekening bestaat. Is een deel
van de kosten niet aftrekbaar maar is er niet een tegenrekening om een journaalpost
op te stellen buiten boekhouding om corrigeren
Er bestaat een tegenrekening indien de kosten zijn toe te rekenen aan de
privépersoon: privé
Privéstortingen en privéonttrekkingen
Om te bepalen welke elementen enerzijds de opbrengsten van een onderneming definiëren
en anderzijds te bepalen welke kosten en uitgaven een ondernemingslast vormen, is de aard
van de kosten bepalend
Door het ontbreken van een juridisch afgescheiden vermogen bij een eenmanszaak is de
sfeer waarin de uitgave is gedaan of de opbrengst is ontvangen bepalend hoe voor- en
nadelen binnen de onderneming worden gealloceerd.
o ‘zijn de gebeurtenissen toe te rekenen aan de ondernemingssfeer of aan de niet-
ondernemingssfeer’
Het vermogen van een ondernemer kan wijzigen doordat een onderneming winst of verlies
maakt, maar ook doordat hij zelf vermogen aan een onderneming onttrekt en vermogen in
de onderneming stort
o Onttrekking:
