Module Chirurgie
Inhoudsopgave
Module Chirurgie ............................................................................................................................................. 1
Gastro intestinale chirurgie ................................................................................................................................ 2
Hoofd-hals chirurgie ......................................................................................................................................... 15
Vaatchirurgie .................................................................................................................................................... 17
Thoraxchirurgie ................................................................................................................................................ 25
Wondzorg ......................................................................................................................................................... 27
Complicatie na OK ............................................................................................................................................ 31
Geriatrie en chirurgische ingrepen ................................................................................................................... 32
Oncologische chirurgie ..................................................................................................................................... 33
,Gastro intestinale chirurgie
Boek intensive care deel 2, hfst 14: Gastro intestinaal systeem
Anatomie:
Slokdarm/oesophagus
- Bovenste oesofagusfincter
- Onderste oesofagusfincter
o Normale situatie op het niveau van het diafragma
o Hiatus hernia diaphragmatica
▪ Gedeelte van de maag boven het diafragma onderste sfincter naar hoger
niveau
- Binnenbekleding
o Plaveiselepitheel
- Spierlaag
o Circulair en lengterichting
- Rondom slokdarm
o Bindweefsel met bloedvaten en zenuwtakken
- Motorische prikkels slokdarm
o Nervus vagus
- Functie
o Voorstuwen van voedsel, vocht, speeksel door peristaltische contractiegolf
Maag
Functie
- Fundus: opslag en resevoirfunctie
- Antrum:
o Mixen/mengen/malen van voedsel tot 1/2mm
o Voedsel naar duodenum/pyolorus
o Maakt hormoon gastrine
- Begin van vertering en bacteriostatisch effect van het maagzuur
- Corpus: produceert maagzuur door pariëtale cellen
- Eetprikkel
o Nervus vagus
o Hormoon gastrine
o Histamine (in mestcellen in de maagmucosa)
- Maagzuur
o Activeren van pepsinogeen in pepsine (voor eiwitsplitsing)
o Intrinsic factor: vit b12 in complex bind
o Per 24 uur: 1,5 liter maagsap
,Duodenum/ twaalfvingerige darm
- Bulbus
o Direct achter de pylorus (maagportier)
- Ulcus duodeni
o Meestal in bulbus (begin duodenum)
- Dudenum descendens
o Papil van vater
▪ Centrale afvoerbuis van galwegen/ ductus choledochus (galgang),
afvoergang pancreas/ductus pancreaticus
- Vertering
o Gal: vetten
o Pancreasvocht: Vertering van vetten (lipase), zetmeel (amylase), eiwitten (trypsine)
- Bicarbonaat
o Zure maaginhoud neutraliseren
Dunne darm
- Opname voedselbestanddelen
- 4/7 meter
- Per 24 uur 3 liter darmsappen
Dikke darm
- 90/130 cm
- Opslaan van darminhoud -> ontlasting
- Neemt water en elektrolyten op
- Darmflora -> bacteriën
o Niet verteerde voedselresten (eiwitten/koolhydraten) vergisten tot korte keten
vetzuren en gassen en vit K en vit B aanmaken
- Selectieve darmdecontaminatie (SDD)
o Darm een lekke zeef, lokale drainerende lymfklieren faalt
Pancreas
- Pancreaskop ligt rechts van de wervelkolom tegen duodenum aan
- Pancreas corpus vlak voor de wervelkolom
- Pancreasstaart ligt links van de wervelkolom
- Endocrien: Via ductus pancreaticus
o Bicarbonaat, pancreasenzymen trypsine, chymotrypsine, lipase en amylase naar ->
papil van vater in duodenum
o Trypsine/chymotrypsine: afbraak eiwitten
o Lipase: verteren van vet
o Amylase: vereren zetmeel
- Endocriene cellen
o Eilandjes van langerhans
o B-cellen die insuline produceren
o A-cellen produceren glucagon
o Andere cellen maken somatostaine en pancreaspolypeptide
, Diagnostiek, oorzaken en behandeling van klachten
Diagnostiek van Bloedbraken (haematemesis) en/of melaena
- Circulatie en bloedvolume na lab op peil worden gebracht
- 2 infusen, pols, rr, CVD en urineproductie gemonitord
- >1l verlies of 60+ , ziektes als hartfalen, rr <100, hb <6, tranfusiebehoefte >6U/24 uur,
recidiefbloeding, ernstige CARA (luchtwegen), levercirrose of nierinsufficiëntie -> naar IC
- Hoge-tractus-digestivusbloeding
o Soms na endoscopie nieuwe bloeding – overlijden
o Risicoschatting van recidiefbloeding/overlijden
▪ Rockall risico score
▪ Baylor bleeding score
- Oorzaken hoge tractus digetivus bloeding
o Ulcus (maag/duodenum)
▪ Protonpompremmer -> krachtige maagzuuremmer
• PH 4- plasmatische stolling en trombocytenfunctie geïnactiveerd
• PH 7- alles genormaliseerd
o Oesofagitis/gastritis
o Varices (spataderen)
▪ Octreotide gegeven: verlaagd de bloeddruk
▪ Acute endoscopie
• Iv sedatie ongewenst vanwege risico van aspiratie van maaginhoud
in luchtwegen
• Te veel bloed etc -> endoscopie bloedingen en eryromycine geven en
later weer door
o Verlengen QT-tijd op ecg
o Carcinoom (slokdarm/maag)
▪ Maagcarcinoom
• Zeldzaam oorzaak van acute bloeding
▪ Leiomyoom/leiomyosarcoom
• Tumor in maagwand die uitgaat van de spierlaag
o Angiodysplasie
▪ Vaatlaesie met arterioveneuze shunting/malformatie bloedvat
• Argon plasma coagulatie (APC)
o Afwijking zien op endoscopie
o Gebruik van elektrische geleidingsactiviteiten om te dichten
o Mallory-weiss-laesie
▪ Slijmvliesscheurtje net op overgang slokdarm/maagslijmvlies
▪ Stopt meestal spontaan
o dieulafoy-ulcus
▪ Klein slijmvliesdefect in de maag
▪ Moeilijk te zien op endoscopie
o Barret ulcus
▪ ulcus in slokdarm in barrett segment
o aorta-duodenale fistel
▪ bij aortabroekprothese
-
Inhoudsopgave
Module Chirurgie ............................................................................................................................................. 1
Gastro intestinale chirurgie ................................................................................................................................ 2
Hoofd-hals chirurgie ......................................................................................................................................... 15
Vaatchirurgie .................................................................................................................................................... 17
Thoraxchirurgie ................................................................................................................................................ 25
Wondzorg ......................................................................................................................................................... 27
Complicatie na OK ............................................................................................................................................ 31
Geriatrie en chirurgische ingrepen ................................................................................................................... 32
Oncologische chirurgie ..................................................................................................................................... 33
,Gastro intestinale chirurgie
Boek intensive care deel 2, hfst 14: Gastro intestinaal systeem
Anatomie:
Slokdarm/oesophagus
- Bovenste oesofagusfincter
- Onderste oesofagusfincter
o Normale situatie op het niveau van het diafragma
o Hiatus hernia diaphragmatica
▪ Gedeelte van de maag boven het diafragma onderste sfincter naar hoger
niveau
- Binnenbekleding
o Plaveiselepitheel
- Spierlaag
o Circulair en lengterichting
- Rondom slokdarm
o Bindweefsel met bloedvaten en zenuwtakken
- Motorische prikkels slokdarm
o Nervus vagus
- Functie
o Voorstuwen van voedsel, vocht, speeksel door peristaltische contractiegolf
Maag
Functie
- Fundus: opslag en resevoirfunctie
- Antrum:
o Mixen/mengen/malen van voedsel tot 1/2mm
o Voedsel naar duodenum/pyolorus
o Maakt hormoon gastrine
- Begin van vertering en bacteriostatisch effect van het maagzuur
- Corpus: produceert maagzuur door pariëtale cellen
- Eetprikkel
o Nervus vagus
o Hormoon gastrine
o Histamine (in mestcellen in de maagmucosa)
- Maagzuur
o Activeren van pepsinogeen in pepsine (voor eiwitsplitsing)
o Intrinsic factor: vit b12 in complex bind
o Per 24 uur: 1,5 liter maagsap
,Duodenum/ twaalfvingerige darm
- Bulbus
o Direct achter de pylorus (maagportier)
- Ulcus duodeni
o Meestal in bulbus (begin duodenum)
- Dudenum descendens
o Papil van vater
▪ Centrale afvoerbuis van galwegen/ ductus choledochus (galgang),
afvoergang pancreas/ductus pancreaticus
- Vertering
o Gal: vetten
o Pancreasvocht: Vertering van vetten (lipase), zetmeel (amylase), eiwitten (trypsine)
- Bicarbonaat
o Zure maaginhoud neutraliseren
Dunne darm
- Opname voedselbestanddelen
- 4/7 meter
- Per 24 uur 3 liter darmsappen
Dikke darm
- 90/130 cm
- Opslaan van darminhoud -> ontlasting
- Neemt water en elektrolyten op
- Darmflora -> bacteriën
o Niet verteerde voedselresten (eiwitten/koolhydraten) vergisten tot korte keten
vetzuren en gassen en vit K en vit B aanmaken
- Selectieve darmdecontaminatie (SDD)
o Darm een lekke zeef, lokale drainerende lymfklieren faalt
Pancreas
- Pancreaskop ligt rechts van de wervelkolom tegen duodenum aan
- Pancreas corpus vlak voor de wervelkolom
- Pancreasstaart ligt links van de wervelkolom
- Endocrien: Via ductus pancreaticus
o Bicarbonaat, pancreasenzymen trypsine, chymotrypsine, lipase en amylase naar ->
papil van vater in duodenum
o Trypsine/chymotrypsine: afbraak eiwitten
o Lipase: verteren van vet
o Amylase: vereren zetmeel
- Endocriene cellen
o Eilandjes van langerhans
o B-cellen die insuline produceren
o A-cellen produceren glucagon
o Andere cellen maken somatostaine en pancreaspolypeptide
, Diagnostiek, oorzaken en behandeling van klachten
Diagnostiek van Bloedbraken (haematemesis) en/of melaena
- Circulatie en bloedvolume na lab op peil worden gebracht
- 2 infusen, pols, rr, CVD en urineproductie gemonitord
- >1l verlies of 60+ , ziektes als hartfalen, rr <100, hb <6, tranfusiebehoefte >6U/24 uur,
recidiefbloeding, ernstige CARA (luchtwegen), levercirrose of nierinsufficiëntie -> naar IC
- Hoge-tractus-digestivusbloeding
o Soms na endoscopie nieuwe bloeding – overlijden
o Risicoschatting van recidiefbloeding/overlijden
▪ Rockall risico score
▪ Baylor bleeding score
- Oorzaken hoge tractus digetivus bloeding
o Ulcus (maag/duodenum)
▪ Protonpompremmer -> krachtige maagzuuremmer
• PH 4- plasmatische stolling en trombocytenfunctie geïnactiveerd
• PH 7- alles genormaliseerd
o Oesofagitis/gastritis
o Varices (spataderen)
▪ Octreotide gegeven: verlaagd de bloeddruk
▪ Acute endoscopie
• Iv sedatie ongewenst vanwege risico van aspiratie van maaginhoud
in luchtwegen
• Te veel bloed etc -> endoscopie bloedingen en eryromycine geven en
later weer door
o Verlengen QT-tijd op ecg
o Carcinoom (slokdarm/maag)
▪ Maagcarcinoom
• Zeldzaam oorzaak van acute bloeding
▪ Leiomyoom/leiomyosarcoom
• Tumor in maagwand die uitgaat van de spierlaag
o Angiodysplasie
▪ Vaatlaesie met arterioveneuze shunting/malformatie bloedvat
• Argon plasma coagulatie (APC)
o Afwijking zien op endoscopie
o Gebruik van elektrische geleidingsactiviteiten om te dichten
o Mallory-weiss-laesie
▪ Slijmvliesscheurtje net op overgang slokdarm/maagslijmvlies
▪ Stopt meestal spontaan
o dieulafoy-ulcus
▪ Klein slijmvliesdefect in de maag
▪ Moeilijk te zien op endoscopie
o Barret ulcus
▪ ulcus in slokdarm in barrett segment
o aorta-duodenale fistel
▪ bij aortabroekprothese
-
