Samenvatting Romeins recht (is ons recht, kent twee levens, eigen rijk, en middeleeuwen,
universiteiten als oplossing als plaatselijk recht geen oplossing bood, ‘gemene recht’, daarna wilden
landen eigen recht (terwijl er dus al een gemene recht was), recht wordt dus provincialer)
753 Stichting Rome Wie moet de koning zijn (Romulus (12 gieren) en Remus (6 gieren), wil van de
goden)
7 koningen 753 tot 509 v christus
Republiek: 509 v christus (koning afgezet, Tarquinius superbus) tot 27 v chr
- Res publica (de openbare zaak) ‘algemeen belang’ tijd van vrijheid
- 2 consuls (vervanging van de koning) (overleg), 1 en ondeelbaar
- 1 jaar (daarna niet meer onschendbaar)
Rome steeds groter, keizerrijk, augustus (octavianus) herstelde de republiek hersteld, wilde geen
koning worden genoemd
Keizerrijk:
Imperium: gebieden, macht om bevelen te geven, militaire macht, religieuze macht (priesters voor
tekenen van de goden)
Edicten: afkonidiging regeringsbeleid, soort wetgevende macht, edicten overnemen
Interseccio: regels van de ander ongedaan maken, overleg nodig met andere magistraten
Senaat
Volksvergadering: comitia, wetgevende macht lex/leges
Alle romeinse burgers mochten stemmen over wetten, consul legt wet voor ja/nee zeggen (geen
recht van iniatiatief) Waarom consul niet alleen wetgeven?
- Maatregelen die niet wenselijk zijn leiden tot revolutie, ‘met zijn allen afgesproken’,
toestemming
- Niet democratisch: stemmen met mensen met meeste vermogen meeste stemmen:
Patrieciers, ridders, infanterie, gegoede burgerij = meerderheid (anderen hoefden dan niet
meer te stemmen
Stemmen: overleg tussen magistraten (adviesorgaan, club oude mannen)
- Senatusconsulta: adviezen van de senaat
- Patriciërs: Vol met oud consul, Romeinse adel, enige die baantjes konden hebben in staat
(consul, priester etc)
Plebjers: personen die niet tot de senaat behoren ‘volk’
Deel 2
Plebejers met flink vermogen wilden banen hebben: alleen rijke, baantjes onbetaald, miljonairs
Plebjejers in staking (soldaten vochten niet meer)
Secessio plebis op de Mons Sacer (later Aventijn)
Doel
- Consul
- Praktijk, Tribuni plebis, ik verbied (niet het imperium, negatieve bevoegdheid, recht van veto)
494 v christus
Priesters spraken recht op basis van ongeschreven rechtsregels (zonder uitleggen van recht)
- Veel rechtsonzekerheid, plebejers wilden codificatie (weer in staking)
- Commissie aanstellen 10 mannen (kijken naar Griekse steden)
- 451 voorstel 10 tafelen, volksvergadering niet genoeg
universiteiten als oplossing als plaatselijk recht geen oplossing bood, ‘gemene recht’, daarna wilden
landen eigen recht (terwijl er dus al een gemene recht was), recht wordt dus provincialer)
753 Stichting Rome Wie moet de koning zijn (Romulus (12 gieren) en Remus (6 gieren), wil van de
goden)
7 koningen 753 tot 509 v christus
Republiek: 509 v christus (koning afgezet, Tarquinius superbus) tot 27 v chr
- Res publica (de openbare zaak) ‘algemeen belang’ tijd van vrijheid
- 2 consuls (vervanging van de koning) (overleg), 1 en ondeelbaar
- 1 jaar (daarna niet meer onschendbaar)
Rome steeds groter, keizerrijk, augustus (octavianus) herstelde de republiek hersteld, wilde geen
koning worden genoemd
Keizerrijk:
Imperium: gebieden, macht om bevelen te geven, militaire macht, religieuze macht (priesters voor
tekenen van de goden)
Edicten: afkonidiging regeringsbeleid, soort wetgevende macht, edicten overnemen
Interseccio: regels van de ander ongedaan maken, overleg nodig met andere magistraten
Senaat
Volksvergadering: comitia, wetgevende macht lex/leges
Alle romeinse burgers mochten stemmen over wetten, consul legt wet voor ja/nee zeggen (geen
recht van iniatiatief) Waarom consul niet alleen wetgeven?
- Maatregelen die niet wenselijk zijn leiden tot revolutie, ‘met zijn allen afgesproken’,
toestemming
- Niet democratisch: stemmen met mensen met meeste vermogen meeste stemmen:
Patrieciers, ridders, infanterie, gegoede burgerij = meerderheid (anderen hoefden dan niet
meer te stemmen
Stemmen: overleg tussen magistraten (adviesorgaan, club oude mannen)
- Senatusconsulta: adviezen van de senaat
- Patriciërs: Vol met oud consul, Romeinse adel, enige die baantjes konden hebben in staat
(consul, priester etc)
Plebjers: personen die niet tot de senaat behoren ‘volk’
Deel 2
Plebejers met flink vermogen wilden banen hebben: alleen rijke, baantjes onbetaald, miljonairs
Plebjejers in staking (soldaten vochten niet meer)
Secessio plebis op de Mons Sacer (later Aventijn)
Doel
- Consul
- Praktijk, Tribuni plebis, ik verbied (niet het imperium, negatieve bevoegdheid, recht van veto)
494 v christus
Priesters spraken recht op basis van ongeschreven rechtsregels (zonder uitleggen van recht)
- Veel rechtsonzekerheid, plebejers wilden codificatie (weer in staking)
- Commissie aanstellen 10 mannen (kijken naar Griekse steden)
- 451 voorstel 10 tafelen, volksvergadering niet genoeg
