6.1 Ziektepreventie, patiëntenvoorlichting en zelfmanagement
Ziektepreventie: gezondheidsproblemen voorkomen en als het gezondheidsprobleem al aanwezig is,
leren omgaan met beperkingen om een verdere verslechtering van de gezondheid te voorkomen.
Patiëntenvoorlichting: een planmatig proces met gerichte doelen die in samenspraak met de patiënt
worden geformuleerd om leefstijl- en gedragsveranderingen te bewerkstellen met een gunstig effect
op het gezondheidsprobleem en het zelfmanagement van de patiënt. Het bevorderen van
zelfmanagement, beginnen met het verkennen van de specifieke voorlichting behoeften van de
patiënt.
Patiëntgerichte voorlichting leidt tot meer tevredenheid bij patiënten: tailoring, individualisering,
feedback en beloning, facilitatie en participatie.
Zelfmanagement is het fundament van elke (verpleegkundige) interventie om de controle van
patiënten over hun gezondheidssituatie en welbevinden te bevorderen en hiertoe gerichte
zelfmanagementsupport te ontvangen bij: omgaan met symptomen, omgaan met medicatie en
bijwerkingen, monitoren en hanteren van de gezondheidssituatie, omgaan met negatieve emoties en
regisseren van het eigen behandelproces. Zelfmanagement vraagt zelfcorrigerend gedrag van de
patiënt.
Zelfmanagement is de individuele capaciteit van de patiënt om met zijn gezondheidsprobleem, de
symptomen en de lichamelijke en psychosociale consequenties om te gaan en zich
leefstijlveranderingen eigen te maken die inherent zijn aan het hebben van het
gezondheidsprobleem. De patiënt moet eigen toestand monitoren, signs and symptoms herkennen
en signaleren en er zo op reageren dat zijn welbevinden en kwaliteit van leven voor hem optimaal
zijn. De verpleegkundige kan de sociale kring van de patiënt erbij betrekken die de patiënt kunnen
ondersteunen. Onder zelfmanagement valt:
- Gedrag veranderen om met symptomen om te kunnen gaan die voortkomen uit de
chronische conditie. Bijvoorbeeld omgaan met pijn, vermoeidheid en ademnood;
- Omgaan met medicatie, de bijwerkingen ervan en deze rapporteren, onbedoelde effecten
herkennen;
- Gezondheid monitoren en besluit nemen op basis van deze monitoring. Bijvoorbeeld glucose
monitoren en gericht actie ondernemen bij bepaalde waarde;
- Omgaan met negatieve emoties en ondanks de gezondheidssituatie zijn sociale en
maatschappelijke rollen blijven vervullen;
- Eigen behandelproces regisseren.
Zelfmanagement vraagt om zelfcorrigerend gedrag. Watch, discover, think and act! Eigen observaties
vergelijken met normale waarden.
Stepped care is een benadering van zelfmanagement waarbij patiënten met chronische
gezondheidsproblemen worden ingedeeld naar de ernst van het gezondheidsprobleem en de
complexiteit van zorg en behandeling.
6.2 Belemmeringen in het bevorderen van zelfmanagement: informatievoorziening
Belemmeringen in informatievoorziening: uitwisselen van informatie, participatie, nemen van
beslissingen en omgaan met negatieve kanten van leefstijl- en gezondheidsadviezen.
6.3 Belemmeringen in het bevorderen van zelfmanagement: communicatief gedrag
Belemmeringen in communicatie tussen verpleegkundige en patiënt: instrumenteel en actief gedrag,
verbaal gedrag versus non-verbaal gedrag, privacy gevoeligheid van informatie, medische,
verpleegtechnisch taalgebruik en controle.
Ziektepreventie: gezondheidsproblemen voorkomen en als het gezondheidsprobleem al aanwezig is,
leren omgaan met beperkingen om een verdere verslechtering van de gezondheid te voorkomen.
Patiëntenvoorlichting: een planmatig proces met gerichte doelen die in samenspraak met de patiënt
worden geformuleerd om leefstijl- en gedragsveranderingen te bewerkstellen met een gunstig effect
op het gezondheidsprobleem en het zelfmanagement van de patiënt. Het bevorderen van
zelfmanagement, beginnen met het verkennen van de specifieke voorlichting behoeften van de
patiënt.
Patiëntgerichte voorlichting leidt tot meer tevredenheid bij patiënten: tailoring, individualisering,
feedback en beloning, facilitatie en participatie.
Zelfmanagement is het fundament van elke (verpleegkundige) interventie om de controle van
patiënten over hun gezondheidssituatie en welbevinden te bevorderen en hiertoe gerichte
zelfmanagementsupport te ontvangen bij: omgaan met symptomen, omgaan met medicatie en
bijwerkingen, monitoren en hanteren van de gezondheidssituatie, omgaan met negatieve emoties en
regisseren van het eigen behandelproces. Zelfmanagement vraagt zelfcorrigerend gedrag van de
patiënt.
Zelfmanagement is de individuele capaciteit van de patiënt om met zijn gezondheidsprobleem, de
symptomen en de lichamelijke en psychosociale consequenties om te gaan en zich
leefstijlveranderingen eigen te maken die inherent zijn aan het hebben van het
gezondheidsprobleem. De patiënt moet eigen toestand monitoren, signs and symptoms herkennen
en signaleren en er zo op reageren dat zijn welbevinden en kwaliteit van leven voor hem optimaal
zijn. De verpleegkundige kan de sociale kring van de patiënt erbij betrekken die de patiënt kunnen
ondersteunen. Onder zelfmanagement valt:
- Gedrag veranderen om met symptomen om te kunnen gaan die voortkomen uit de
chronische conditie. Bijvoorbeeld omgaan met pijn, vermoeidheid en ademnood;
- Omgaan met medicatie, de bijwerkingen ervan en deze rapporteren, onbedoelde effecten
herkennen;
- Gezondheid monitoren en besluit nemen op basis van deze monitoring. Bijvoorbeeld glucose
monitoren en gericht actie ondernemen bij bepaalde waarde;
- Omgaan met negatieve emoties en ondanks de gezondheidssituatie zijn sociale en
maatschappelijke rollen blijven vervullen;
- Eigen behandelproces regisseren.
Zelfmanagement vraagt om zelfcorrigerend gedrag. Watch, discover, think and act! Eigen observaties
vergelijken met normale waarden.
Stepped care is een benadering van zelfmanagement waarbij patiënten met chronische
gezondheidsproblemen worden ingedeeld naar de ernst van het gezondheidsprobleem en de
complexiteit van zorg en behandeling.
6.2 Belemmeringen in het bevorderen van zelfmanagement: informatievoorziening
Belemmeringen in informatievoorziening: uitwisselen van informatie, participatie, nemen van
beslissingen en omgaan met negatieve kanten van leefstijl- en gezondheidsadviezen.
6.3 Belemmeringen in het bevorderen van zelfmanagement: communicatief gedrag
Belemmeringen in communicatie tussen verpleegkundige en patiënt: instrumenteel en actief gedrag,
verbaal gedrag versus non-verbaal gedrag, privacy gevoeligheid van informatie, medische,
verpleegtechnisch taalgebruik en controle.
