Notities powerpoints
Kernwaarden van een Journalist
- Waakhond van de democratie
- Doet aan waarheidsvinding
- Onderscheidt feit en mening
- Dient het publiek belang
- Eert vrijheid van meningsuiting
- Is transparant
- Legt verantwoording af
Kernwaarden van de Journalistiek
- Objectief
- Onafhankelijk
- Integer
- Betrouwbaar
1850 - 1918: Professionele standaard
Franse benadering: burgerschap, literaire en gekleurde journalistiek.
Angelsaksische benadering: Kritische benadering van politiek, objectiviteit
Routines: hoor- en wederhoor, feiten checken
1918 - 1960: Maatschappelijke sturing
Verzuiling kranten (en later omroepen) hebben sterke binding met politieke zuil
Sociale verantwoording voor uitdragen van boodschap
Nieuws moest ‘geschikt’ zijn voor publiek (moreel verantwoord)
Raad van Tucht - Kon dwingende sancties opleggen voor verantwoordelijkheid
1960 - 1989: Kritische autonomie
Ontzuiling, watergate-affaire (nieuws gerichtheid, betrouwbaarheid, objectiviteit)
De journalistiek wordt onafhankelijk en kritische macht naast politiek
Journalist moet assertief zijn in het achterhalen van de waarheid (Watergate)
Ook bekend als de gouden periode van de journalistiek
1989 - heden: Markt- en publiekgericht
Uitgevers fuseren, buitenlandse overnames
Gericht op publiek > Meer human interests
Google & social media leiden tot nieuwe rollen; community manager, curator,
aggregator
Opmars van individuele burger, individualisering
Verzuilde omroepen en waar ze voor staan:
- NCRV = Nederlandse Christelijke Radio Vereniging
- KRO = Katholieke Radio Omroep
- VPRO = Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep
- AVRO = Algemene Vereniging Radio Omroep
Langst lopende, meest succesvolle amusement op Nederlandse televisie is; Ter land, ter
zee en in de lucht (TROS)
Omroepwet = omroepen mochten amusementprogramma’s uitzenden
, Drie functies van het objectiviteit regime:
- Waarheidsclaim van Journalisten ondersteunen
- Norm waarmee journalistiek als professie wordt gedefinieerd
- Verschaft journalistiek identiteit
Objectiviteit Regime = Een samenhangend stelsel van normen, routines en tekstuele
conventies ontwikkeld waardoor het journalistieke proces objectiever zou moeten verlopen
Objectiviteit is een essentially contested concept - is onderdeel van voortdurende strijd
Journalistiek is geen ‘Descriptief discours’ (geen spiegel van de werkelijkheid) maar een
‘performatief discours’ (het gaat om de overtuiging dat de gerepresenteerde werkelijkheid
waar is) Dus niet ontologische objectiviteit (de dingen zoals ze zijn) maar epistemologische
objectiviteit (hoe kunnen we de werkelijkheid kennen)
Objectiviteit in Nederlandse journalistiek
Er was een lange tijd mediating subjectivity - ideologie waar vanuit journalisten de
werkelijkheid beschouwden (verzuiling)
Waar komt hang van transparantie vandaan?
- Door komst internet en social media kan publiek nu ook wat terugzeggen
- Door ontzuiling is publiek geïndividualiseerd
- Economische krimp na einde van Gouden Jaren in de journalistiek
- Omgang van pers met pim Fortuyn
- Kwaliteit van journalistiek staat hoog op de agenda
Betekenis transparantie
- Controversieel (omstreden)
- Ambigu (Meerdere uitleg vatbaar)
Objectiviteit betreft niet de kwaliteit van de weergave, maar de procedure van weergeven
(voorspelbare waarop de werkelijkheid is gerepresenteerd) = Het objectiviteit regime
Twee betekenissen van transparantie
- Meta-informatie; informatie over de manier waarop journalisten nieuws achterhalen,
verwerken, vormgeven etc.
- Publieksinteractie; De vraag of en hoe journalisten publiek bij dat nieuws proces
betrekken
Samen: verantwoording; Activiteit waarbij de journalist in woord, schrift of beeld, al dan niet
op verzoek, toelichting geeft over zijn werkwijze (transparantie)
Drie gevaren voor journalistiek
- Rol van journalisten, goede journalistiek kost veel geld
- Kernwaarden, geloofwaardigheid en onafhankelijkheid
- Technologische ontwikkelingen, advertentiegeld naar big tech, machtsconcentratie
Vijf perspectieven op transparantie
- Kwaliteitsborging
- Zelf Legitimering
- Merkprofilering
Kernwaarden van een Journalist
- Waakhond van de democratie
- Doet aan waarheidsvinding
- Onderscheidt feit en mening
- Dient het publiek belang
- Eert vrijheid van meningsuiting
- Is transparant
- Legt verantwoording af
Kernwaarden van de Journalistiek
- Objectief
- Onafhankelijk
- Integer
- Betrouwbaar
1850 - 1918: Professionele standaard
Franse benadering: burgerschap, literaire en gekleurde journalistiek.
Angelsaksische benadering: Kritische benadering van politiek, objectiviteit
Routines: hoor- en wederhoor, feiten checken
1918 - 1960: Maatschappelijke sturing
Verzuiling kranten (en later omroepen) hebben sterke binding met politieke zuil
Sociale verantwoording voor uitdragen van boodschap
Nieuws moest ‘geschikt’ zijn voor publiek (moreel verantwoord)
Raad van Tucht - Kon dwingende sancties opleggen voor verantwoordelijkheid
1960 - 1989: Kritische autonomie
Ontzuiling, watergate-affaire (nieuws gerichtheid, betrouwbaarheid, objectiviteit)
De journalistiek wordt onafhankelijk en kritische macht naast politiek
Journalist moet assertief zijn in het achterhalen van de waarheid (Watergate)
Ook bekend als de gouden periode van de journalistiek
1989 - heden: Markt- en publiekgericht
Uitgevers fuseren, buitenlandse overnames
Gericht op publiek > Meer human interests
Google & social media leiden tot nieuwe rollen; community manager, curator,
aggregator
Opmars van individuele burger, individualisering
Verzuilde omroepen en waar ze voor staan:
- NCRV = Nederlandse Christelijke Radio Vereniging
- KRO = Katholieke Radio Omroep
- VPRO = Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep
- AVRO = Algemene Vereniging Radio Omroep
Langst lopende, meest succesvolle amusement op Nederlandse televisie is; Ter land, ter
zee en in de lucht (TROS)
Omroepwet = omroepen mochten amusementprogramma’s uitzenden
, Drie functies van het objectiviteit regime:
- Waarheidsclaim van Journalisten ondersteunen
- Norm waarmee journalistiek als professie wordt gedefinieerd
- Verschaft journalistiek identiteit
Objectiviteit Regime = Een samenhangend stelsel van normen, routines en tekstuele
conventies ontwikkeld waardoor het journalistieke proces objectiever zou moeten verlopen
Objectiviteit is een essentially contested concept - is onderdeel van voortdurende strijd
Journalistiek is geen ‘Descriptief discours’ (geen spiegel van de werkelijkheid) maar een
‘performatief discours’ (het gaat om de overtuiging dat de gerepresenteerde werkelijkheid
waar is) Dus niet ontologische objectiviteit (de dingen zoals ze zijn) maar epistemologische
objectiviteit (hoe kunnen we de werkelijkheid kennen)
Objectiviteit in Nederlandse journalistiek
Er was een lange tijd mediating subjectivity - ideologie waar vanuit journalisten de
werkelijkheid beschouwden (verzuiling)
Waar komt hang van transparantie vandaan?
- Door komst internet en social media kan publiek nu ook wat terugzeggen
- Door ontzuiling is publiek geïndividualiseerd
- Economische krimp na einde van Gouden Jaren in de journalistiek
- Omgang van pers met pim Fortuyn
- Kwaliteit van journalistiek staat hoog op de agenda
Betekenis transparantie
- Controversieel (omstreden)
- Ambigu (Meerdere uitleg vatbaar)
Objectiviteit betreft niet de kwaliteit van de weergave, maar de procedure van weergeven
(voorspelbare waarop de werkelijkheid is gerepresenteerd) = Het objectiviteit regime
Twee betekenissen van transparantie
- Meta-informatie; informatie over de manier waarop journalisten nieuws achterhalen,
verwerken, vormgeven etc.
- Publieksinteractie; De vraag of en hoe journalisten publiek bij dat nieuws proces
betrekken
Samen: verantwoording; Activiteit waarbij de journalist in woord, schrift of beeld, al dan niet
op verzoek, toelichting geeft over zijn werkwijze (transparantie)
Drie gevaren voor journalistiek
- Rol van journalisten, goede journalistiek kost veel geld
- Kernwaarden, geloofwaardigheid en onafhankelijkheid
- Technologische ontwikkelingen, advertentiegeld naar big tech, machtsconcentratie
Vijf perspectieven op transparantie
- Kwaliteitsborging
- Zelf Legitimering
- Merkprofilering
