Geschiedenis samenvatting toetsweek 3
de koude oorlog/ Aziatische oorlogen
6.1
De bouw van de Berlijnse Muur in 1961 was een symbolisch hoogtepunt in het conflict tussen de VS
en de Sovjet-Unie.
Tijd Gebeurtenis Uitleg
1945,07 Conferentie van Potsdam Vergadering over de toekomst van Europa na WOII
1945,08 Einde WOII De atoombom op Hiroshima beëindigt de Tweede
Wereldoorlog.
1947 (1) Trumandoctrine President Truman van de Verenigde Staten geeft aan in
te grijpen als landen communistisch dreigen te worden.
1947 (2) Marshallplan De Verenigde Staten geven geld aan Europa voor de
wederopbouw en proberen daarmee het communisme
tegen te houden.
1948 Blokkade en Luchtbrug van De Sovjet-Unie blokkeert West-Berlijn en de Verenigde
Berlijn Staten geven voedselhulp via vliegtuigen.
1956 Hongaarse Opstand Hongarije verzet zich tegen de Sovjet-Unie, maar krijgt
geen steun van het westen.
1961 Bouw van de Berlijnse Oost-Duitsland bouwt een muur door Berlijn om vlucht
muur van Oost-Duitsers naar het westen te stoppen.
1962 Cubacrisis De Sovjet-Unie installeert raketten op Cuba en een oorlog
wordt op het laatste moment voorkomen.
1968 Praagse Lente Tsjecho-Slowakije wil meer vrijheid, maar de Sovjet-Unie
onderdrukt de opstand.
1985 Michael Gorbatsjov wordt Gorbatsjovs beleid van Glasnost en Perestrojka luidt een
leider van de Sovjet-Unie. nieuwe periode in.
1989 Val van de Berlijnse muur Het openen van de muur is het symbolische einde van de
Koude Oorlog.
1991 Einde van het Definitief einde van de Koude Oorlog.
communistisch bestuur in
de Sovjet-Unie.
6.2
Verenigde Staten: democratie; door het volk gekozen parlement en vrijheid van het individu, vrijheid
van meningsuiting, met ruimte voor kritiek op de overheid (kranten, tv-zenders, websites).
Het kapitalisme; ondernemers zoveel mogelijk winst maken, productiemiddelen zijn privébezit.
Vrijemarkteconomie: vraag en aanbod bepalen wat en hoeveel producten er gemaakt worden en
tegen welke prijs. De overheid bemoeit zo weinig mogelijk met de economie.
Communisme; politieke ideologie als een economisch streven. Gelijkheid, productiemiddelen
eigendom moeten zijn van de overheid. De staat moet het verdiende geld eerlijk verdelen onder de
arbeiders, geen vrijemarkteconomie maar een planeconomie. De overheid moet het productieproces
en de prijzen bepalen, niet de marktwerking.
, Tussen 1917 en 1991; Sovjet-Unie een éénpartijstaat waarbij de regering van de communistische
partij bepaalde alles. De Sovjet-Unie was, net als Nazi-Duitsland in de periode 1933-1945, een
totalitair regime.
De Verenigde Staten: bang Sovjet-Unie communisme wilde verspreiden, vrijheid en macht van de
Verenigde Staten zou verdwijnen. De Sovjet-Unie: vreesde Verenigde Staten macht nog verder wilde
uitbreiden. Het wantrouwen de koude oorlog.
Voorjaar van 1945: de geallieerde landen zouden het leger van Hitler gaan verslaan; geallieerden na
de oorlog samen plannen maken voor de toekomst van Duitsland en Europa.
De drie belangrijkste geallieerde landen, de Grote Drie, kwamen daarom in juli 1945 bij elkaar in de
Duitse plaats Potsdam. Tijdens de Conferentie van Potsdam bleken de geallieerden het niet eens te
zijn met elkaar. Dit had verschillende redenen:
- De Engelse oorlogspremier Churchill moest zijn plaats afstaan aan premier Attlee.
- De Amerikaanse president Roosevelt stierf onverwachts. Truman (opvolger) kon het niet
goed vinden met Stalin.
- Tijdens conferentie kreeg Truman bericht dat Amerika nu een werkende atoombom bezat.
Truman maakte Stalin duidelijk dat Stalin niet teveel moest eisen, omdat Amerika dus nog
sterker was met dit nieuwe wapen.
- Truman eiste dat overal in Europa de vrijemarkteconomie en democratie werd ingevoerd.
Stalin wilde een 'bufferzone' tussen de Sovjet-Unie en WestEuropa. Zo konden deze landen
hem niet direct aanvallen. Stalin eiste dus invloed op een aantal landen in OostEuropa. In
deze nieuwe invloedssfeer werd het communisme ingevoerd.
Geallieerde leiders besloten dat Duitsland en Berlijn verdeeld worden in vier bezettingszones. Elke
zone werd tijdelijk bestuurd door één van de geallieerde landen. De geallieerden spraken af dat
Duitsland op economisch gebied wel een geheel zou blijven. Maar de Sovjet-Unie voerde al snel het
communisme in. De drie westerse landen gingen op hun beurt intensiever samenwerken en vormden
ook één gebied een kloof tussen Oost en West.
Vanaf 1945 verstevigde de Sovjet-Unie haar greep op het oosten van Europa Oostblok genoemd.
Truman wilde dat tegenhouden. In 1947 sprak Truman zich uit door middel van de Trumandoctrine.
Churchill beschreef de steeds groter wordende scheiding tussen het oosten en westen van Europa als
een IJzeren Gordijn.
George Marshall, minister van Buitenlandse Zaken in de Verenigde Staten, ontwikkelde in deze tijd
het Marshallplan. Truman en Marshall wilden daarmee vier doelen bereiken:
- De Amerikanen wilden Europa helpen bij de wederopbouw van bijvoorbeeld (spoor)wegen,
fabrieken en huizen.
- De Amerikanen wilden voorkomen dat mensen zouden gaan stemmen op communistische
partijen.
- De Amerikanen wilden een nieuwe markt voor hun handelsproducten opzetten in Europa. Als
de Europese landen weer geld te besteden hadden, konden de Europese landen dat aan
Amerikaanse producten uitgeven.
- De Amerikanen hoopten te bereiken dat de Europese landen beter met elkaar zouden gaan
samenwerken, zodat de spanningen die ontstonden na de Eerste Wereldoorlog niet weer
zouden opborrelen.
de koude oorlog/ Aziatische oorlogen
6.1
De bouw van de Berlijnse Muur in 1961 was een symbolisch hoogtepunt in het conflict tussen de VS
en de Sovjet-Unie.
Tijd Gebeurtenis Uitleg
1945,07 Conferentie van Potsdam Vergadering over de toekomst van Europa na WOII
1945,08 Einde WOII De atoombom op Hiroshima beëindigt de Tweede
Wereldoorlog.
1947 (1) Trumandoctrine President Truman van de Verenigde Staten geeft aan in
te grijpen als landen communistisch dreigen te worden.
1947 (2) Marshallplan De Verenigde Staten geven geld aan Europa voor de
wederopbouw en proberen daarmee het communisme
tegen te houden.
1948 Blokkade en Luchtbrug van De Sovjet-Unie blokkeert West-Berlijn en de Verenigde
Berlijn Staten geven voedselhulp via vliegtuigen.
1956 Hongaarse Opstand Hongarije verzet zich tegen de Sovjet-Unie, maar krijgt
geen steun van het westen.
1961 Bouw van de Berlijnse Oost-Duitsland bouwt een muur door Berlijn om vlucht
muur van Oost-Duitsers naar het westen te stoppen.
1962 Cubacrisis De Sovjet-Unie installeert raketten op Cuba en een oorlog
wordt op het laatste moment voorkomen.
1968 Praagse Lente Tsjecho-Slowakije wil meer vrijheid, maar de Sovjet-Unie
onderdrukt de opstand.
1985 Michael Gorbatsjov wordt Gorbatsjovs beleid van Glasnost en Perestrojka luidt een
leider van de Sovjet-Unie. nieuwe periode in.
1989 Val van de Berlijnse muur Het openen van de muur is het symbolische einde van de
Koude Oorlog.
1991 Einde van het Definitief einde van de Koude Oorlog.
communistisch bestuur in
de Sovjet-Unie.
6.2
Verenigde Staten: democratie; door het volk gekozen parlement en vrijheid van het individu, vrijheid
van meningsuiting, met ruimte voor kritiek op de overheid (kranten, tv-zenders, websites).
Het kapitalisme; ondernemers zoveel mogelijk winst maken, productiemiddelen zijn privébezit.
Vrijemarkteconomie: vraag en aanbod bepalen wat en hoeveel producten er gemaakt worden en
tegen welke prijs. De overheid bemoeit zo weinig mogelijk met de economie.
Communisme; politieke ideologie als een economisch streven. Gelijkheid, productiemiddelen
eigendom moeten zijn van de overheid. De staat moet het verdiende geld eerlijk verdelen onder de
arbeiders, geen vrijemarkteconomie maar een planeconomie. De overheid moet het productieproces
en de prijzen bepalen, niet de marktwerking.
, Tussen 1917 en 1991; Sovjet-Unie een éénpartijstaat waarbij de regering van de communistische
partij bepaalde alles. De Sovjet-Unie was, net als Nazi-Duitsland in de periode 1933-1945, een
totalitair regime.
De Verenigde Staten: bang Sovjet-Unie communisme wilde verspreiden, vrijheid en macht van de
Verenigde Staten zou verdwijnen. De Sovjet-Unie: vreesde Verenigde Staten macht nog verder wilde
uitbreiden. Het wantrouwen de koude oorlog.
Voorjaar van 1945: de geallieerde landen zouden het leger van Hitler gaan verslaan; geallieerden na
de oorlog samen plannen maken voor de toekomst van Duitsland en Europa.
De drie belangrijkste geallieerde landen, de Grote Drie, kwamen daarom in juli 1945 bij elkaar in de
Duitse plaats Potsdam. Tijdens de Conferentie van Potsdam bleken de geallieerden het niet eens te
zijn met elkaar. Dit had verschillende redenen:
- De Engelse oorlogspremier Churchill moest zijn plaats afstaan aan premier Attlee.
- De Amerikaanse president Roosevelt stierf onverwachts. Truman (opvolger) kon het niet
goed vinden met Stalin.
- Tijdens conferentie kreeg Truman bericht dat Amerika nu een werkende atoombom bezat.
Truman maakte Stalin duidelijk dat Stalin niet teveel moest eisen, omdat Amerika dus nog
sterker was met dit nieuwe wapen.
- Truman eiste dat overal in Europa de vrijemarkteconomie en democratie werd ingevoerd.
Stalin wilde een 'bufferzone' tussen de Sovjet-Unie en WestEuropa. Zo konden deze landen
hem niet direct aanvallen. Stalin eiste dus invloed op een aantal landen in OostEuropa. In
deze nieuwe invloedssfeer werd het communisme ingevoerd.
Geallieerde leiders besloten dat Duitsland en Berlijn verdeeld worden in vier bezettingszones. Elke
zone werd tijdelijk bestuurd door één van de geallieerde landen. De geallieerden spraken af dat
Duitsland op economisch gebied wel een geheel zou blijven. Maar de Sovjet-Unie voerde al snel het
communisme in. De drie westerse landen gingen op hun beurt intensiever samenwerken en vormden
ook één gebied een kloof tussen Oost en West.
Vanaf 1945 verstevigde de Sovjet-Unie haar greep op het oosten van Europa Oostblok genoemd.
Truman wilde dat tegenhouden. In 1947 sprak Truman zich uit door middel van de Trumandoctrine.
Churchill beschreef de steeds groter wordende scheiding tussen het oosten en westen van Europa als
een IJzeren Gordijn.
George Marshall, minister van Buitenlandse Zaken in de Verenigde Staten, ontwikkelde in deze tijd
het Marshallplan. Truman en Marshall wilden daarmee vier doelen bereiken:
- De Amerikanen wilden Europa helpen bij de wederopbouw van bijvoorbeeld (spoor)wegen,
fabrieken en huizen.
- De Amerikanen wilden voorkomen dat mensen zouden gaan stemmen op communistische
partijen.
- De Amerikanen wilden een nieuwe markt voor hun handelsproducten opzetten in Europa. Als
de Europese landen weer geld te besteden hadden, konden de Europese landen dat aan
Amerikaanse producten uitgeven.
- De Amerikanen hoopten te bereiken dat de Europese landen beter met elkaar zouden gaan
samenwerken, zodat de spanningen die ontstonden na de Eerste Wereldoorlog niet weer
zouden opborrelen.
