Strafrecht
Samenvatting strafrecht (P3)
Week 1
Strafrecht
Het strafrecht houdt zich kort gezegd bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit
hebben gepleegd.
In het strafrecht is geregeld wat we niet mogen doen, bijvoorbeeld mishandeling of vernieling.
De student kan het verband tussen het geweldsmonopolie van de overheid en het verbod tot
eigenrichting uitleggen.
Functie van het strafrecht
De belangrijkste functie van het strafrecht is het bewaken van veiligheid en het ordelijk verloop van de
samenleving door middel van handhaving van rechtsregels, vervolging en bestraffing.
De staat is de enige instantie die straf mag opleggen. Omdat de overheid dit alleen recht op het
opleggen van straffen heeft, wordt dit ook wel de monopoly positie van de staat genoemd. Dit hangt
samen met het voorkomen van eigenrichting.
Eigenrichting:
De burger neemt zelf het recht in handen. Ongecontroleerde wraak.
Waar valt het strafrecht onder?
Het strafrecht valt onder publiekrecht, samen met het staatsrecht en het bestuursrecht (internationaal
recht behoort hier ook bij).
De student kan strafbare feiten onderscheiden in misdrijven en overtredingen.
De student kan het verschil aangeven tussen formeel en materieel strafrecht en deze begrippen
toepassen op een eenvoudige casus.
Materiële en formele strafrecht
Materiële strafrecht (Sr) bepaald welk gedrag niet is toegestaan en welke personen daarvoor kunnen
worden gestraft.
Wetboek van Strafrecht bestaat uit algemeen (boek 1), misdrijven (boek 2) en overtredingen (boek 3).
Formeel strafrecht (Sv) ziet op de regels die gevolgd moeten worden als iemand vermoedelijk een
strafbaar feit pleegt. Dit wordt ook wel het strafprocesrecht genoemd.
Hierbij kan je denken aan de bevoegdheden van de politie, onderzoeken van een woning en het in
beslag nemen van een telefoon. Maar ook de beoordeling of iemand aangemerkt kan worden als een
verdachte.
De student kan het begrip legaliteitsbeginsel definiëren en dit beginsel toepassen op een eenvoudige
casus.
Legaliteitsbeginsel (art. 1 Sr, art. 16 Gw en art. 7 EVRM)
- Strafbepalingen moeten altijd in het geschreven recht terug te vinden zijn.
- Bovendien moeten deze strafbepalingen duidelijk zijn omschreven, zodat burgers weten welk
gedrag verboden is (Lex certa-beginsel).
- Uit het legaliteitsbeginsel vloeit het verbod op terugwerkende kracht voort. Het gedrag is pas
strafbaar als het ten tijden van het begaan van het strafbare feit in de wet strafbaar is gesteld.
Dit heef te maken met rechtszekerheid.
Pagina | 1
Samenvatting strafrecht (P3)
Week 1
Strafrecht
Het strafrecht houdt zich kort gezegd bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit
hebben gepleegd.
In het strafrecht is geregeld wat we niet mogen doen, bijvoorbeeld mishandeling of vernieling.
De student kan het verband tussen het geweldsmonopolie van de overheid en het verbod tot
eigenrichting uitleggen.
Functie van het strafrecht
De belangrijkste functie van het strafrecht is het bewaken van veiligheid en het ordelijk verloop van de
samenleving door middel van handhaving van rechtsregels, vervolging en bestraffing.
De staat is de enige instantie die straf mag opleggen. Omdat de overheid dit alleen recht op het
opleggen van straffen heeft, wordt dit ook wel de monopoly positie van de staat genoemd. Dit hangt
samen met het voorkomen van eigenrichting.
Eigenrichting:
De burger neemt zelf het recht in handen. Ongecontroleerde wraak.
Waar valt het strafrecht onder?
Het strafrecht valt onder publiekrecht, samen met het staatsrecht en het bestuursrecht (internationaal
recht behoort hier ook bij).
De student kan strafbare feiten onderscheiden in misdrijven en overtredingen.
De student kan het verschil aangeven tussen formeel en materieel strafrecht en deze begrippen
toepassen op een eenvoudige casus.
Materiële en formele strafrecht
Materiële strafrecht (Sr) bepaald welk gedrag niet is toegestaan en welke personen daarvoor kunnen
worden gestraft.
Wetboek van Strafrecht bestaat uit algemeen (boek 1), misdrijven (boek 2) en overtredingen (boek 3).
Formeel strafrecht (Sv) ziet op de regels die gevolgd moeten worden als iemand vermoedelijk een
strafbaar feit pleegt. Dit wordt ook wel het strafprocesrecht genoemd.
Hierbij kan je denken aan de bevoegdheden van de politie, onderzoeken van een woning en het in
beslag nemen van een telefoon. Maar ook de beoordeling of iemand aangemerkt kan worden als een
verdachte.
De student kan het begrip legaliteitsbeginsel definiëren en dit beginsel toepassen op een eenvoudige
casus.
Legaliteitsbeginsel (art. 1 Sr, art. 16 Gw en art. 7 EVRM)
- Strafbepalingen moeten altijd in het geschreven recht terug te vinden zijn.
- Bovendien moeten deze strafbepalingen duidelijk zijn omschreven, zodat burgers weten welk
gedrag verboden is (Lex certa-beginsel).
- Uit het legaliteitsbeginsel vloeit het verbod op terugwerkende kracht voort. Het gedrag is pas
strafbaar als het ten tijden van het begaan van het strafbare feit in de wet strafbaar is gesteld.
Dit heef te maken met rechtszekerheid.
Pagina | 1
