Vragen roosterweek 3: Poging en voorbereiding
Onderwerpen, literatuur en jurisprudentie: zie klapper
Ter herinnering: de algemene vragen worden (in beginsel) niet behandeld in de werkgroep, de
jurisprudentie- en casusvragen wel. Deze dient u (schriftelijk) gemaakt te hebben (voorafgaand aan
de werkgroep dus). Voorbereiding is verplicht.
Deze week bevat geen jurisprudentievragen die in de werkgroep besproken zullen worden.
Algemene vragen
Poging
1 Stelling: ‘alleen poging tot een in het Wetboek van Strafrecht opgenomen misdrijf is
strafbaar.
2 In de opvattingen over de poging worden twee benaderingen onderscheiden: de subjectieve
en de objectieve benadering. Wat houden deze benaderingen in?
3 Wat wordt verstaan onder een ‘voltooide poging’? En een ‘onvoltooide poging’?
4 Waarom laten sommige formele delicten zich minder goed in pogingsvorm denken?
5 Hoe verhoudt het bestanddeel ‘voornemen’ in art. 45 lid 1 Sr zich tot het algemene
opzetbegrip?
6a Hoe luidt het ‘Cito’-criterium?
6b Waarom is dit criterium minder streng dan het criterium dat de Hoge Raad gebruikte in het
Eindhovense brandstichtingsarrest? Waarom getuigt het Cito-criterium nog wel van een
objectieve benadering?
6c Stelling: ‘Beslissend volgens het Cito-criterium is of de gedraging voor een ter plaatse
aanwezige waarnemer kenbaar gericht is op de voltooiing van het misdrijf’. Is deze stelling
juist?
7 Aan welk (wettelijk) bestanddeel van de poging is bij een absoluut ondeugdelijke poging niet
voldaan? Waarom is naar huidig recht niet snel sprake van een absoluut ondeugdelijke
poging?
8 Waarom is een putatief delict naar Nederlands recht niet strafbaar?
9 Bij welke van de volgende strafbare feiten is een strafbare poging mogelijk: art. 115; art. 216,
1e; art. 290; art. 417bis; art. 447 Sr; art. 6 WVW 1994.
Voorbereiding
10 Waarom beperkt de opsomming van de voorbereidingsmiddelen in art. 46 Sr de
strafbaarheid in slechts geringe mate?
11 Waarom beperkt de opsomming van de voorbereidingshandelingen in art. 46 Sr de
strafbaarheid in slechts geringe mate?
12 Het voorbereidingsmiddel moet volgens art. 46 lid 1 Sr ‘bestemd’ zijn tot het begaan van een
ernstig misdrijf. Stelling: ‘De criminele intentie die iemand heeft, kan maken dat een
onschuldig voorwerp bestemd is tot het begaan van een misdrijf.’
13 Speelt de kwestie van absolute of relatieve ondeugdelijkheid dezelfde rol bij de
voorbereiding als bij de poging?
Vrijwillige terugtred
14 Is een beroep op vrijwillige terugtred ex art. 46b Sr een verweer waarop de rechter, indien hij
het verwerpt, expliciet in zijn vonnis moet ingaan ex art. 358 lid 3 jo. 359 lid 2, 1 e zin Sv?
1
, 15 A wil een diefstal plegen bij een woning verderop in de straat (hij weet dat de bewoners op
vakantie zijn). Terwijl hij richting de woning loopt, ziet hij in de straat een politieauto
patrouilleren. A maakt rechtsomkeert. Is A niet strafbaar omdat hij vrijwillig is
teruggetreden?
16 Op welke gronden kan de straffeloosheid bij vrijwillig terugtreden (althans de straffeloosheid
ter zake van het feit waarvan terug wordt getreden) worden gebaseerd?
17 Stelling: ‘In geval van een voltooid delict kan niet meer vrijwillig worden teruggetreden ex
art. 46b Sr.’ Is deze stelling juist?
18 Stelling: ‘In geval van een voltooide poging kan niet meer vrijwillig worden teruggetreden ex
art. 46b Sr.’ Is deze stelling juist?
19 Wat moet de strafbare voorbereider doen om wegens vrijwillige terugtred vrijuit te gaan?
Lexanruit
In het arrest staat een foutje. Zie de bundel op p. 42, rechterkolom, tweede regel van boven,
waar nu staat: “een andere, van lexanruit voorziene toegang”. Dat moet zijn: een andere,
niet van lexanruit voorziene toegang.
20 Beschrijf de casuspositie. Waarvoor is verdachte door het hof veroordeeld?
21 Zowel in hoger beroep als in cassatie is door de verdediging gesteld dat de pleger een
absoluut ondeugdelijk middel heeft gebruikt en dat daarom van een (strafbare) poging geen
sprake is. Aan welk (wettelijk) bestanddeel van de poging is bij een absoluut ondeugdelijke
poging niet voldaan?
22 Waarom was er volgens het Hof wel een strafbare poging?
23 Blijkens de overweging onder punt 6, vindt De Hoge Raad wel dat het hof terecht heeft
geoordeeld dat i.c. sprake was van een strafbare poging, maar is de Hoge Raad het niet eens
met de redenering van het hof (‘wat er zij van de gronden die het daarvoor heeft
aangevoerd’). De Hoge Raad vindt dus om een andere reden dat van een absoluut
ondeugdelijke poging geen sprake is.
Waarin verschilt de redenering van de Hoge Raad van de redenering van het hof?
Casus
Titus heeft het plan een inbraak te plegen bij de Mediamarkt. Het pand wordt goed beveiligd. Hij zal
de alarminstallatie moeten uitschakelen. Titus heeft een en ander goed voorbereid. Hij is erachter
gekomen dat de elektriciteitskabel van de alarminstallatie ondergronds, vanuit de achterzijde van het
pand naar buiten loopt. Door de kabel door te knippen, kan hij de installatie uitschakelen. Verder
heeft hij een plattegrond van de Mediamarkt bij zich, zodat hij, eenmaal binnen, zijn weg gemakkelijk
zal kunnen vinden.
Titus gaat ’s nachts op inbrekerspad. Hij graaft een gat in de grond, legt de kabel bloot, pakt de
schaar uit zijn rugzak en wil de kabel doorknippen. Zo ver komt het echter niet, omdat hij wordt
betrapt door een surveillerende politieagent. Titus wordt aangehouden.
Titus wordt vervolgd wegens poging tot diefstal met braak, art. 311 lid 1, sub 5 jo. 45 Sr (u mag ervan
uitgaan dat het onklaar maken van een alarminstallatie onder ‘braak’ valt). Ter zitting betoogt Titus’
raadsman dat van een begin van uitvoering nog geen sprake is:
“Titus was bij lange na nog niet toe aan het ‘wegnemen’, terwijl dat toch de centrale delictshandeling
is van diefstal met braak. Daarbij komt dat de plattegrond die Titus in zijn binnenzak had, voor
niemand zichtbaar was. Gelet hierop kun je stellen dat er naar de uiterlijke verschijningsvorm geen
sprake was van een begin van uitvoering van de diefstal met braak.”
2
Onderwerpen, literatuur en jurisprudentie: zie klapper
Ter herinnering: de algemene vragen worden (in beginsel) niet behandeld in de werkgroep, de
jurisprudentie- en casusvragen wel. Deze dient u (schriftelijk) gemaakt te hebben (voorafgaand aan
de werkgroep dus). Voorbereiding is verplicht.
Deze week bevat geen jurisprudentievragen die in de werkgroep besproken zullen worden.
Algemene vragen
Poging
1 Stelling: ‘alleen poging tot een in het Wetboek van Strafrecht opgenomen misdrijf is
strafbaar.
2 In de opvattingen over de poging worden twee benaderingen onderscheiden: de subjectieve
en de objectieve benadering. Wat houden deze benaderingen in?
3 Wat wordt verstaan onder een ‘voltooide poging’? En een ‘onvoltooide poging’?
4 Waarom laten sommige formele delicten zich minder goed in pogingsvorm denken?
5 Hoe verhoudt het bestanddeel ‘voornemen’ in art. 45 lid 1 Sr zich tot het algemene
opzetbegrip?
6a Hoe luidt het ‘Cito’-criterium?
6b Waarom is dit criterium minder streng dan het criterium dat de Hoge Raad gebruikte in het
Eindhovense brandstichtingsarrest? Waarom getuigt het Cito-criterium nog wel van een
objectieve benadering?
6c Stelling: ‘Beslissend volgens het Cito-criterium is of de gedraging voor een ter plaatse
aanwezige waarnemer kenbaar gericht is op de voltooiing van het misdrijf’. Is deze stelling
juist?
7 Aan welk (wettelijk) bestanddeel van de poging is bij een absoluut ondeugdelijke poging niet
voldaan? Waarom is naar huidig recht niet snel sprake van een absoluut ondeugdelijke
poging?
8 Waarom is een putatief delict naar Nederlands recht niet strafbaar?
9 Bij welke van de volgende strafbare feiten is een strafbare poging mogelijk: art. 115; art. 216,
1e; art. 290; art. 417bis; art. 447 Sr; art. 6 WVW 1994.
Voorbereiding
10 Waarom beperkt de opsomming van de voorbereidingsmiddelen in art. 46 Sr de
strafbaarheid in slechts geringe mate?
11 Waarom beperkt de opsomming van de voorbereidingshandelingen in art. 46 Sr de
strafbaarheid in slechts geringe mate?
12 Het voorbereidingsmiddel moet volgens art. 46 lid 1 Sr ‘bestemd’ zijn tot het begaan van een
ernstig misdrijf. Stelling: ‘De criminele intentie die iemand heeft, kan maken dat een
onschuldig voorwerp bestemd is tot het begaan van een misdrijf.’
13 Speelt de kwestie van absolute of relatieve ondeugdelijkheid dezelfde rol bij de
voorbereiding als bij de poging?
Vrijwillige terugtred
14 Is een beroep op vrijwillige terugtred ex art. 46b Sr een verweer waarop de rechter, indien hij
het verwerpt, expliciet in zijn vonnis moet ingaan ex art. 358 lid 3 jo. 359 lid 2, 1 e zin Sv?
1
, 15 A wil een diefstal plegen bij een woning verderop in de straat (hij weet dat de bewoners op
vakantie zijn). Terwijl hij richting de woning loopt, ziet hij in de straat een politieauto
patrouilleren. A maakt rechtsomkeert. Is A niet strafbaar omdat hij vrijwillig is
teruggetreden?
16 Op welke gronden kan de straffeloosheid bij vrijwillig terugtreden (althans de straffeloosheid
ter zake van het feit waarvan terug wordt getreden) worden gebaseerd?
17 Stelling: ‘In geval van een voltooid delict kan niet meer vrijwillig worden teruggetreden ex
art. 46b Sr.’ Is deze stelling juist?
18 Stelling: ‘In geval van een voltooide poging kan niet meer vrijwillig worden teruggetreden ex
art. 46b Sr.’ Is deze stelling juist?
19 Wat moet de strafbare voorbereider doen om wegens vrijwillige terugtred vrijuit te gaan?
Lexanruit
In het arrest staat een foutje. Zie de bundel op p. 42, rechterkolom, tweede regel van boven,
waar nu staat: “een andere, van lexanruit voorziene toegang”. Dat moet zijn: een andere,
niet van lexanruit voorziene toegang.
20 Beschrijf de casuspositie. Waarvoor is verdachte door het hof veroordeeld?
21 Zowel in hoger beroep als in cassatie is door de verdediging gesteld dat de pleger een
absoluut ondeugdelijk middel heeft gebruikt en dat daarom van een (strafbare) poging geen
sprake is. Aan welk (wettelijk) bestanddeel van de poging is bij een absoluut ondeugdelijke
poging niet voldaan?
22 Waarom was er volgens het Hof wel een strafbare poging?
23 Blijkens de overweging onder punt 6, vindt De Hoge Raad wel dat het hof terecht heeft
geoordeeld dat i.c. sprake was van een strafbare poging, maar is de Hoge Raad het niet eens
met de redenering van het hof (‘wat er zij van de gronden die het daarvoor heeft
aangevoerd’). De Hoge Raad vindt dus om een andere reden dat van een absoluut
ondeugdelijke poging geen sprake is.
Waarin verschilt de redenering van de Hoge Raad van de redenering van het hof?
Casus
Titus heeft het plan een inbraak te plegen bij de Mediamarkt. Het pand wordt goed beveiligd. Hij zal
de alarminstallatie moeten uitschakelen. Titus heeft een en ander goed voorbereid. Hij is erachter
gekomen dat de elektriciteitskabel van de alarminstallatie ondergronds, vanuit de achterzijde van het
pand naar buiten loopt. Door de kabel door te knippen, kan hij de installatie uitschakelen. Verder
heeft hij een plattegrond van de Mediamarkt bij zich, zodat hij, eenmaal binnen, zijn weg gemakkelijk
zal kunnen vinden.
Titus gaat ’s nachts op inbrekerspad. Hij graaft een gat in de grond, legt de kabel bloot, pakt de
schaar uit zijn rugzak en wil de kabel doorknippen. Zo ver komt het echter niet, omdat hij wordt
betrapt door een surveillerende politieagent. Titus wordt aangehouden.
Titus wordt vervolgd wegens poging tot diefstal met braak, art. 311 lid 1, sub 5 jo. 45 Sr (u mag ervan
uitgaan dat het onklaar maken van een alarminstallatie onder ‘braak’ valt). Ter zitting betoogt Titus’
raadsman dat van een begin van uitvoering nog geen sprake is:
“Titus was bij lange na nog niet toe aan het ‘wegnemen’, terwijl dat toch de centrale delictshandeling
is van diefstal met braak. Daarbij komt dat de plattegrond die Titus in zijn binnenzak had, voor
niemand zichtbaar was. Gelet hierop kun je stellen dat er naar de uiterlijke verschijningsvorm geen
sprake was van een begin van uitvoering van de diefstal met braak.”
2
