• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 33 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Leerbundel Medische kennis MKE3 | Falende orgaanfuncties | Hanzehogeschool | 2026/27

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 33 pagina's

Deze samenvatting is gemaakt ter voorbereiding op het tentamen Falende orgaanfuncties, het eerste onderdeel van Medische Kennis (MKE3) in het tweede jaar van de opleiding HBO-Verpleegkunde aan de Hanzehogeschool Groningen. De samenvatting is gebaseerd op de PowerPoints van alle zes hoorcolleges en de officiële leerdoelen. De informatie is samengevoegd, aangevuld en waar nodig duidelijker en uitgebreider uitgelegd, zodat de medische onderwerpen makkelijker te begrijpen zijn. De volgende hoofdstukken en leerdoelen worden behandeld: 3.1 Bloed, stolling en anemie 3.2 Hartfalen en shock 3.3 Zorgvrager met dyspnoe 3.4 Nierinsufficiëntie 3.5 Acute buik 3.6 Lever en leverfalen De samenvatting bestaat uit 33 pagina's en bevat uitgebreide uitleg, afbeeldingen uit de hoorcolleges, overzichtelijke schema's en verklaringen van medische begrippen. Het doel is om alle relevante tentamenstof overzichtelijk in één document te verzamelen, waarbij de officiële leerdoelen en de behandelde hoorcolleges als uitgangspunt zijn gebruikt.

Voorbeeld van de inhoud

HBO-VERPLEEGKUNDE | MEDISCHE KENNIS MKE3 | 3.1–3.6




Medische kennis MKE3
FALENDE ORGAANFUNCTIES
Leerbundel voor HBO-Verpleegkunde, jaar 2 – Hanzehogeschool Groningen
Onderwerpen 3.1 t/m 3.6 | Bloed, hart, longen, nieren, acute buik en lever

Inhoud
3.1 Bloed, stolling en anemie
3.2 Hartfalen en shock
3.3 Zorgvrager met dyspnoe
3.4 Nierinsufficiëntie
3.5 Acute buik
3.6 Lever en leverfalen
Leerdoelencheck en oefencasussen




Falende orgaanfuncties • pagina 1

, HBO-VERPLEEGKUNDE | MEDISCHE KENNIS MKE3 | 3.1–3.6




3.1 Bloed, stolling en anemie
Bloed is veel meer dan een rode vloeistof. Het brengt zuurstof en voedingsstoffen naar
je organen, voert afvalstoffen af en helpt bij de afweer en bij het stoppen van
bloedingen. Als je begrijpt wat de verschillende onderdelen doen, wordt ook duidelijk
waarom iemand bloedarmoede, een trombosebeen of een bloedingsprobleem kan
krijgen.

Waaruit bestaat bloed?
Een volwassene heeft ongeveer vijf liter bloed. Daarvan is ongeveer 55% plasma: de
vloeistof waarin de bloedcellen rondzweven. Plasma bestaat vooral uit water, maar
bevat ook voedingsstoffen, hormonen, afvalstoffen, zouten (elektrolyten) en eiwitten.
Een van die eiwitten is albumine. Dit helpt vocht in de bloedvaten te houden. Andere
plasma-eiwitten, de stollingsfactoren, zijn nodig om een bloeding te stoppen.
Bloedplasma zonder een belangrijk deel van de stollingseiwitten noemen we serum.

Het andere deel bestaat uit bloedcellen. Rode bloedcellen (erytrocyten) vervoeren
zuurstof. Daarvoor gebruiken ze hemoglobine (Hb): een eiwit met ijzer waaraan zuurstof
kan binden. Witte bloedcellen (leukocyten) beschermen tegen ziekteverwekkers.
Neutrofiele granulocyten bestrijden bijvoorbeeld vooral bacteriën, terwijl lymfocyten
belangrijk zijn voor gerichte afweer. Bloedplaatjes (trombocyten) zijn kleine
celfragmenten die zich bij een beschadiging aan de vaatwand hechten. Samen vormen
ze de eerste afsluiting van een wond. Rode bloedcellen vormen ongeveer 45% van het
bloedvolume; witte bloedcellen en bloedplaatjes samen minder dan 1%.




Afbeelding. Samenstelling van bloed: plasma, rode bloedcellen en bloedplaatjes (HC 3.1).


Hoe maakt en breekt het lichaam rode bloedcellen af?
In het rode beenmerg zitten stamcellen die zich kunnen ontwikkelen tot rode en witte
bloedcellen en bloedplaatjes. Voor nieuwe rode bloedcellen zijn onder andere ijzer,
vitamine B12, foliumzuur en aminozuren nodig. De nieren regelen voor een belangrijk
deel hoeveel rode bloedcellen er worden gemaakt. Als zij merken dat het lichaam te


Falende orgaanfuncties • pagina 2

, HBO-VERPLEEGKUNDE | MEDISCHE KENNIS MKE3 | 3.1–3.6




weinig zuurstof krijgt, geven ze meer erytropoëtine (EPO) af. EPO is een hormoon dat
het beenmerg aanspoort om extra rode bloedcellen te maken.

Een rode bloedcel blijft ongeveer 120 dagen in de bloedsomloop. Daarna ruimen
afweercellen (macrofagen) in de milt en lever de verouderde cel op. Het ijzer wordt
opnieuw gebruikt. Bij de afbraak ontstaat ook bilirubine, een geelachtige stof. Eerst is
dit ongeconjugeerd bilirubine, dat niet goed oplost in water. De lever maakt er
geconjugeerd, wateroplosbaar bilirubine van. Dat verlaat het lichaam vooral via de gal
en de darmen. Als er te veel bilirubine ontstaat of de lever/galafvoer het niet goed
verwerkt, kan de huid geel worden. Dat heet icterus (geelzucht).

Een reticulocyt is een jonge rode bloedcel. Na bloedverlies verwacht je dat het
beenmerg meer van deze jonge cellen maakt. Gebeurt dat niet, dan kan er bijvoorbeeld
te weinig EPO zijn of een tekort aan bouwstoffen. Bloedplaatjes leven veel korter dan
rode bloedcellen, gemiddeld ongeveer een week.




Afbeelding. Levensloop van een rode bloedcel in vier stappen.




Afbeelding. De rol van het beenmerg, de nieren, de milt en de lever bij de afbraak van rode bloedcellen (HC
3.1).


Bloedgroepen: waarom kun je niet zomaar bloed geven?
Aan de buitenkant van rode bloedcellen zitten herkenningstekens: antigenen. In het
ABO-systeem bepalen A- en B-antigenen welke bloedgroep je hebt. In het plasma zitten
antistoffen tegen antigenen die het lichaam als vreemd herkent. Krijgt iemand
verkeerde rode bloedcellen, dan kunnen die worden aangevallen. Dat kan een ernstige
transfusiereactie geven.




Falende orgaanfuncties • pagina 3

, HBO-VERPLEEGKUNDE | MEDISCHE KENNIS MKE3 | 3.1–3.6




 Bloedgroep A heeft A-antigenen en anti-B-antistoffen. Bij een transfusie van rode
bloedcellen kan A ontvangen van A of O.
 Bloedgroep B heeft B-antigenen en anti-A-antistoffen. B kan ontvangen van B of O.
 Bloedgroep AB heeft beide antigenen en normaal geen anti-A of anti-B. Binnen het
ABO-systeem kan AB van alle vier de groepen rode bloedcellen ontvangen.
 Bloedgroep O heeft geen A- of B-antigenen en wél beide antistoffen. O ontvangt bij
het ABO-systeem alleen van O.
Ook de rhesusfactor (RhD) telt mee: positief betekent dat het RhD-antigeen aanwezig
is, negatief dat het ontbreekt. O-negatief wordt bij een spoedtransfusie vaak de
'universele erytrocytendonor' genoemd en AB-positief de 'universele ontvanger'. Dat zijn
vereenvoudigde regels. In de praktijk controleert men bloedgroep, antistoffen en de
verenigbaarheid van donor- en ontvangerbloed. Voor plasma gelden bovendien andere
donorregels.




Afbeelding. Bloedgroepen, antigenen, antistoffen en welke rode bloedcellen bij elkaar passen (HC 3.1).


Wat is bloedarmoede (anemie)?
Anemie betekent dat er te weinig hemoglobine in het bloed aanwezig is. Met minder Hb
kan het bloed minder zuurstof naar spieren en organen brengen. Daarom is iemand met
anemie vaak snel moe, bleek of duizelig en sneller buiten adem bij inspanning. Ook
hoofdpijn, koude handen of voeten en hartkloppingen passen erbij. Bij ernstige
bloedarmoede kan pijn op de borst optreden. Het hart probeert het zuurstoftekort deels
op te vangen door sneller te kloppen.

Denk aan iemand die eerst zonder problemen twee trappen opliep en nu halverwege
moet stoppen: met minder Hb komt er per minuut minder zuurstof bij de spieren. De
longen kunnen intussen prima werken en de zuurstofsaturatie (SpO₂) kan normaal
blijven. Een saturatiemeter vertelt namelijk hoeveel hemoglobine met zuurstof is bezet,
niet hoeveel hemoglobine er in totaal aanwezig is. Een snelle bloeding kan bovendien
gevaarlijk zijn terwijl het Hb in het begin nog niet duidelijk is gedaald.




Falende orgaanfuncties • pagina 4

Gekoppeld boek
 image
Ludo Gregoire, Agnes Straaten-Huygen Anatomie en fysiologie van de mens
Uitgever: april 2020 ISBN: 9789006435450 Druk: 1

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Nee
Wat is er van het boek samengevat?
-
Geüpload op
3 november 2026
Bestand laatst geupdate op
3 november 2026
Aantal pagina's
33
Geschreven in
2026/2027
Type
Samenvatting
€15,84

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kun je een ander document kiezen. Je kunt het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
0
Volgers
0
Items
1
Laatst verkocht
-

Echte notities, van echte studenten
Elk document op Stuvia is geschreven door een medestudent die hetzelfde vak deed. Zo leer je van iemand die het al heeft gehaald.



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen