Bouw en functie van pezen
Bindweefsel bestaat uit cellen omgeven door eiwitrijke tussencelstof. Dankzij vezels tussen de
cellen van het bindweefsel blijven je organen op hun plek en weefsels verbonden.
3 typen bindweefsel:
Bindweefsel in pezen bevat tussencelstof met stugge eiwitvezels
Bindweefsel in de huid heeft tussencelstof met elastische vezels
Bindweefsel in kraakbeen en bot heeft hard en stug tussencelstof
o Vetweefselcellen maken nauwelijks tussencelstof, het vet zit in de cellen
Voor het bewegen van botten zijn pezen en banden nodig: Pezen verbinden skeletspieren met je
botten, en banden verbinden botten onderling.
Bij elke beweging trekken vezels in je pezen aan je botten
Die vezels zijn gemaakt van collageen > in tussencelstof draaien 3 collageenketens,
verbonden met H-bruggen, in elkaar tot een quaternaire structuur: collageenmolecuul
met een drievoudige helix
o Meerdere hiervan vormen een collageenfibril > gestreept
Meerdere collageengibrillen vormen een collageenvezel
Veel vezels vormen een collageenbundel
Pezen zijn nauwelijks elastisch, en de achillespees kan veerenergie opslaan als je je voet op de
grond zet, wat weer vrijkomt om je hiel op te trekken.
Contact tussen cellen
Cellen in bindweefsel zijn door de tussencelstof verder van elkaar verwijderd. Via dunne
uitlopers houden ze contact. Het celmembraan van de uitlopers bevat connexine-eiwitten.
Er zijn 2 soorten celverbindingen, cell junctions:
1. Gap junctions: als het celmembraan van bindweefsel die van een andere cel raakt
ontstaat er door connexine eiwitten een kleine opening in beide membranen, hierdoor is
er communicatie. Door de eiwitkanalen stromen ionen en kleine moleculen
2. Tight junctions: als eiwitten cellen strak aan elkaar binden zodat er geen stoffen
tussendoor kunnen
Drie verschillende typen spieren
Beenspieren zijn skeletspieren die bestaan uit bundels spiervezels, die ontstaan uit
spiercellen, daarom hebben e meerdere kernen. Bundels spiervezels zijn omgeven door
bindweefsel met bloedvaten voor doorbloeding.
Elke spiervezel bevat bundels eiwitfilamenten: myofibrillen > hierdoor trekken spieren
samen. Er zijn dunne en dikke filamenten
o Dunne: opgebouwd uit twee gedraaide ketens van het eiwit actine
o Dikke: opgebouwd uit groot aantal ketens/bundels van het eiwit myosine
3 soorten spieren:
, Dwarsgestreept spierweefsel: gerangschikte filamenten met een patroon van lichte en
donkere banden: I-banden, A-banden met daarin H-banden (alleen myosine)
o In het midden van elke I-band zit een membraan: Z-lijn. Tussen 2 Z-lijnen zit een
sarcomeer: kleinste eenheid van een spiervezel die kan samentrekken
Spieren
Hartspierweefsel: ook dwarsgestreept. Maar de cellen vormen geen vezels maar een
netwerk. De hartspier moet namelijk krachtig samentrekken, en niet snel vermoeid
raken. Hier zorgen gap junctions voor
Hart
Glad spierweefsel: heeft geen strepen omdat de myofibrillen minder geordend liggen.
Vooral in bloedvaten, maag, darmen en baarmoeder
o Binas 80E en 90C
Hartspierweefsel Dwarsgestreept Glad spierweefsel
(combinatie)
Snel/krachtig Snel/krachtig Langzamer/zwak
Niet vermoeid vermoeid Niet vermoeid
Gecoördineerd samentrekken
Impulsen gaan via het ruggenmerg naar spieren.
Axonen van motorische neuronen vertakken in
neuromusculaire synapsen. Hier komt
acetylcholine vrij dat spiervezels activeert.
Bundels myosine en actine schuiven langs elkaar waardoor sarcomeren verkorten
o Er reageren meerdere spiervezels tegelijk > groep spiervezels de op dezelfde
impuls van één neuron reageert heet: motorische eenheid