RECHT
,Samenlevingsvormen en scheiding
Personen en Familierecht algemeen
Het personenrecht bevat regels die betrekking hebben op de rechtspositie van een persoon als
zodanig. Het gaat dan om onderwerpen als:
- begin en het einde van de persoonlijkheid
- naam
- woonplaats.
Het familierecht regelt de volgende onderwerpen:
- de rechtsverhoudingen die uit de wettelijk geregelde samenlevingsvormen huwelijk en
geregistreerd partnerschap en die uit afstamming voortvloeien
- sluiten en ontbinden van huwelijk en geregistreerd partnerschap
- rechtspositie van minderjarigen
- gezag over minderjarigen
- huwelijks- en registratiegoederenrecht
Algemene begrippen
Persoonlijkheid
Volgens de wet is een persoon iemand die rechten en plichten heeft. Hij heeft dan persoonlijkheid
volgens het recht. Persoonlijkheid ontstaat door geboorte (art. 1:2 BW). Het kind moet levend geboren
worden, hiervoor is een ademstoot voldoende. Een ongeboren kind wordt als geboren beschouwd als
dit in het belang van het kind is (art. 1:2 BW). Een kind dat dood wordt geboren, heeft volgens de wet
nooit bestaan. Persoonlijkheid eindigt door de dood.
Bloedverwantschap en aanverwantschap
Onder bloedverwantschap wordt verstaan de betrekking die bestaat tussen personen die rechtstreeks
van elkaar afstammen (rechte lijn) of die een gemeenschappelijke stamvader of stammoeder hebben
(de zijlijn). Juridisch bloedverwantschap is bloedverwantschap die ontstaat ten gevolge van een
juridische relatie. De ouder en de grootouder van een kind zijn bloedverwanten in de rechte lijn van een
kind. Bloedverwanten in de zijlijn zijn personen die van dezelfde stamvader of moeder afstammen.
Aanverwantschap ontstaat alleen door het huwelijk en het geregistreerd partnerschap
Graden van bloed- en aanverwantschap
Bloedverwantschap Aanverwantschap
1e graads 1e graads
- Een kind en (adoptie)ouder(s) - De (adoptie)ouder(s) van een partner
- Een ouder en (adoptie)kind(eren - De (adoptie)kind(eren) van een partner
- De partner van (adoptie) kinderen
(schoonzoon of schoondochter)
2e graads 2e graads
- Een kleinkind en grootouder(s) - De grootouder(s) van een partner
- Grootouder en kleinkind(eren) - De kleinkind(eren) van een partner
- Broer en zus - De broer(s) en zus(sen) van een partner
3e graads 3e graads
- De kinderen van een broer of een zus - De overgrootouder(s) van een partner
- Ooms en tantes - De achterkleinkind(eren) van een partner
- Achterkleinkinderen - De neef en nicht van een partner (de
- Overgrootouders kind(eren) van de broer(s) en zus(sen) van uw
partner
Partner= echtgenote/echtgenoot of geregistreerde partner
Samenlevingsvormen
Huwelijk
Het huwelijk is een familierechtelijke betrekking tussen twee personen.
, Vereisten zijn
- Beide partners moeten 18 jaar of ouder zijn. Dit geldt niet als beide partners 16 jaar of ouders zijn
en de vrouw een medische verklaring kan overleggen dat zij zwanger is of al een kind heeft. (art.
1:31 BW + art 1:31 lid 2 BW)
- Partners moeten in staat zijn geweest hun vrij wil te bepalen. (art. 1:32 BW)
- Partners moeten beide ongehuwd zijn en mogen geen geregistreerd partnerschap hebben gesloten
met een ander. (art. 1:33 BW + (art. 1:42 BW)
- Een partner die jonger is dan 18 jaar moet toestemming van beide ouders en voogd hebben. Geven
ouders geen toestemming dan kan toestemming voor het huwelijk worden gevraagd bij de
kantonrechter. (art. 1:35 BW)
- Partners mogen niet elkaars bloedverwant in de rechte lijn zijn of elkaars broer of zus. (art. 1:41 BW)
Aangifte van het huwelijk
1. Ambtenaar controleert of aan huwelijksvereisten voldaan is, wanneer beide partners aangifte doen
voor voorgenomen huwelijk(ondertrouw: duurt min. 14 dagen max. 1 jaar) (art. 1:43 BW)
2. Ambtenaar onderzoekt bescheiden (geboorteakte, bewijs van echtscheiding van eerder huwelijk
etc.) (art. 1:44 BW)
3. Afsluiten van het huwelijk: de toekomstige echtgenoten moeten in aanwezigheid van de ambtenaar
van de burgerlijke stand verklaren ’dat zij elkaar aannemen tot echtgenoten en dat zij getrouw alle
plachten zullen vervullen, die door de wet aan de huwelijkse staat worden verbonden (art. 1:67 lid 1
BW)
4. Akte wordt opgemaakt die door de ambtenaar en echtgenoten wordt ondertekend
5. Akte wordt ingeschreven in huwelijksregister van burgerlijke stand bij gemeente. Door het ja woord
(verklaring) tussen partners is het huwelijk gesloten, de akte dient als bewijs.
Rechtsgevolgen
- Echtgenoten kunnen elkaars achternaam gebruiken zoals zij dat wensen. (art. 1:9 BW)
- Echtgenoten zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. (art. 1:81 BW)
- Echtgenoten zijn naar elkaar verplicht de tot het gezin behorende kinderen te verzorgen, op te
voeden, en zorg te dragen voor de kosten. (art. 1:82 BW)
- Echtgenoten in een traditioneel huwelijk staan in en familierechtelijke betrekking met de kinderen
die zijn geboren in het huwelijk en oefenen daar direct gezag over uit. (art. 1:251 BW + art. 1:253sa
BW)
- De overheid maakt het binnen afzienbare tijd mogelijk dat twee vrouwen die binnen het huwelijk
een kind krijgen, direct bij de geboorte van het kind beiden het juridisch ouderschap kunnen krijgen.
- Als partners trouwen, moet duidelijk zijn hoe de goederen en het vermogen worden verdeeld tussen
beide echtgenoten.
Geregistreerd partnerschap
Voorwaarden
Voorwaarden voor geregistreerd partnerschap zijn het zelfde als die voor het huwelijk. (art. 1:80b lid 6
BW)
Totstandkoming geregistreerd partnerschap
Opmaken akte van registratie door ambtenaar van de burgerlijke stand. De registratie dient minimaal
14 dagen na de aangifte en in het openbaar plaats te vinden, zoals in het gemeentehuis. Er dienen
minimaal twee en maximaal vier getuigen aanwezig te zijn. (art. 1:80a lid 3 BW)
Rechtgevolgen geregistreerd partnerschap
- Partners kunnen elkaar achternaam gebruiken. (art. 1:9 BW)
- Indien partners geen partnerschapsvoorwaarden hebben laten opmaken bij de notaris, is er sprake
van een algehele gemeenschap van goederen.
- Partners zijn verplicht de kinderen tot 18 jaar die in het gezin opgroeien, te verzorgen en op te
voeden en zorg te dragen voor de kosten. (art. 80b jo. 1:82 BW)
- Partners hebben gezamenlijk gezag over de kinderen die zijn geboren na het sluiten van het
geregistreerd partnerschap. (art. 1:253aa BW + art. 1:253sa BW)
Samenwonen
Bij samen wonen gelden niet dezelfde regels als bij het huwelijk of bij geregistreerd partnerschap. Er
ontstaat geen onderhoudsplicht ten aanzien van de partner tijdens het samenwonen en na het
samenwonen.
,Samenlevingsvormen en scheiding
Personen en Familierecht algemeen
Het personenrecht bevat regels die betrekking hebben op de rechtspositie van een persoon als
zodanig. Het gaat dan om onderwerpen als:
- begin en het einde van de persoonlijkheid
- naam
- woonplaats.
Het familierecht regelt de volgende onderwerpen:
- de rechtsverhoudingen die uit de wettelijk geregelde samenlevingsvormen huwelijk en
geregistreerd partnerschap en die uit afstamming voortvloeien
- sluiten en ontbinden van huwelijk en geregistreerd partnerschap
- rechtspositie van minderjarigen
- gezag over minderjarigen
- huwelijks- en registratiegoederenrecht
Algemene begrippen
Persoonlijkheid
Volgens de wet is een persoon iemand die rechten en plichten heeft. Hij heeft dan persoonlijkheid
volgens het recht. Persoonlijkheid ontstaat door geboorte (art. 1:2 BW). Het kind moet levend geboren
worden, hiervoor is een ademstoot voldoende. Een ongeboren kind wordt als geboren beschouwd als
dit in het belang van het kind is (art. 1:2 BW). Een kind dat dood wordt geboren, heeft volgens de wet
nooit bestaan. Persoonlijkheid eindigt door de dood.
Bloedverwantschap en aanverwantschap
Onder bloedverwantschap wordt verstaan de betrekking die bestaat tussen personen die rechtstreeks
van elkaar afstammen (rechte lijn) of die een gemeenschappelijke stamvader of stammoeder hebben
(de zijlijn). Juridisch bloedverwantschap is bloedverwantschap die ontstaat ten gevolge van een
juridische relatie. De ouder en de grootouder van een kind zijn bloedverwanten in de rechte lijn van een
kind. Bloedverwanten in de zijlijn zijn personen die van dezelfde stamvader of moeder afstammen.
Aanverwantschap ontstaat alleen door het huwelijk en het geregistreerd partnerschap
Graden van bloed- en aanverwantschap
Bloedverwantschap Aanverwantschap
1e graads 1e graads
- Een kind en (adoptie)ouder(s) - De (adoptie)ouder(s) van een partner
- Een ouder en (adoptie)kind(eren - De (adoptie)kind(eren) van een partner
- De partner van (adoptie) kinderen
(schoonzoon of schoondochter)
2e graads 2e graads
- Een kleinkind en grootouder(s) - De grootouder(s) van een partner
- Grootouder en kleinkind(eren) - De kleinkind(eren) van een partner
- Broer en zus - De broer(s) en zus(sen) van een partner
3e graads 3e graads
- De kinderen van een broer of een zus - De overgrootouder(s) van een partner
- Ooms en tantes - De achterkleinkind(eren) van een partner
- Achterkleinkinderen - De neef en nicht van een partner (de
- Overgrootouders kind(eren) van de broer(s) en zus(sen) van uw
partner
Partner= echtgenote/echtgenoot of geregistreerde partner
Samenlevingsvormen
Huwelijk
Het huwelijk is een familierechtelijke betrekking tussen twee personen.
, Vereisten zijn
- Beide partners moeten 18 jaar of ouder zijn. Dit geldt niet als beide partners 16 jaar of ouders zijn
en de vrouw een medische verklaring kan overleggen dat zij zwanger is of al een kind heeft. (art.
1:31 BW + art 1:31 lid 2 BW)
- Partners moeten in staat zijn geweest hun vrij wil te bepalen. (art. 1:32 BW)
- Partners moeten beide ongehuwd zijn en mogen geen geregistreerd partnerschap hebben gesloten
met een ander. (art. 1:33 BW + (art. 1:42 BW)
- Een partner die jonger is dan 18 jaar moet toestemming van beide ouders en voogd hebben. Geven
ouders geen toestemming dan kan toestemming voor het huwelijk worden gevraagd bij de
kantonrechter. (art. 1:35 BW)
- Partners mogen niet elkaars bloedverwant in de rechte lijn zijn of elkaars broer of zus. (art. 1:41 BW)
Aangifte van het huwelijk
1. Ambtenaar controleert of aan huwelijksvereisten voldaan is, wanneer beide partners aangifte doen
voor voorgenomen huwelijk(ondertrouw: duurt min. 14 dagen max. 1 jaar) (art. 1:43 BW)
2. Ambtenaar onderzoekt bescheiden (geboorteakte, bewijs van echtscheiding van eerder huwelijk
etc.) (art. 1:44 BW)
3. Afsluiten van het huwelijk: de toekomstige echtgenoten moeten in aanwezigheid van de ambtenaar
van de burgerlijke stand verklaren ’dat zij elkaar aannemen tot echtgenoten en dat zij getrouw alle
plachten zullen vervullen, die door de wet aan de huwelijkse staat worden verbonden (art. 1:67 lid 1
BW)
4. Akte wordt opgemaakt die door de ambtenaar en echtgenoten wordt ondertekend
5. Akte wordt ingeschreven in huwelijksregister van burgerlijke stand bij gemeente. Door het ja woord
(verklaring) tussen partners is het huwelijk gesloten, de akte dient als bewijs.
Rechtsgevolgen
- Echtgenoten kunnen elkaars achternaam gebruiken zoals zij dat wensen. (art. 1:9 BW)
- Echtgenoten zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. (art. 1:81 BW)
- Echtgenoten zijn naar elkaar verplicht de tot het gezin behorende kinderen te verzorgen, op te
voeden, en zorg te dragen voor de kosten. (art. 1:82 BW)
- Echtgenoten in een traditioneel huwelijk staan in en familierechtelijke betrekking met de kinderen
die zijn geboren in het huwelijk en oefenen daar direct gezag over uit. (art. 1:251 BW + art. 1:253sa
BW)
- De overheid maakt het binnen afzienbare tijd mogelijk dat twee vrouwen die binnen het huwelijk
een kind krijgen, direct bij de geboorte van het kind beiden het juridisch ouderschap kunnen krijgen.
- Als partners trouwen, moet duidelijk zijn hoe de goederen en het vermogen worden verdeeld tussen
beide echtgenoten.
Geregistreerd partnerschap
Voorwaarden
Voorwaarden voor geregistreerd partnerschap zijn het zelfde als die voor het huwelijk. (art. 1:80b lid 6
BW)
Totstandkoming geregistreerd partnerschap
Opmaken akte van registratie door ambtenaar van de burgerlijke stand. De registratie dient minimaal
14 dagen na de aangifte en in het openbaar plaats te vinden, zoals in het gemeentehuis. Er dienen
minimaal twee en maximaal vier getuigen aanwezig te zijn. (art. 1:80a lid 3 BW)
Rechtgevolgen geregistreerd partnerschap
- Partners kunnen elkaar achternaam gebruiken. (art. 1:9 BW)
- Indien partners geen partnerschapsvoorwaarden hebben laten opmaken bij de notaris, is er sprake
van een algehele gemeenschap van goederen.
- Partners zijn verplicht de kinderen tot 18 jaar die in het gezin opgroeien, te verzorgen en op te
voeden en zorg te dragen voor de kosten. (art. 80b jo. 1:82 BW)
- Partners hebben gezamenlijk gezag over de kinderen die zijn geboren na het sluiten van het
geregistreerd partnerschap. (art. 1:253aa BW + art. 1:253sa BW)
Samenwonen
Bij samen wonen gelden niet dezelfde regels als bij het huwelijk of bij geregistreerd partnerschap. Er
ontstaat geen onderhoudsplicht ten aanzien van de partner tijdens het samenwonen en na het
samenwonen.
