Evidence-Based Interventies | Master Klinische Psychologie
Artikel 1 – Overview of Research Designs (Clancy, 2002)
Kern: Je moet verschillende onderzoeksdesigns kunnen onderscheiden en weten welk bewijs
ze opleveren.
RCT (Randomized Controlled Trial): deelnemers worden willekeurig verdeeld over
behandelcondities. Geschikt om causale effecten van interventies te onderzoeken.
Cohortonderzoek: volgt mensen over tijd om bijvoorbeeld risicofactoren of prognoses
te onderzoeken.
Case-controlonderzoek: vergelijkt mensen met en zonder een bepaalde aandoening
en kijkt terug naar mogelijke blootstellingen.
Cross-sectioneel onderzoek: meet variabelen op één moment. Kan samenhang
aantonen, maar meestal geen causaliteit.
Systematische review: verzamelt en beoordeelt onderzoek volgens vooraf
vastgestelde criteria.
Meta-analyse: combineert onderzoeksresultaten statistisch.
Tentamen: Een RCT is sterk voor causaliteit, maar randomisatie voorkomt niet automatisch
alle bias. Een meta-analyse is ook niet automatisch betrouwbaar: de kwaliteit van de
geïncludeerde studies blijft belangrijk.
Artikel 2 – Efficiënt informatie zoeken (Koster et al., 2018)
Kern: Evidence-based werken begint bij het formuleren van een goede klinische vraag en het
systematisch zoeken naar bewijs.
Ken vooral PICO:
Onderdeel Betekenis
P Patient / Problem
I Intervention
C Comparison
O Outcome
, Bijvoorbeeld: Is cognitieve gedragstherapie (I) bij volwassenen met depressie (P) effectiever
dan gebruikelijke zorg (C) in het verminderen van depressieve symptomen (O)?
Verder belangrijk:
Begin bij betrouwbare, samengevatte evidentie, zoals richtlijnen en systematische
reviews.
Zoek gerichter met AND, OR en synoniemen.
Beoordeel niet alleen of een studie relevant is, maar ook de methodologische
kwaliteit.
Tentamen: Je moet waarschijnlijk een klinische vraag kunnen omzetten in PICO en kunnen
uitleggen waar en hoe je naar bewijs zoekt.
Artikel 3 – De verhouding tussen clinicus, patiënt en wetenschap (Bouman et al., 2018)
Kern: Evidence-Based Practice (EBP) bestaat uit drie onderdelen die je met elkaar moet
combineren.
De drie pijlers van evidence-based practice
Wetenschappelijke evidentie: wat laat betrouwbaar onderzoek zien?
Klinische expertise: wat weet en kan de behandelaar?
Patiëntwaarden en voorkeuren: wat vindt de patiënt belangrijk en wat past bij diens
situatie?
Tentamen: EBP betekent niet blindelings een protocol volgen. Je integreert de drie pijlers om
tot de best passende behandeling te komen.
Artikel 4 – Evidence Based Medicine (Sackett et al., 1996)
Kern: EBM is het zorgvuldig, expliciet en verstandig gebruiken van het beste beschikbare
bewijs bij beslissingen over individuele patiënten.
Belangrijk:
EBM vervangt klinische expertise niet, maar vult deze aan.
EBM is geen kookboekgeneeskunde: wetenschappelijk bewijs moet geïnterpreteerd
worden.
Niet iedere klinische vraag vereist hetzelfde onderzoeksdesign.
Voor vragen over behandeling zijn goed uitgevoerde RCT's bijzonder belangrijk.