Postulaten van koch
1. Het micro-organisme moet altijd aanwezig zijn in personen die de
ziekte hebben en nooit in gezonde mensen
2. Het organisme moet kunnen worden gekweekt buiten lichaam
3. Wanneer het gekweekte organisme in een gezonde gastheer word
gedaan moet de gastheer de ziekte krijgen
4. Het organisme moet geïsoleerd kunnen worden uit de gastheer en
gelijk zijn aan het originele micro organisme
Epidemiologie= de leer over de verspreiding van ziekten
Preventie door: Riool en schoondrinkwater, Persoonlijke hygiëne en
Ongedierte bestrijding
Vaccinatie= bestrijden of voorkomen
Antibiotica: ontdekking van een schimmel die de groei van bacterien
verhindert
Symbiose:
- Mutualism= beide benefit
- Commensalisme= 1 benefit , ander maakt niet uit
- Amensalism: 1 maakt niet uit , andere harmed
- Parasitism: 1 benefit ander harmed
Normale microbiota= Micro-organismen die het lichaam koloniseren
zonder ziekte te veroorzaken (onder normale omstandigheden). Essentieel
voor de functie van het ademhalingssysteem, maagdarmkanaal en
urogenitale systeem: normaal functioneren en het voorkomen van
kolonisatie door pathogenen.
Residente microbiota draag je je hele leven bij je en Transiënte microbiota
draag je enkele uren, dagen of maanden bij je.
Hoe kom je aan normale microbiota? -> geboorte, eerste ademhaling of
maaltijd.
Sommige delen van lichaam zijn axenisch = vrij van micro-organismen
zoals, bloed (bacterien→ sepsis)-> virus uitzondering, liquor (=
hersenvocht → meningitis), peritoneale vloeistof, onderste luchtwegen,
pericardium (= hartzakje), pleuraal vocht en synoviaal vocht
,16s rRNA
• Ribosomen bestaan uit twee subunits -> Elke subunit bestaat uit
rRNA en eiwitten
• 16S rRNA: rRNA van de kleine subunit van de ribosomen van
bacteriën en arachaea o.a. gebruikt voor fylogenie en identificatie
Huid= Droog, lage pH (4-6) en Microbiota: buitenste laag, in haarzakjes
en poriën van klieren. Diepere lagen (dermis en hypodermis) zijn
axenisch
Mond= B.v. oppervlak tanden, wangen, tandvlees (gingiva), Speeksel:
spoelt m.o.’s weg en bevat o.a.lysozym (doodt sommige bacteriën),
Tandplak (biofilm van bacteriën-> Zuurproductie door bacteriën leidt tot
cariës, b.v. Streptococcus mutans/Streptococcus sobrinus
Bovenste Luchtwegen: Bacteriën komen bovenste luchtwegen binnen
tijdens ademhaling. Bescherming: mucus en beweging ciliën, Sommige
bacteriën kunnen zich vestigen in de bovenste luchtwegen (neus en
keelslijmvlies). B.v. Staphylococcus, Streptococcus, Haemophilus,
Moraxella.
Onderste luchtwegen: trachea, bronchi: zeer weinig micro-organismen,
alveoli: horen geen micro-organismen te bevatten (axenisch). Organismen
die in de bovenste luchtwegen onderdeel zijn van de normale microbiota
kunnen pathogeen zijn in de onderste luchtwegen
Urinewegen: Alleen onderste deel urinebuis permanent gekoloniseerd
(relatief avirulente bacteriën). Nieren en blaas en bovenste deel urinebuis
axenisch (onder normale omstandigheden). Het stromen van urine
voorkomt overmatige kolonisatie van de blaas en urinebuis
Voortplantingssystemen: Vagina bevat normaal gesproken commensale
micro-organismen (voornamelijk lactobacilli). Menstruatiecyclus →
verandering samenstelling. Cervix onder normale omstandigheden niet
gekoloniseerd.
Mannen → Weinig onderzoek, wel specifiek microbioom in sperma
Bacteriën in de maag: pH 2, Toch microorganisme ( B.v. Helicobacterie
gastritis en maagzweren)
Bacteriën in de dunne darm: Duodenum nog vrij zuur (microflora lijkt op
microflora maag)
Richting ileum:
• pH ↑
• bacteriën ↑
, • zuurstof ↓
Bacteriën in de dikke darm
• Meer dan 1011 bacteriën per gram feces!
• Meeste bacteriën in de dikke darm zijn anaeroob
• Facultatief anaeroben minder dan 1 % van populatie→ vangen
laatste beetje zuurstof weg (b.v. Escherichia coli)
16S rRNA analyse:
3,500 – 35,000 soorten
merendeel Actinobacteria, Firmicutes, Proteobacteria, Bacteroidetes
Bacteroidetes en Firmicutes domineren
maar: veel verschillen tussen individuen
Complexe interactie tussen de m.o’s: beperkt groei van pathogenen
Na antibiotica behandeling kan de samenstelling van de populatie
veranderen (Clostridium difficile!)
Pathogenen= Micro-organismen die schade aan kunnen richten, Strikte
pathogenen behoort niet tot de normale flora, Onder sommige
omstandigheden kunnen normale microbiota ziektes veroorzaken:
opportunistische pathogenen
Wanneer grijpt een opportunistische pathogeen ‘zijn kans’?
• wanneer bacterie op een andere plek terecht komt
• wanneer het immuunsysteem minder goed werkt
• wanneer de samenstelling van de normale microbiota verandert
• stressvolle omstandigheden
Portals of entry zijn de huid, slijmvliezen, placenta en parenteraal
(spijsverteringskanaal)
Voor veel pathogenen bepaalt de ‘portal of entry’ of ze een ziekte kunnen
veroorzaken Sommige pathogenen kunnen vanuit meerdere ‘portals of
entry’ ziektes veroorzaken
Invasie via de huid
• Hoornlaag: dikke laag, droge, dode cellen → goede barrière!
• Invasie via b.v. zweetklieren/haarzakjes/wondjes
• Sommige parasieten kunnen door huid graven
• Sommige schimmels kunnen de hoornlaag afbreken
Via de slijmvliezen: Voornaamste ‘ingang’ voor pathogenen zoals de Lucht-
en urinewegen, Spijsverteringsstelsel, Voortplantingssyteem en
Conjunctiva