Samenvatting Medisch gecompromitteerd samengevat

Medisch gecompromitteerd

Spijsverteringsstelsel – deel 1
Spijsverteringskanaal:
1. Cavum oris (mondholte)
2. Pharynx (keelholte)
3. Oesophagus (slokdarm)
4. Ventriculus of gaster (maag)
5. Intenstinum tenue (dunne darm)
6. Intestinum crassum (dikke darm)
7. Anus

Ondersteunende organen:
(in verbinding met spijsverteringskanaal)
 Glandula salivaria (speekselklieren)
 Pancreas (alvleesklier)
 Hepar (lever)
 Vesica fellea (galblaas)

Wand van spijsverteringskanaal:
 Algemene bouw:
o Mucosa (slijmvlies): epitheellaag met slijmproducerende cellen, kliercellen en
afvoerbuizen
 Functie: slijm
o Lamina Propria mucosae: laagje bindweefsel
o Muscularis mucosae: dun laagje glad spierweefsel
o Submucosa: dikke bindweefsellaag met bloedvaten, lymfevaten, lymfatisch
weefsel, zenuwen, grote klieren
o Muscularis: spierlaag > peristaltiek
 Kringspieren (circulaire spierlaag)
 Lengtespieren (longitudinale spierlaag)
o Serosa: viscerale blad van buikvlies

,Mondholte (cavum oris):
 Start voedselvertering
o Niet-verhoornd epitheel (levende epitheel)
 Structuren betrokken bij voedselbewerking
o Tong
o Kauwspieren
o Gebit
o Speekselklieren > speeksel (bevat water, slijm en amylase)
 Sereus speeksel (waterig)
 Muceus / mucineus speeksel (slijmerig)
 Functie speeksel:
o Verdunt gekauwd voedsel
o Maakt voedsel slijmerig
o Lost het voedsel gedeeltelijk op in water
o Het enzym amylase in speeksel draagt bij aan de
afbraak van zetmeel
o Ondersteunt afweer van lichaam
o Ziekteverwerkers worden uit de mondholte verwijderd
o Bevat stoffen als immunoglobuline en lysozym en cellen
als leukocyten die de bacteriegroei remmen
o Sereus speeksel wordt afgegeven wanneer het voedsel
droog, scherp, bitter, zoet of zuur is
o Muceus speeksel wordt afgegeven bij taai en hard
voedsel waardoor het doorslikken makkelijker gaat.

 Slikken
o Willekeurige fase
 Begint bij sluiten van de mond > de tong maakt van het voedsel een
spijsbrok en schuift deze naar achter in de richting van de keelholte
o Onwillekeurige fase (slikreflex)
 Start wanneer de spijsbrok tegen de achterste gehemeltebogen en
keelwand aan komt. (niet door de wil te beïnvloeden)
o Verslikken: voedsel in strottenhoofd of luchtpijp > hoestreflex

Keelholte (pharynx):
 Heeft 3 delen:
o Nasopharynx (neuskeelholte)
o Oropharynx (mondkeelholte)
o Laryngopharynx (strottenkeelholte)
 Wand van keelholte:
o Niet-verhoornd meerlagig epitheel
o Dwarsgestreepte spieren
 Horizontaal
 Verticaal

,Slokdarm (oesophagus):
 Transport
 Vertering
 Heeft 3 vernauwingen
o Bovenste vernauwing = achter het strottenhoofd
o Middelste vernauwing = achter de splitsing van de luchtpijp
o Onderste vernauwing = op de plaats waar de slokdarm door het diafragma
(middenrif) gaat
 Wand van slokdarm
o Standaard bouw met een paar bijzondere kenmerken:
 Mucosa bestaat uit meerlagig niet-verhoornd epitheel
 In de slokdarm wordt door slijmklieren slijm afgegeven
 Het epitheel en slijm beschermt tegen hete, koude, scherpe en
chemisch agressieve bestanddelen in het voedsel. De kring en
lengte spieren in de slokdarm zijn goed ontwikkeld.
o Bij de bovenste vernauwing bestaat de spierlaag uit
dwarsgestreepte spierweefsel. Dit gedeelte werkt als
sfincter (sluitspier) en wordt de pharingo oesophagualis
sfincter genoemd. Normaal gesproken is de sfincter
gesloten en opent alleen bij het slikken.
o De rest van de spieren in de wand zijn gladde spieren.
Bij de onderste vernauwing bevindt zich de tweede
sfincter. Dit is de gastro-oesophagialis sfincter en gaat
de terugstroom van de maaginhoud naar de slokdarm
tegen.
 Bij pathofysiologie: GASTRO-OESOFAGEALE
REFLUXZIEKTE

, Maag (ventriculus/gaster):
 Bestaat uit:
 Cardia (maag ingang)
 Fundus (maag koepel)
 Corpus (maaglichaam)
 Antrum (maag uitgang)
 Phylorus (maag portier)
 Curvatura minor (binnenbocht) = maagstraat
 Curvatura major (buitenbocht)

 Kenmerken maag:
o Eenlagig cilindrisch epitheel
o Crypten: klierbuizen > produceren maagsap
 Halscellen
 Maagwandcellen
 Hoofdcellen
o Drie spierlagen
 Buitenste laag: loopt longitudinaal
 Middelste laag: loopt circulair
 Binnenste laag: loopt schuin
 Maagsap
o Per dag 1-3 liter
o Samenstelling:
 Pepsinogeen > pepsine (protease)
 Zoutzuur (HCI)
 Intrinsieke factor
 Slijm
 Bij pathofysiologie: BESCHERMING MAAGSLIJMVLIES BIJ
GEBRUIK ANALGETICA
 Maagsapsecretie
o Slijmproductie
o Regulatie maagsapsecretie:
 Mechanische prikkeling
 Neurale regulatie: reflectorisch
 Hormonale regulatie: bij contact voedsel met maagwand
 Gastrine
 Zuursecretie
o Transport chloride ionen en kalium ionen vanuit de cel naar buiten (lumen
maag)
o Protonpomp pompt waterstofionen de cel uit en neemt kalium ionen op
 Nettoresultaat: secretie HCI
 Netto = waterstof ionen en chloride ionen de cel uitgepompt
(= HCI / zoutzuur)
 Gastrine stimuleert afgifte histamine (stimuleert
zuurproductie)