Klinische Psychologie
Inhoud
21 april HC1; Klinische theorieën en theoretische referentiekaders (H1-H7) ................. 3
Klinische psychologie en abnormaal gedrag ............................................................ 3
Neurobiologische benadering van psychopathologie ............................................... 3
Leertheoretische benadering van psychopathologie (20e eeuw). .............................. 4
Cognitieve benadering van psychopathologie ......................................................... 6
Psychodynamische benadering van psychopathologie. ........................................... 7
Humanistische benadering van psychopathologie .................................................. 9
Systeembenadering van psychopathologie ........................................................... 10
28 april HC2; Classificatie en klinische psychodiagnostiek & de diagnostische cyclus
(H9 & H10) ............................................................................................................. 12
Deel 1: Aandachtspunten bij het bedrijven van psychodiagnostiek ......................... 12
Deel 2: Uitleg van de diagnostische cyclus (DC) .................................................... 14
Deel 3: een fictieve voorbeeldcasus ..................................................................... 17
6 mei HC3; Schizofreniespectrum- en anderen psychotische aandoeningen (H12) ..... 22
Deel 1: Psychose ................................................................................................ 22
Deel 2: Auditieve hallucinaties; transdiagnostisch perspectief ............................... 25
Deel 3: invloeden op het ontstaan en terugvallen in een psychose .......................... 26
Deel 4: behandeling ............................................................................................ 28
6 mei HC4; Somatisch-symptoom-, verwante & depressieve stemmingsstoornissen
(H13 & H18) ........................................................................................................... 29
Depressie is heterogeen ...................................................................................... 30
Depressie heeft meestal meerdere oorzaken ........................................................ 31
Depressie kan vaak effectief behandeld worden .................................................... 32
Onderzoek is nodig om de effecten van behandeling voor depressie te verbeteren ... 33
Somatisch – symptoom stoornis .......................................................................... 37
Ziekte angst (hypochondrie) ................................................................................. 38
Functioneel neurologische symptoomstoornis (conversie) .................................... 39
Nagebootste stoornis (Munchhausen) .................................................................. 40
7 mei HC5; Bipolaire-stemmingsstoornissen (H13) ................................................... 42
Wat is een bipolaire stoornis ................................................................................ 42
1
, Oorzaken bipolariteit ........................................................................................... 44
Tijdige herkenning van belang, waarom? ............................................................... 45
Diagnostiek ........................................................................................................ 46
Differentiaal diagnostiek of comorbiditeit? ........................................................... 47
Behandeling ....................................................................................................... 47
12 mei HC6; Angststoornissen & Obsessief-compulsieve en verwante stoornissen (H14
& H15) ................................................................................................................... 50
Emoties.............................................................................................................. 50
Angststoornissen ................................................................................................ 52
Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen ............................................... 53
19 mei HC7; Trauma- en stressor-gerelateerde stoornissen/Dissociatieve stoornissen en
rouw (H16 & H17) ................................................................................................... 55
Psychotrauma and posttraumatic stress (disorder) ................................................ 56
Loss and (prolonged) grief (disorder) .................................................................... 57
20 mei HC8; Schizofreniespectrum- en andere psychotische aandoeningen (deel 2) &
Eetstoornissen (H12 & H19) .................................................................................... 68
DSM 5: voedings- & eetstoornissen ...................................................................... 68
Eetstoornissen: soma & psyche ........................................................................... 68
Oorzaken en gevolgen ......................................................................................... 71
26 mei HC9; Slaap- en waakstoornissen (H20) ......................................................... 73
27 mei HC10; Middel gerelateerde en verslavingsstoornissen & Pieter Baan Centrum
(H23) ..................................................................................................................... 73
Wat is verslaving ................................................................................................. 73
Drugs ................................................................................................................. 73
Middelgerelateerde en verslavingsstoornissen ...................................................... 75
Motiverende gespreksvoering .............................................................................. 79
Community reinforcement approach.................................................................... 80
2 juni HC11; Suicide & Neurocognitieve stoornissen (H24) ........................................ 82
Deel 1; Suïcidepreventie: een klinisch psychologisch perspectief ........................... 82
Deel 2; neurocognitieve stoornissen ..................................................................... 87
3 juni HC12; Persoonlijkheidsstoornissen (H25)........................................................ 94
2
,21 april HC1; Klinische theorieën en theoretische
referentiekaders (H1-H7)
Aandachtspunten; H1-7
1. Klinische psychologie en abnormaal gedrag.
2. Neurobiologische benadering van psychopathologie.
3. Leertheoretische benadering van psychopathologie.
4. Cognitieve benadering van psychopathologie.
5. Psychodynamische benadering van psychopathologie.
6. Humanistische benadering van psychopathologie.
7. Systeembenadering van psychopathologie
Klinische psychologie en abnormaal gedrag
Klinische psychologie (abnormale psychologie)
- Houdt zich bezig met; diagnose, classificatie, behandeling, preventie en
onderzoek.
- Lijden en disfunctioneren staan centraal
Neurobiologische benadering van psychopathologie
Hippocrates (vader westerse geneeskunde)
- Legde het verband tussen lichamelijk en geestelijk functioneren
- Besef geestesziekte is ziekte van de hersens (bijv. kleine thalamus)
Voeding kan ter preventie bieden tegen psychische stoornissen
Begin 20e eeuw; dementia paralytica
Jaren 70 (20e eeuw); Buikhuisen.
➔ Crimineel gedrag; nature VERSUS nurture ((hij zei dat het kwam door
onderdrukking van de maatschappij)
➔ Nu: Nature INTERACTIE nurture (dan zie je het fenotype)
3
, Diathese (kwestbaarheid)-stressmodel
Hersenen in kaart
‘Use it or loose it’
Welke gebieden zijn actief bij
bepaalde stoornissen (Broca en
Wernicke bijv. bij taal)
Voeding; 5 persoonlijkheidstrekken werden gemeten, in hoeverre kwamen de trekken
overeen met bepaalde poepbacteriën. Kan er iets met voeding worden gedaan om
neurocitisme omlaag te brengen?
Leertheoretische benadering van psychopathologie (20e eeuw).
Thorndike (I) = operant conditioneren
- Leerproces waarbij een respons in een bepaalde context gevolgd wordt door een
bekrachtiger (reinforcer) of bestraffer (punisher).
o Situatie-Respons-Outcome (S-R-O).
o Kat(S), trekt aan touw (R), eten (O)
- Ziekte-angststoornis
o Situatie – respons – outcome (patiënt - …)
o Hoe te behandelen met operant conditioneren?
4
Inhoud
21 april HC1; Klinische theorieën en theoretische referentiekaders (H1-H7) ................. 3
Klinische psychologie en abnormaal gedrag ............................................................ 3
Neurobiologische benadering van psychopathologie ............................................... 3
Leertheoretische benadering van psychopathologie (20e eeuw). .............................. 4
Cognitieve benadering van psychopathologie ......................................................... 6
Psychodynamische benadering van psychopathologie. ........................................... 7
Humanistische benadering van psychopathologie .................................................. 9
Systeembenadering van psychopathologie ........................................................... 10
28 april HC2; Classificatie en klinische psychodiagnostiek & de diagnostische cyclus
(H9 & H10) ............................................................................................................. 12
Deel 1: Aandachtspunten bij het bedrijven van psychodiagnostiek ......................... 12
Deel 2: Uitleg van de diagnostische cyclus (DC) .................................................... 14
Deel 3: een fictieve voorbeeldcasus ..................................................................... 17
6 mei HC3; Schizofreniespectrum- en anderen psychotische aandoeningen (H12) ..... 22
Deel 1: Psychose ................................................................................................ 22
Deel 2: Auditieve hallucinaties; transdiagnostisch perspectief ............................... 25
Deel 3: invloeden op het ontstaan en terugvallen in een psychose .......................... 26
Deel 4: behandeling ............................................................................................ 28
6 mei HC4; Somatisch-symptoom-, verwante & depressieve stemmingsstoornissen
(H13 & H18) ........................................................................................................... 29
Depressie is heterogeen ...................................................................................... 30
Depressie heeft meestal meerdere oorzaken ........................................................ 31
Depressie kan vaak effectief behandeld worden .................................................... 32
Onderzoek is nodig om de effecten van behandeling voor depressie te verbeteren ... 33
Somatisch – symptoom stoornis .......................................................................... 37
Ziekte angst (hypochondrie) ................................................................................. 38
Functioneel neurologische symptoomstoornis (conversie) .................................... 39
Nagebootste stoornis (Munchhausen) .................................................................. 40
7 mei HC5; Bipolaire-stemmingsstoornissen (H13) ................................................... 42
Wat is een bipolaire stoornis ................................................................................ 42
1
, Oorzaken bipolariteit ........................................................................................... 44
Tijdige herkenning van belang, waarom? ............................................................... 45
Diagnostiek ........................................................................................................ 46
Differentiaal diagnostiek of comorbiditeit? ........................................................... 47
Behandeling ....................................................................................................... 47
12 mei HC6; Angststoornissen & Obsessief-compulsieve en verwante stoornissen (H14
& H15) ................................................................................................................... 50
Emoties.............................................................................................................. 50
Angststoornissen ................................................................................................ 52
Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen ............................................... 53
19 mei HC7; Trauma- en stressor-gerelateerde stoornissen/Dissociatieve stoornissen en
rouw (H16 & H17) ................................................................................................... 55
Psychotrauma and posttraumatic stress (disorder) ................................................ 56
Loss and (prolonged) grief (disorder) .................................................................... 57
20 mei HC8; Schizofreniespectrum- en andere psychotische aandoeningen (deel 2) &
Eetstoornissen (H12 & H19) .................................................................................... 68
DSM 5: voedings- & eetstoornissen ...................................................................... 68
Eetstoornissen: soma & psyche ........................................................................... 68
Oorzaken en gevolgen ......................................................................................... 71
26 mei HC9; Slaap- en waakstoornissen (H20) ......................................................... 73
27 mei HC10; Middel gerelateerde en verslavingsstoornissen & Pieter Baan Centrum
(H23) ..................................................................................................................... 73
Wat is verslaving ................................................................................................. 73
Drugs ................................................................................................................. 73
Middelgerelateerde en verslavingsstoornissen ...................................................... 75
Motiverende gespreksvoering .............................................................................. 79
Community reinforcement approach.................................................................... 80
2 juni HC11; Suicide & Neurocognitieve stoornissen (H24) ........................................ 82
Deel 1; Suïcidepreventie: een klinisch psychologisch perspectief ........................... 82
Deel 2; neurocognitieve stoornissen ..................................................................... 87
3 juni HC12; Persoonlijkheidsstoornissen (H25)........................................................ 94
2
,21 april HC1; Klinische theorieën en theoretische
referentiekaders (H1-H7)
Aandachtspunten; H1-7
1. Klinische psychologie en abnormaal gedrag.
2. Neurobiologische benadering van psychopathologie.
3. Leertheoretische benadering van psychopathologie.
4. Cognitieve benadering van psychopathologie.
5. Psychodynamische benadering van psychopathologie.
6. Humanistische benadering van psychopathologie.
7. Systeembenadering van psychopathologie
Klinische psychologie en abnormaal gedrag
Klinische psychologie (abnormale psychologie)
- Houdt zich bezig met; diagnose, classificatie, behandeling, preventie en
onderzoek.
- Lijden en disfunctioneren staan centraal
Neurobiologische benadering van psychopathologie
Hippocrates (vader westerse geneeskunde)
- Legde het verband tussen lichamelijk en geestelijk functioneren
- Besef geestesziekte is ziekte van de hersens (bijv. kleine thalamus)
Voeding kan ter preventie bieden tegen psychische stoornissen
Begin 20e eeuw; dementia paralytica
Jaren 70 (20e eeuw); Buikhuisen.
➔ Crimineel gedrag; nature VERSUS nurture ((hij zei dat het kwam door
onderdrukking van de maatschappij)
➔ Nu: Nature INTERACTIE nurture (dan zie je het fenotype)
3
, Diathese (kwestbaarheid)-stressmodel
Hersenen in kaart
‘Use it or loose it’
Welke gebieden zijn actief bij
bepaalde stoornissen (Broca en
Wernicke bijv. bij taal)
Voeding; 5 persoonlijkheidstrekken werden gemeten, in hoeverre kwamen de trekken
overeen met bepaalde poepbacteriën. Kan er iets met voeding worden gedaan om
neurocitisme omlaag te brengen?
Leertheoretische benadering van psychopathologie (20e eeuw).
Thorndike (I) = operant conditioneren
- Leerproces waarbij een respons in een bepaalde context gevolgd wordt door een
bekrachtiger (reinforcer) of bestraffer (punisher).
o Situatie-Respons-Outcome (S-R-O).
o Kat(S), trekt aan touw (R), eten (O)
- Ziekte-angststoornis
o Situatie – respons – outcome (patiënt - …)
o Hoe te behandelen met operant conditioneren?
4
