JEUGDCRIMINALITEIT EN JEUGDBESCHERMING
TENTAMEN
WEEK 1
HC1: JEUGDCRIMINALITEIT EN JEUGDBESCHERMING: CIJFERS,
INFORMANTEN & DEFINITIES
Jeugdcriminaliteit = verzamelnaam voor strafbaar gedrag/delict plegen van
minderjarigen. In NL kan niemand vervolgd worden voor strafbare feiten
gepleegd voor zijn twaalfde jaar.
Voorbeelden: vernieling, winkeldiefstal, zware mishandeling, moord, geweld,
wapenbezit, drugsverkoop, cyber, online, vermogen
- In strijd met strafrecht
- Sociale constructie = als maatschappij afgesproken wat strafbaar is
- Wisselende taxatie = niet overal strafbaar
Profielen van jeugddelinquenten:
- Experimenteerder = doet het 1 keer en nooit meer
- Risicojongere = meer dan 1 keer iets gedaan
- Veelpleger = pleegt veel
- Zeer actieve veelpleger = pleegt heel veel, zorgt voor verstoorde
rechtsorde
Cijfers (zelfrapportage): totaal aantal delicten bij jongeren tussen 12-18 jaar stijgt
(16,5%) en neemt af bij jongeren tussen 18-23 jaar (14,1%). Alleen drugsverkoop
en wapenbezit stijgt.
Daling vanaf 2005 tot 2019 in jeugdcriminaliteit, maar lijkt nu te stabiliseren.
Wetenschap:
- 2015-2020 lagere jeugdcriminaliteit dan daarvoor in alle leeftijdsgroepen,
stagneert vanaf 2018/2019
- Meeste bevolkingsgroepen daling, niet overal even sterk
- Sterkte van daling varieert tussen geografische gebieden, regionale
verschillen
- NL kent sterke daling van minderjarige verdachten in vergelijking met
andere landen
- Afname jeugdcriminaliteit voor meeste typen delicten
- Ernst van delicten onder jeugdige, veroordeelde daders is stabiel
- 2017: lichte toename van enkele ernstigere typen delicten onder
minderjarige daders
- Minderjarige strafrechtelijke daders van gedigitaliseerde delicten (fraude &
stalking) neemt toe, zelf gerapporteerd daderschap daalt
- Geen waarneembare verplaatsing van daderschap naar digitale wereld
- Verwevenheid tussen cybercriminaliteit en traditionele criminaliteit
- Er is geen sprake van verjonging van de daders
- Toename enkele vormen van ernstig geweld vanaf 2018, maar nog onder
piekjaren
Ontwikkelingen zelfrapportage 2005 tot 2015-2020:
- Daders 12- is vergelijkbaar over de jaren
- Toename prevalentie van agressie- en vermogensdelicten bij daders 12-
tov 2015
- Percentage 12- daders afgenomen in 2020 tov 2015, vergelijkbaar met
vandalisme
- Daders 12-18 cyber- of gedigitaliseerde delicten afgenomen 2020 tov 2015
, - Percentage daders van cyber en gedigitaliseerde delicten in 2020 wijkt niet
af tov 2015
- Jongen (risicofactor)/meisje verhouding is 5:1
Voor jongeren is er een gelegenheidscontext bijgekomen: digitale wereld
Hoe te meten?
- Politie- en justitie data: niet de werkelijke toe/afname
jeugddelinquentie, beïnvloed door afgiftebereidheid van slachtoffers en
getuigen & door beleidsprioriteiten (ergens op letten toename), dark
number (6/7% aanraking politie), selectie van agenten op straat
- Zelfrapportage: beperkt aantal delicten uitvragen, daders moeilijk
bereikt, niet representatief (heftige delicten niet aangeven),
onderrapportage (etnische groepen)
- Slachtoffer enquêtes: betrouwbaar en valide, kleine groep (alleen
slachtoffers), weinig informatie over de daders, heftige delicten (moord,
seksueel) zijn niet/slecht vertegenwoordigd (gevoelig/kunnen niet
vertellen), geen gegevens 15- slachtoffers
Factoren die jeugdcriminaliteit beïnvloeden: (jeugd)werkloosheid, mate van
toezicht, meldingsbereidheid, politiecapaciteit, beleidsprioriteiten, wet en
regelgeving
Jeugdcriminaliteit is multicausaal, veroorzaakt door verschillende en combinatie
van factoren:
- Aanleg, leren, directe omgeving, woonbuurt, brede sociale context
Jeugdbescherming = situatie waarbij problematiek zo ernstig is dat
kindveiligheid en kindontwikkeling worden bedreigd, waardoor overheid ingrepen
(noodzakelijk) zijn toegestaan.
Vaak opeenstapeling van problematiek, wat maakt dat ouders niet adequaat
kunnen reageren.
Ingrijpen op factoren die verandering kunnen veroorzaken.
Jeugdcriminaliteit en jeugdbescherming:
- Justitieel ingrijpen is aanwezig of dreigt
- Via civiel (= jeugdbeschermingsmaatregelen) of strafrechtelijke weg
- Nauwelijks los van elkaar te zien
Kindermishandeling = vorm van voor en minderjarige
bedreigende/gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard,
die ouders/andere personen ten opzichte van wie de minderjarige in een relatie
van afhankelijkheid/onvrijheid staat, actief/passief opdringen, waardoor ernstige
schade wordt (of dreigt te worden) berokkend aan de minderjarige in de vorm
van fysiek/psychisch letsel.
Lastig wat over te zeggen:
- Onderzoeken met prevalentiecijfers zijn gedateerd: huidige stand?
- Verschil zelfrapportage VS officiële statistieken extra gepoleerd
o Kindermishandeling: meldpunt en meldplicht
o Vormen van kindermishandeling: mishandeld kind herken je niet
meteen
o Melden: zeker? Moreel ethisch lastig en riskant (verkeerd =
werkrelatie verpest)
, Soorten kindermishandeling:
- Seksueel misbruik
- Fysieke mishandeling
- Emotionele mishandeling (lastig vast te stellen) = uitschelden,
bedreigen, kleineren
- Fysieke verwaarlozing (ongekamd haar)
- Andere vormen lichamelijke verwaarlozing/onachtzaamheid:
gezondheidsproblemen
- Emotionele verwaarlozing (komt meeste voor) = geen aandacht, troost
of warmte
- Verwaarlozing van onderwijs
Scholierenonderzoek: psychologische agressie en fysiek geweld scoort hoog
2005-2010: kleine toename alle soorten mishandeling
- 12% van de scholieren rapporteert vorm van kindermishandeling
- Professionals: 3% van 0-17 jarigen is slachtoffer van kindermishandeling
- Dark number?
2006-2016: afname mishandeling, lastig om vanuit te gaan dat het daadwerkelijk
afneemt (door problemen rondom melden van kindermishandeling)
Toename kindermishandeling?: professionals JA, kinderen NEE betere
registratie noodzakelijk
Beïnvloedbare factoren kindermishandeling:
- Aandacht kindermishandeling in media beroepskrachten alert: wet en
regelgeving
- Beleidsprioriteiten
Vechtscheidingen: getuige van geweld tussen ouders is ook vorm van
kindermishandeling
Femicide = vrouwendoding: binnen relatie, intieme terreur, gezinsdrama en dus
kindermishandeling, vrouwen onveilig voelen in huis ouderverstoting schade
bij kinderen
Oorzaken jeugdcriminaliteit en kindonveiligheid (complex: meerdere oorzaken):’
- Levensloop theorieën: lange aanloop, ernstige gebeurtenissen in
verleden
- Biologische verklaringen
- Kindkenmerken verklaringen (psychiatrie): autisme of psychopathologisch
- Samenkomst in model van risico en protectieve factoren van
Bronfenbrenner (basis)
Risico- en beschermende factoren:
- Dynamische factoren = veranderbaar: opvoedvaardigheden, sociaal
netwerk, interventies richten hierop, factor waar je iets aan kan doen
- Statische factoren = onveranderbaar: verstandelijke vermogens, jonge
startleeftijd, geschiedenis van delinquent gedrag, hier wordt recidive risico
op gebaseerd
Risicofactoren delinquent gedrag: eerdere delicten (verdachte), aantal
registraties, leeftijd eerste aanhouding, geen vrijetijdsbesteding, geen school,
antisociale vrienden, conflicten in het gezin, alcohol, drugs, gokken, slachtoffer
verwaarlozing/misbruik, psychische problemen, agressie, attitude (VB: geen
verantwoordelijkheid, eigendom accepteren), gebrek aan vaardigheden (VB:
omgaan met andermans emoties/gevoel)
Gezin als geheel van belang door bidirectionele effecten
TENTAMEN
WEEK 1
HC1: JEUGDCRIMINALITEIT EN JEUGDBESCHERMING: CIJFERS,
INFORMANTEN & DEFINITIES
Jeugdcriminaliteit = verzamelnaam voor strafbaar gedrag/delict plegen van
minderjarigen. In NL kan niemand vervolgd worden voor strafbare feiten
gepleegd voor zijn twaalfde jaar.
Voorbeelden: vernieling, winkeldiefstal, zware mishandeling, moord, geweld,
wapenbezit, drugsverkoop, cyber, online, vermogen
- In strijd met strafrecht
- Sociale constructie = als maatschappij afgesproken wat strafbaar is
- Wisselende taxatie = niet overal strafbaar
Profielen van jeugddelinquenten:
- Experimenteerder = doet het 1 keer en nooit meer
- Risicojongere = meer dan 1 keer iets gedaan
- Veelpleger = pleegt veel
- Zeer actieve veelpleger = pleegt heel veel, zorgt voor verstoorde
rechtsorde
Cijfers (zelfrapportage): totaal aantal delicten bij jongeren tussen 12-18 jaar stijgt
(16,5%) en neemt af bij jongeren tussen 18-23 jaar (14,1%). Alleen drugsverkoop
en wapenbezit stijgt.
Daling vanaf 2005 tot 2019 in jeugdcriminaliteit, maar lijkt nu te stabiliseren.
Wetenschap:
- 2015-2020 lagere jeugdcriminaliteit dan daarvoor in alle leeftijdsgroepen,
stagneert vanaf 2018/2019
- Meeste bevolkingsgroepen daling, niet overal even sterk
- Sterkte van daling varieert tussen geografische gebieden, regionale
verschillen
- NL kent sterke daling van minderjarige verdachten in vergelijking met
andere landen
- Afname jeugdcriminaliteit voor meeste typen delicten
- Ernst van delicten onder jeugdige, veroordeelde daders is stabiel
- 2017: lichte toename van enkele ernstigere typen delicten onder
minderjarige daders
- Minderjarige strafrechtelijke daders van gedigitaliseerde delicten (fraude &
stalking) neemt toe, zelf gerapporteerd daderschap daalt
- Geen waarneembare verplaatsing van daderschap naar digitale wereld
- Verwevenheid tussen cybercriminaliteit en traditionele criminaliteit
- Er is geen sprake van verjonging van de daders
- Toename enkele vormen van ernstig geweld vanaf 2018, maar nog onder
piekjaren
Ontwikkelingen zelfrapportage 2005 tot 2015-2020:
- Daders 12- is vergelijkbaar over de jaren
- Toename prevalentie van agressie- en vermogensdelicten bij daders 12-
tov 2015
- Percentage 12- daders afgenomen in 2020 tov 2015, vergelijkbaar met
vandalisme
- Daders 12-18 cyber- of gedigitaliseerde delicten afgenomen 2020 tov 2015
, - Percentage daders van cyber en gedigitaliseerde delicten in 2020 wijkt niet
af tov 2015
- Jongen (risicofactor)/meisje verhouding is 5:1
Voor jongeren is er een gelegenheidscontext bijgekomen: digitale wereld
Hoe te meten?
- Politie- en justitie data: niet de werkelijke toe/afname
jeugddelinquentie, beïnvloed door afgiftebereidheid van slachtoffers en
getuigen & door beleidsprioriteiten (ergens op letten toename), dark
number (6/7% aanraking politie), selectie van agenten op straat
- Zelfrapportage: beperkt aantal delicten uitvragen, daders moeilijk
bereikt, niet representatief (heftige delicten niet aangeven),
onderrapportage (etnische groepen)
- Slachtoffer enquêtes: betrouwbaar en valide, kleine groep (alleen
slachtoffers), weinig informatie over de daders, heftige delicten (moord,
seksueel) zijn niet/slecht vertegenwoordigd (gevoelig/kunnen niet
vertellen), geen gegevens 15- slachtoffers
Factoren die jeugdcriminaliteit beïnvloeden: (jeugd)werkloosheid, mate van
toezicht, meldingsbereidheid, politiecapaciteit, beleidsprioriteiten, wet en
regelgeving
Jeugdcriminaliteit is multicausaal, veroorzaakt door verschillende en combinatie
van factoren:
- Aanleg, leren, directe omgeving, woonbuurt, brede sociale context
Jeugdbescherming = situatie waarbij problematiek zo ernstig is dat
kindveiligheid en kindontwikkeling worden bedreigd, waardoor overheid ingrepen
(noodzakelijk) zijn toegestaan.
Vaak opeenstapeling van problematiek, wat maakt dat ouders niet adequaat
kunnen reageren.
Ingrijpen op factoren die verandering kunnen veroorzaken.
Jeugdcriminaliteit en jeugdbescherming:
- Justitieel ingrijpen is aanwezig of dreigt
- Via civiel (= jeugdbeschermingsmaatregelen) of strafrechtelijke weg
- Nauwelijks los van elkaar te zien
Kindermishandeling = vorm van voor en minderjarige
bedreigende/gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard,
die ouders/andere personen ten opzichte van wie de minderjarige in een relatie
van afhankelijkheid/onvrijheid staat, actief/passief opdringen, waardoor ernstige
schade wordt (of dreigt te worden) berokkend aan de minderjarige in de vorm
van fysiek/psychisch letsel.
Lastig wat over te zeggen:
- Onderzoeken met prevalentiecijfers zijn gedateerd: huidige stand?
- Verschil zelfrapportage VS officiële statistieken extra gepoleerd
o Kindermishandeling: meldpunt en meldplicht
o Vormen van kindermishandeling: mishandeld kind herken je niet
meteen
o Melden: zeker? Moreel ethisch lastig en riskant (verkeerd =
werkrelatie verpest)
, Soorten kindermishandeling:
- Seksueel misbruik
- Fysieke mishandeling
- Emotionele mishandeling (lastig vast te stellen) = uitschelden,
bedreigen, kleineren
- Fysieke verwaarlozing (ongekamd haar)
- Andere vormen lichamelijke verwaarlozing/onachtzaamheid:
gezondheidsproblemen
- Emotionele verwaarlozing (komt meeste voor) = geen aandacht, troost
of warmte
- Verwaarlozing van onderwijs
Scholierenonderzoek: psychologische agressie en fysiek geweld scoort hoog
2005-2010: kleine toename alle soorten mishandeling
- 12% van de scholieren rapporteert vorm van kindermishandeling
- Professionals: 3% van 0-17 jarigen is slachtoffer van kindermishandeling
- Dark number?
2006-2016: afname mishandeling, lastig om vanuit te gaan dat het daadwerkelijk
afneemt (door problemen rondom melden van kindermishandeling)
Toename kindermishandeling?: professionals JA, kinderen NEE betere
registratie noodzakelijk
Beïnvloedbare factoren kindermishandeling:
- Aandacht kindermishandeling in media beroepskrachten alert: wet en
regelgeving
- Beleidsprioriteiten
Vechtscheidingen: getuige van geweld tussen ouders is ook vorm van
kindermishandeling
Femicide = vrouwendoding: binnen relatie, intieme terreur, gezinsdrama en dus
kindermishandeling, vrouwen onveilig voelen in huis ouderverstoting schade
bij kinderen
Oorzaken jeugdcriminaliteit en kindonveiligheid (complex: meerdere oorzaken):’
- Levensloop theorieën: lange aanloop, ernstige gebeurtenissen in
verleden
- Biologische verklaringen
- Kindkenmerken verklaringen (psychiatrie): autisme of psychopathologisch
- Samenkomst in model van risico en protectieve factoren van
Bronfenbrenner (basis)
Risico- en beschermende factoren:
- Dynamische factoren = veranderbaar: opvoedvaardigheden, sociaal
netwerk, interventies richten hierop, factor waar je iets aan kan doen
- Statische factoren = onveranderbaar: verstandelijke vermogens, jonge
startleeftijd, geschiedenis van delinquent gedrag, hier wordt recidive risico
op gebaseerd
Risicofactoren delinquent gedrag: eerdere delicten (verdachte), aantal
registraties, leeftijd eerste aanhouding, geen vrijetijdsbesteding, geen school,
antisociale vrienden, conflicten in het gezin, alcohol, drugs, gokken, slachtoffer
verwaarlozing/misbruik, psychische problemen, agressie, attitude (VB: geen
verantwoordelijkheid, eigendom accepteren), gebrek aan vaardigheden (VB:
omgaan met andermans emoties/gevoel)
Gezin als geheel van belang door bidirectionele effecten
