Jurisprudentie zorgverleningsrecht
Inhoudsopgave
Jurisprudentie zorgverleningsrecht......................................................................................................................1
Week 1, Toestemming en informatierecht..................................................................................................... 3
Recht op informatie – art. 7:448 WGBO..........................................................................................................3
Informatieplicht – is een verwijzing naar een website genoeg?.....................................................................5
Het toestemmingsvereiste: minderjarigen - 7:465 BW...................................................................................6
Toestemming vragen bij de rechter................................................................................................................7
Informatieverstrekking aan ouders.................................................................................................................8
Verzwaarde informatieplicht bij cosmetische ingrijpen..................................................................................8
Recht op informatie over fouten?...................................................................................................................9
Doorbreking beroepsgeheim en verschoningsrecht – art. 7:457 BW.............................................................9
Inzagerecht nabestaanden art. 7:458a BW...................................................................................................10
Delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims...........................................10
Dossier: vernietigingsrecht – art. 7:455 lid 1 BW..........................................................................................11
Beëindiging behandelingsovereenkomst – 7:460 BW...................................................................................11
Afwijken behandelplan, informatieplicht?....................................................................................................12
Goed hulpverlenersschap – 7:453 BW, Afzien heupoperatie.......................................................................12
OVERZICHT WEEK 1...................................................................................................................................... 13
Delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims)...............................................15
(Delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims)..............................................16
Week 2, Privacy en beroepsgeheim.............................................................................................................. 17
Vernietigingsverzoek – niet op ingaan – schriftelijk mededelen...................................................................17
Doorbreking beroepsgeheim.........................................................................................................................18
Doorbreking beroepsgeheim bij conflict van plichten – aangifte doen........................................................19
Beroepsgeheim doorbreken – tandarts in recensie......................................................................................21
Privacy – Ruimtelijke privacy - art. 7:459 BW................................................................................................22
Co-assistente weigeren..................................................................................................................................22
Mag de politie, in het kader van opsporing, een behandelruimte betreden?..............................................23
Therapeutische exceptie – art. 7:448 Lid 2 BW.............................................................................................23
OVERZICHT WEEK 2...................................................................................................................................... 24
(Inzagerecht nabestaanden – zwaarwegend belang)........................................................................................24
(Inzagerecht nabestaanden)..............................................................................................................................25
(Klager is nabestaande, ontvankelijk?)..............................................................................................................26
(Medisch verschoningsgerecht doorbreken – zeer uitzonderlijke omstandigheden)........................................26
(Doorbreken beroepsgeheim – Raad van de kinderbescherming 1:240 BW)....................................................26
(Vertrouwensarts, beroepsgeheim, aangifte door Veilig Thuis)........................................................................27
Week 3, Wkkgz/Wzd & Wmo....................................................................................................................... 27
Betaalde seks geen algemene dagelijkse levensbehoefte............................................................................27
Alcohol en drugsverslaving – psychische stoornis?.......................................................................................27
Samenloop Wvggz & Wzd..............................................................................................................................28
Overbruggingsmachtiging wzd & wvggz........................................................................................................29
OVERZICHT WEEK 3...................................................................................................................................... 29
,Wvggz & Wzd............................................................................................................................................... 29
(Anticonceptie als verplichte zorg)................................................................................................................29
(Anticonceptie in de wvggz)..........................................................................................................................29
(Medische verklaring zonder persoonlijk onderzoek – covid)......................................................................30
(Zorgmachtiging – verplichte zorg thuis en opname)....................................................................................30
(Crisismaatregel - overgangsrecht)................................................................................................................30
(Dwangbehandeling – ouders willen ander plan?)........................................................................................31
(Onafhankelijkheid psychiater)......................................................................................................................32
(opnemen forensische zorginstelling – voortzetting crisismaatregel)..........................................................32
Sociale zekerheid - Wmo.............................................................................................................................. 32
(Persoonsgebonden budget weigeren/intrekken)........................................................................................32
(Persoonsgebondenbudget overnemen oude indicatie)...............................................................................32
(PGB weigeren als voorziening duurder is dan hoort)...................................................................................33
(Intrekking Wmo voorziening – aantonen wijziging in feiten/omstandigheden).........................................33
(GEEN financiële draagkrachttoets bij toegang Wmo)..................................................................................33
(Miminumnorm PGB-tarief inkoop uit sociaal netwerk)...............................................................................34
Week 4, Wlz & Jeugdzorg............................................................................................................................. 34
(Duidelijke regels in verordeningen – anders gemeente opnieuw besluiten)..............................................34
(Stappenplan vaststellen jeugdhulpplicht)....................................................................................................34
Besluit jeugdhulpplicht vernietigd.................................................................................................................35
Afwijzing gesloten jeugdhulp – geen instemming van ouders......................................................................35
Gesloten jeugdzorg 18-jarige noodzakelijk...................................................................................................35
(Machtiging na 18 jaar – daarna wlz/wzd)....................................................................................................35
(Gesloten jeugdhulp uitzondering niet-gecertificeerde instelling)...............................................................36
Week 5, Toezicht- klacht en tuchtrecht......................................................................................................... 37
Rol professionele standaard..........................................................................................................................37
Toetsingskader tuchtrecht.............................................................................................................................37
Reikwijdte tuchtrecht – artsen in het buitenland.........................................................................................38
Reikwijdte tuchtrecht privésfeer:..................................................................................................................38
Reikwijdte tuchtrecht – privésfeer: levensdelicten.......................................................................................38
Reikwijdte tuchtrecht – privésfeer: Kinderpornografie................................................................................38
Reflectief vermogen.......................................................................................................................................39
Geneesmiddelenwet......................................................................................................................................39
OVERZICHT week 5, Geneesmiddelenrecht................................................................................................... 40
(Preferent geneesmiddel – verschillende doseringen).......................................................................................40
(Preferentiebeleid – specifieke toedingsvorm)...................................................................................................40
(Begrip geneesmiddel).......................................................................................................................................40
(Magistrale bereiding)........................................................................................................................................41
(Reclameverbod)................................................................................................................................................41
Begrippenlijst.............................................................................................................................................. 42
,Week 1, Toestemming en informatierecht
Recht op informatie – art. 7:448 WGBO
(Blz.8/18)
Lid 1: De hulpverlener licht de patiënt op duidelijke wijze in, die past bij zijn
bevattingsvermogen, en overlegt tijdig met de patiënt over het voorgenomen onderzoek en
de voorgestelde behandeling en over de ontwikkelingen omtrent het onderzoek, de
behandeling en de gezondheidstoestand van de patiënt. De hulpverlener licht een patiënt
die de leeftijd van twaalf jaren nog niet heeft bereikt op zodanige wijze in als past bij zijn
bevattingsvermogen.
, Lid 2:
- … laat de hulpverlener zich leiden door hetgeen de patiënt redelijkerwijze dient te
weten t.a.v. :
o aard & doel voorgenomen onderzoek/behandeling/ verrichtingen;
o gevolgen & risico’s onderzoek/behandeling/verrichtingen en bij niet
behandeling;
o alternatieven;
o de stand van zaken mbt mogelijke methoden van onderzoek of
behandelingen;
o de termijn waarop de mogelijke methoden van onderzoek of behandelingen
kunnen worden uitgevoerd en de verwachte tijdsduur ervan.
Algemene opmerkingen
- Juridische grondslagen van het informatierecht van patiënten: persoonlijke
levenssfeer en lichamelijke integriteit.
- Dit informatierecht is een zelfstandig recht. Met andere woorden, hoewel informed
consent één begrip is, is dit recht niet onlosmakelijk verbonden met het vereiste van
toestemming.
- Informeren is een (tweezijdig) communicatief proces. Het is méér dan het eenmalig
overbrengen van een boodschap.
- Informeren is een communicatief proces dat heel veel vaardigheid en kennis vergt
van de hulpverlener.
Naar inhoud en vorm is informeren van patiënten altijd maatwerk
- Informatie moet tijdig worden gegeven CTG 15 mei 2023.
ECLI:NL:TGZCTG:2023:82
- Ook langetermijnvooruitzichten CTG 4 juli 2022. ECLI:NL:TGZCTG:2022:127
- Naarmate de verwezenlijking van het risico waarschijnlijker is en voor de patiënt
ingrijpender gevolgen heeft, zal de informatieplicht eerder moeten worden
aangenomen Rb. Augustus 2002, TvGR 2003/55
Uitgangspunt is dat de informatie aangepast is aan het begripsniveau van de patiënt; het
gaat er om wat hij redelijkerwijs dient te weten
- Redelijkheidstoets en 1 procent-regel ECLI:NL:TGZRGRO:2021:45,
ECLI:NL:TGZRZWO:2023:153 (klacht ongegrond verklaard)
7:448 BW lid 2, sub b BW. Een complicatie die in 1% van de gevallen voorkomt,
moet ook worden besproken als deze voor de patiënt relevant kan zijn voor de
besluitvorming. Als de gevolgen ingrijpend kunnen zijn moet je wel informeren.
De informatieplicht is patiëntgericht, niet aanbodgericht. Dat betekent: het gaat niet om wat
gebruikelijk is voor de arts, maar om wat Amina moet weten om een weloverwogen keuze te
maken.
MAAR, grensgeval, ECLI:NL:TGZRZWO:2023:153:
verweerder niet tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld. De informatieplicht van de arts wat
betreft de risico’s van een medische verrichting en de mogelijk daaraan verbonden complicaties ziet
op de normale, voorzienbare risico’s en strekt niet zo ver dat ook alle mogelijke en zeer zeldzame
gevolgen dienen te worden meegedeeld. Daarbij zijn de specifieke omstandigheden van het geval,
Inhoudsopgave
Jurisprudentie zorgverleningsrecht......................................................................................................................1
Week 1, Toestemming en informatierecht..................................................................................................... 3
Recht op informatie – art. 7:448 WGBO..........................................................................................................3
Informatieplicht – is een verwijzing naar een website genoeg?.....................................................................5
Het toestemmingsvereiste: minderjarigen - 7:465 BW...................................................................................6
Toestemming vragen bij de rechter................................................................................................................7
Informatieverstrekking aan ouders.................................................................................................................8
Verzwaarde informatieplicht bij cosmetische ingrijpen..................................................................................8
Recht op informatie over fouten?...................................................................................................................9
Doorbreking beroepsgeheim en verschoningsrecht – art. 7:457 BW.............................................................9
Inzagerecht nabestaanden art. 7:458a BW...................................................................................................10
Delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims...........................................10
Dossier: vernietigingsrecht – art. 7:455 lid 1 BW..........................................................................................11
Beëindiging behandelingsovereenkomst – 7:460 BW...................................................................................11
Afwijken behandelplan, informatieplicht?....................................................................................................12
Goed hulpverlenersschap – 7:453 BW, Afzien heupoperatie.......................................................................12
OVERZICHT WEEK 1...................................................................................................................................... 13
Delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims)...............................................15
(Delen van medische gegevens bij buitengerechtelijke afhandeling van claims)..............................................16
Week 2, Privacy en beroepsgeheim.............................................................................................................. 17
Vernietigingsverzoek – niet op ingaan – schriftelijk mededelen...................................................................17
Doorbreking beroepsgeheim.........................................................................................................................18
Doorbreking beroepsgeheim bij conflict van plichten – aangifte doen........................................................19
Beroepsgeheim doorbreken – tandarts in recensie......................................................................................21
Privacy – Ruimtelijke privacy - art. 7:459 BW................................................................................................22
Co-assistente weigeren..................................................................................................................................22
Mag de politie, in het kader van opsporing, een behandelruimte betreden?..............................................23
Therapeutische exceptie – art. 7:448 Lid 2 BW.............................................................................................23
OVERZICHT WEEK 2...................................................................................................................................... 24
(Inzagerecht nabestaanden – zwaarwegend belang)........................................................................................24
(Inzagerecht nabestaanden)..............................................................................................................................25
(Klager is nabestaande, ontvankelijk?)..............................................................................................................26
(Medisch verschoningsgerecht doorbreken – zeer uitzonderlijke omstandigheden)........................................26
(Doorbreken beroepsgeheim – Raad van de kinderbescherming 1:240 BW)....................................................26
(Vertrouwensarts, beroepsgeheim, aangifte door Veilig Thuis)........................................................................27
Week 3, Wkkgz/Wzd & Wmo....................................................................................................................... 27
Betaalde seks geen algemene dagelijkse levensbehoefte............................................................................27
Alcohol en drugsverslaving – psychische stoornis?.......................................................................................27
Samenloop Wvggz & Wzd..............................................................................................................................28
Overbruggingsmachtiging wzd & wvggz........................................................................................................29
OVERZICHT WEEK 3...................................................................................................................................... 29
,Wvggz & Wzd............................................................................................................................................... 29
(Anticonceptie als verplichte zorg)................................................................................................................29
(Anticonceptie in de wvggz)..........................................................................................................................29
(Medische verklaring zonder persoonlijk onderzoek – covid)......................................................................30
(Zorgmachtiging – verplichte zorg thuis en opname)....................................................................................30
(Crisismaatregel - overgangsrecht)................................................................................................................30
(Dwangbehandeling – ouders willen ander plan?)........................................................................................31
(Onafhankelijkheid psychiater)......................................................................................................................32
(opnemen forensische zorginstelling – voortzetting crisismaatregel)..........................................................32
Sociale zekerheid - Wmo.............................................................................................................................. 32
(Persoonsgebonden budget weigeren/intrekken)........................................................................................32
(Persoonsgebondenbudget overnemen oude indicatie)...............................................................................32
(PGB weigeren als voorziening duurder is dan hoort)...................................................................................33
(Intrekking Wmo voorziening – aantonen wijziging in feiten/omstandigheden).........................................33
(GEEN financiële draagkrachttoets bij toegang Wmo)..................................................................................33
(Miminumnorm PGB-tarief inkoop uit sociaal netwerk)...............................................................................34
Week 4, Wlz & Jeugdzorg............................................................................................................................. 34
(Duidelijke regels in verordeningen – anders gemeente opnieuw besluiten)..............................................34
(Stappenplan vaststellen jeugdhulpplicht)....................................................................................................34
Besluit jeugdhulpplicht vernietigd.................................................................................................................35
Afwijzing gesloten jeugdhulp – geen instemming van ouders......................................................................35
Gesloten jeugdzorg 18-jarige noodzakelijk...................................................................................................35
(Machtiging na 18 jaar – daarna wlz/wzd)....................................................................................................35
(Gesloten jeugdhulp uitzondering niet-gecertificeerde instelling)...............................................................36
Week 5, Toezicht- klacht en tuchtrecht......................................................................................................... 37
Rol professionele standaard..........................................................................................................................37
Toetsingskader tuchtrecht.............................................................................................................................37
Reikwijdte tuchtrecht – artsen in het buitenland.........................................................................................38
Reikwijdte tuchtrecht privésfeer:..................................................................................................................38
Reikwijdte tuchtrecht – privésfeer: levensdelicten.......................................................................................38
Reikwijdte tuchtrecht – privésfeer: Kinderpornografie................................................................................38
Reflectief vermogen.......................................................................................................................................39
Geneesmiddelenwet......................................................................................................................................39
OVERZICHT week 5, Geneesmiddelenrecht................................................................................................... 40
(Preferent geneesmiddel – verschillende doseringen).......................................................................................40
(Preferentiebeleid – specifieke toedingsvorm)...................................................................................................40
(Begrip geneesmiddel).......................................................................................................................................40
(Magistrale bereiding)........................................................................................................................................41
(Reclameverbod)................................................................................................................................................41
Begrippenlijst.............................................................................................................................................. 42
,Week 1, Toestemming en informatierecht
Recht op informatie – art. 7:448 WGBO
(Blz.8/18)
Lid 1: De hulpverlener licht de patiënt op duidelijke wijze in, die past bij zijn
bevattingsvermogen, en overlegt tijdig met de patiënt over het voorgenomen onderzoek en
de voorgestelde behandeling en over de ontwikkelingen omtrent het onderzoek, de
behandeling en de gezondheidstoestand van de patiënt. De hulpverlener licht een patiënt
die de leeftijd van twaalf jaren nog niet heeft bereikt op zodanige wijze in als past bij zijn
bevattingsvermogen.
, Lid 2:
- … laat de hulpverlener zich leiden door hetgeen de patiënt redelijkerwijze dient te
weten t.a.v. :
o aard & doel voorgenomen onderzoek/behandeling/ verrichtingen;
o gevolgen & risico’s onderzoek/behandeling/verrichtingen en bij niet
behandeling;
o alternatieven;
o de stand van zaken mbt mogelijke methoden van onderzoek of
behandelingen;
o de termijn waarop de mogelijke methoden van onderzoek of behandelingen
kunnen worden uitgevoerd en de verwachte tijdsduur ervan.
Algemene opmerkingen
- Juridische grondslagen van het informatierecht van patiënten: persoonlijke
levenssfeer en lichamelijke integriteit.
- Dit informatierecht is een zelfstandig recht. Met andere woorden, hoewel informed
consent één begrip is, is dit recht niet onlosmakelijk verbonden met het vereiste van
toestemming.
- Informeren is een (tweezijdig) communicatief proces. Het is méér dan het eenmalig
overbrengen van een boodschap.
- Informeren is een communicatief proces dat heel veel vaardigheid en kennis vergt
van de hulpverlener.
Naar inhoud en vorm is informeren van patiënten altijd maatwerk
- Informatie moet tijdig worden gegeven CTG 15 mei 2023.
ECLI:NL:TGZCTG:2023:82
- Ook langetermijnvooruitzichten CTG 4 juli 2022. ECLI:NL:TGZCTG:2022:127
- Naarmate de verwezenlijking van het risico waarschijnlijker is en voor de patiënt
ingrijpender gevolgen heeft, zal de informatieplicht eerder moeten worden
aangenomen Rb. Augustus 2002, TvGR 2003/55
Uitgangspunt is dat de informatie aangepast is aan het begripsniveau van de patiënt; het
gaat er om wat hij redelijkerwijs dient te weten
- Redelijkheidstoets en 1 procent-regel ECLI:NL:TGZRGRO:2021:45,
ECLI:NL:TGZRZWO:2023:153 (klacht ongegrond verklaard)
7:448 BW lid 2, sub b BW. Een complicatie die in 1% van de gevallen voorkomt,
moet ook worden besproken als deze voor de patiënt relevant kan zijn voor de
besluitvorming. Als de gevolgen ingrijpend kunnen zijn moet je wel informeren.
De informatieplicht is patiëntgericht, niet aanbodgericht. Dat betekent: het gaat niet om wat
gebruikelijk is voor de arts, maar om wat Amina moet weten om een weloverwogen keuze te
maken.
MAAR, grensgeval, ECLI:NL:TGZRZWO:2023:153:
verweerder niet tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld. De informatieplicht van de arts wat
betreft de risico’s van een medische verrichting en de mogelijk daaraan verbonden complicaties ziet
op de normale, voorzienbare risico’s en strekt niet zo ver dat ook alle mogelijke en zeer zeldzame
gevolgen dienen te worden meegedeeld. Daarbij zijn de specifieke omstandigheden van het geval,
