Hoorcollege week 2 Wetgevingsvraagstukken
Actualiteit 1: Jeugdwet
Regeldruk jeugdzorg: ‘ontregeling’?
Grote wetswijzigingen (decentralisatie 2015, marktwerking)
Ergernis over regeldruk en administratieve lasten: ziekte en uitval
Campagne: landelijke schrapdagen (bv afschaffen tijdschrijven)
Vermindering regeldruk succesvol?
Maatschappelijk vertrouwen?
Regeldruk = administratieve lasten zijn de kosten die het bedrijfsleven moet maken om te voldoen
aan de informatieverplichtingen die voortvloeien uit wetten en regels van de overheid.
Veel taken op het terrein van jeugdzorg zijn uitbesteed. Zorgverzekeraars spelen een hele grote rol in
de zorg en dat zorgt ook voor een bepaalde dynamiek op dat terrein. De mensen die in de jeugdzorg
het werk moeten doen ervaren veel regeldruk en administratieve lasten. Veel ergernis, hoge
werkdruk.
Campagne landelijke schrapdagen (afschaffen tijdschrijven): dat je heel nauwkeurig bijhoudt wat je
allemaal op een dag doet. Dat kost ene heleboel tijd. In bepaalde beroepsgroepen is tijdschrijven erg
normaal. Bij de overheid is dat veel minder gebruikelijk. Mensen lopen daar tegenaan. Maar
zorgverzekeraars willen graag weten waar mensen hun tijd aan besteden en wordt dat efficiënt
gedaan allemaal.
Vermindering regeldruk succesvol?
We praten er al jaren over maar tot dusverre is dat niet zo’n geweldig succes gebleken. Volgende
week gaan we zien waar dat precies aan ligt. En dat heeft natuurlijk ook te maken met het
vertrouwen in een samenleving. Ook bij dat tijdschrijven. Als dat vertrouwen ontbreekt zie je dat de
regeldruk omhoog gaat. Dat je alles precies moet bijhouden. Dat heeft ook te maken met hoe onze
samenleving op dit moment functioneert.
Actualiteit 2: Omgevingswet
EK: akkoord met Invoeringswet Omgevingswet. Men heeft ingestemd met de invoeringswet. Dat is
een onderdeel van een heel groot complex van allemaal stukjes wetgeving. Die invoeringswet voegt
bepaalde stukjes toe aan de Omgevingswet en bevat ook wijzigingen van andere wetten of meer
afstemming op andere wetten zodat die Omgevingswet ook weer verandert moet worden.
Spannend: onrust na kritisch inspectierapport waarin verslag werd gedaan van problemen die zich in
de praktijk zouden voordoen na de decentralisatie van de ruimtelijke ordening wat met die
omgevingswet samenhangt. Wat daar een beetje in naar voren kwam is dat die decentralisatie in de
praktijk niet zo goed blijkt uit te pakken volgens de inspectie. Dat bijv. in strijd met wat eigenlijk de
bedoeling is, woningen worden gebouwd in de buurt van opslagplaatsen voor vuurwerk. De inspectie
constateerde dus dat dat op gemeentelijk niveau niet helemaal goed ging. De minister heeft daarop
moeten reageren, want die wil graag dat de Eerste Kamer akkoord geeft. Die heeft gezegd dat wat
die rapportage vermeld niets nieuws is en geen reden tot zorg moet zijn. Er is overlegd met
gemeentes. Grosso modo is er eigenlijk niets waar we ons grote zorgen over moeten maken. Er is nog
een ander probleem. Er wordt gewerkt aan een digitaal systeem omgevingswet (DSO). Dat verloopt
moeizaam, dus daar is ook de vraag: zijn we wel klaar voor de invoering van de omgevingswet? De
bedoeling is dat in 2021 de omgevingswet met alle regelgeving die daarbij hoort in werking moet
treden. De grote vraag: is die omgevingswet wel uitvoerbaar? Is die complex van regelgeving wat
wordt ingevoerd straks niet ingewikkeld mede met het oog ook op dat digitaal systeem? Hadden we
niet eerder over deze vragen moeten denken in het wetgevingsproces? Al die uitvoeringsvragen
moesten tijdens het wetgevingsproces al aan de orde komen.
1
, Problemen na decentralisatie RO
Gevaar voor bewoners?
Voorbode problemen Omgevingswet?
Minister: niet nieuws, geen reden tot zorg
Echter: voorbereiding digitaal systeem klaar?
Wet uitvoerbaar? Complexe regels en verantwoordelijkheden
Inrichting wetgeving
Wetgevingstechniek: in de Aanwijzingen voor de regelgeving vind je heel veel tips over hoe je
wetgeving zou moeten inrichten. Wetgevingstechniek is een ambacht omdat aan details
grote gevolgen verbonden kunnen worden. Soms doen details ertoe.
Hoe ziet een wet er uit?
Elementen:
Considerans: waarin kernachtig overwogen wordt waarom een bepaalde wet in het
leven wordt geroepen
Begripsbepalingen: dat bepaalt de reikwijdte van een wet. Wat bedoelen we met de
begrippen die in de wet worden gehanteerd?
Gedragsnormen: rechten en plichten van burgers worden geregeld in de wet
Bevoegdheidsbepalingen: wat mag de overheid wel en niet doen om het doel van de
wet te realiseren?
Aanpassing van andere wetten: want een wet is natuurlijk niet een geïsoleerd
verschijnsel, maar als je een wet invoert heeft dat vaak consequenties voor wetten
die al gelden. Als wetgevingsjurist moet je dus ook heel goed om je heen kijken. Wat
betekent mijn wetsvoorstel voor andere wetten die al langer bestaan?
Slotbepalingen: inwerkingtreding en overgangsrecht
Wetgevingstechniek
Waarom is wetgevingstechniek belangrijk?
Kwaliteit: wet moet eenvoudig, duidelijk en toegankelijk is (Ar 2.6)
Om kwaliteit van wetgeving volgens de bovenstaande standaard te kunnen waarborgen zijn
onderling afspraken gemaakt.
Afspraken over:
vaste formuleringen: zie Ar daar vind je veel standaardbepalingen hoe je dingen
moet formuleren
indeling en opzet: we hebben ook afspraken gemaakt over de indeling en opzet van
een wetsvoorstel zodat een zekere standaardisering is van hoe een wet er ongeveer
uitziet.
Logische groepering van onderdelen: je moet ook altijd even kijken hoe de verschillende
onderdelen van een wet zich tot elkaar verhouden.
Taaleconomie: wat funest is voor een wetsvoorstel en toelichting als veel te veel woorden
worden gebruikt. Goed hoofd en bijzaken van elkaar onderscheiden.
Burger: uiteindelijk doen we het allemaal voor de burger. De burger moet o.g.v. de wet
rechtszekerheid gewaarborgd krijgen.
rechtszekerheid: dat vereist nauwkeurig geformuleerde en goed ingedeelde wetgeving
lezer van de wet? Nee, zelden het geval maar voor de rechtspraktijk, uitvoeringsorganisaties,
rechters en advocatuur is het belangrijk dat wetten eenvoudig, duidelijk en toegankelijk zijn.
Wetgeving en taal
2
Actualiteit 1: Jeugdwet
Regeldruk jeugdzorg: ‘ontregeling’?
Grote wetswijzigingen (decentralisatie 2015, marktwerking)
Ergernis over regeldruk en administratieve lasten: ziekte en uitval
Campagne: landelijke schrapdagen (bv afschaffen tijdschrijven)
Vermindering regeldruk succesvol?
Maatschappelijk vertrouwen?
Regeldruk = administratieve lasten zijn de kosten die het bedrijfsleven moet maken om te voldoen
aan de informatieverplichtingen die voortvloeien uit wetten en regels van de overheid.
Veel taken op het terrein van jeugdzorg zijn uitbesteed. Zorgverzekeraars spelen een hele grote rol in
de zorg en dat zorgt ook voor een bepaalde dynamiek op dat terrein. De mensen die in de jeugdzorg
het werk moeten doen ervaren veel regeldruk en administratieve lasten. Veel ergernis, hoge
werkdruk.
Campagne landelijke schrapdagen (afschaffen tijdschrijven): dat je heel nauwkeurig bijhoudt wat je
allemaal op een dag doet. Dat kost ene heleboel tijd. In bepaalde beroepsgroepen is tijdschrijven erg
normaal. Bij de overheid is dat veel minder gebruikelijk. Mensen lopen daar tegenaan. Maar
zorgverzekeraars willen graag weten waar mensen hun tijd aan besteden en wordt dat efficiënt
gedaan allemaal.
Vermindering regeldruk succesvol?
We praten er al jaren over maar tot dusverre is dat niet zo’n geweldig succes gebleken. Volgende
week gaan we zien waar dat precies aan ligt. En dat heeft natuurlijk ook te maken met het
vertrouwen in een samenleving. Ook bij dat tijdschrijven. Als dat vertrouwen ontbreekt zie je dat de
regeldruk omhoog gaat. Dat je alles precies moet bijhouden. Dat heeft ook te maken met hoe onze
samenleving op dit moment functioneert.
Actualiteit 2: Omgevingswet
EK: akkoord met Invoeringswet Omgevingswet. Men heeft ingestemd met de invoeringswet. Dat is
een onderdeel van een heel groot complex van allemaal stukjes wetgeving. Die invoeringswet voegt
bepaalde stukjes toe aan de Omgevingswet en bevat ook wijzigingen van andere wetten of meer
afstemming op andere wetten zodat die Omgevingswet ook weer verandert moet worden.
Spannend: onrust na kritisch inspectierapport waarin verslag werd gedaan van problemen die zich in
de praktijk zouden voordoen na de decentralisatie van de ruimtelijke ordening wat met die
omgevingswet samenhangt. Wat daar een beetje in naar voren kwam is dat die decentralisatie in de
praktijk niet zo goed blijkt uit te pakken volgens de inspectie. Dat bijv. in strijd met wat eigenlijk de
bedoeling is, woningen worden gebouwd in de buurt van opslagplaatsen voor vuurwerk. De inspectie
constateerde dus dat dat op gemeentelijk niveau niet helemaal goed ging. De minister heeft daarop
moeten reageren, want die wil graag dat de Eerste Kamer akkoord geeft. Die heeft gezegd dat wat
die rapportage vermeld niets nieuws is en geen reden tot zorg moet zijn. Er is overlegd met
gemeentes. Grosso modo is er eigenlijk niets waar we ons grote zorgen over moeten maken. Er is nog
een ander probleem. Er wordt gewerkt aan een digitaal systeem omgevingswet (DSO). Dat verloopt
moeizaam, dus daar is ook de vraag: zijn we wel klaar voor de invoering van de omgevingswet? De
bedoeling is dat in 2021 de omgevingswet met alle regelgeving die daarbij hoort in werking moet
treden. De grote vraag: is die omgevingswet wel uitvoerbaar? Is die complex van regelgeving wat
wordt ingevoerd straks niet ingewikkeld mede met het oog ook op dat digitaal systeem? Hadden we
niet eerder over deze vragen moeten denken in het wetgevingsproces? Al die uitvoeringsvragen
moesten tijdens het wetgevingsproces al aan de orde komen.
1
, Problemen na decentralisatie RO
Gevaar voor bewoners?
Voorbode problemen Omgevingswet?
Minister: niet nieuws, geen reden tot zorg
Echter: voorbereiding digitaal systeem klaar?
Wet uitvoerbaar? Complexe regels en verantwoordelijkheden
Inrichting wetgeving
Wetgevingstechniek: in de Aanwijzingen voor de regelgeving vind je heel veel tips over hoe je
wetgeving zou moeten inrichten. Wetgevingstechniek is een ambacht omdat aan details
grote gevolgen verbonden kunnen worden. Soms doen details ertoe.
Hoe ziet een wet er uit?
Elementen:
Considerans: waarin kernachtig overwogen wordt waarom een bepaalde wet in het
leven wordt geroepen
Begripsbepalingen: dat bepaalt de reikwijdte van een wet. Wat bedoelen we met de
begrippen die in de wet worden gehanteerd?
Gedragsnormen: rechten en plichten van burgers worden geregeld in de wet
Bevoegdheidsbepalingen: wat mag de overheid wel en niet doen om het doel van de
wet te realiseren?
Aanpassing van andere wetten: want een wet is natuurlijk niet een geïsoleerd
verschijnsel, maar als je een wet invoert heeft dat vaak consequenties voor wetten
die al gelden. Als wetgevingsjurist moet je dus ook heel goed om je heen kijken. Wat
betekent mijn wetsvoorstel voor andere wetten die al langer bestaan?
Slotbepalingen: inwerkingtreding en overgangsrecht
Wetgevingstechniek
Waarom is wetgevingstechniek belangrijk?
Kwaliteit: wet moet eenvoudig, duidelijk en toegankelijk is (Ar 2.6)
Om kwaliteit van wetgeving volgens de bovenstaande standaard te kunnen waarborgen zijn
onderling afspraken gemaakt.
Afspraken over:
vaste formuleringen: zie Ar daar vind je veel standaardbepalingen hoe je dingen
moet formuleren
indeling en opzet: we hebben ook afspraken gemaakt over de indeling en opzet van
een wetsvoorstel zodat een zekere standaardisering is van hoe een wet er ongeveer
uitziet.
Logische groepering van onderdelen: je moet ook altijd even kijken hoe de verschillende
onderdelen van een wet zich tot elkaar verhouden.
Taaleconomie: wat funest is voor een wetsvoorstel en toelichting als veel te veel woorden
worden gebruikt. Goed hoofd en bijzaken van elkaar onderscheiden.
Burger: uiteindelijk doen we het allemaal voor de burger. De burger moet o.g.v. de wet
rechtszekerheid gewaarborgd krijgen.
rechtszekerheid: dat vereist nauwkeurig geformuleerde en goed ingedeelde wetgeving
lezer van de wet? Nee, zelden het geval maar voor de rechtspraktijk, uitvoeringsorganisaties,
rechters en advocatuur is het belangrijk dat wetten eenvoudig, duidelijk en toegankelijk zijn.
Wetgeving en taal
2
