KL 4-1.8 Samenvatting Kennistoets 3
Thema 3.2 Ontwikkeling peuter
Motorische ontwikkeling
Peuters zijn dol op rennen, springen en klimmen en oefenen deze bewegingen voortdurend. Maar
de fijne motorische bewegingen – zoals tekenen, schilderen, puzzelen, knopen dichtmaken en kralen
rijgen – oefenen ze ook graag, al vinden ze dat vaak nog erg moeilijk.
De nadruk ligt bij peuters op de ontwikkeling van de grove motoriek. Peuters gebruiken beide
handen, maar rond het derde jaar is vaak duidelijk of een kind linkshandig of rechtshandig is. Tot een
jaar of zes kan de handvoorkeur nog wisselen. Tussen het derde en vierde jaar ontwikkelt het de
penseelgreep. De hand is een geheel, de vingers bewegen niet en het potlood wordt van bovenaf
vastgepakt (zoals jij dat doet met een witkwast).
Mijlpalen motorische ontwikkeling peuters
Loopt achteruit ± 18 mnd
Bouwt een toren van drie blokken ± 18 mnd
Loopt de trap op 14-24 mnd
Schopt een bal weg 14-24 mnd
Bouwt een toren van zes blokken ± 24 mnd
Loopt hard rond 2e jr
Handvoorkeur (kan nog wijzigen) rond 2e jr
Staat een tel op een been 2-4 jr
Fietst op driewieler 2-3 jr
Hinkelt 3-4 jr
Penseelgreep 3-4 jr
Kleurt binnen de lijntjes rond 4e jr
Vangt een bal rond 4e jr
Cognitieve ontwikkeling
De pre-operationele fase (fase 2 van Piaget) betekent dat de peuter concreet en onlogisch denkt.
Wat de peuter ziet is waar. Wanneer de pedagogisch medewerker zich voor de ogen van de peuter
als Sinterklaas verkleedt, gelooft de peuter dat daar Sinterklaas staat en niet de juf.
In het begin van de pre-operationele fase van Piaget denkt de peuter ook animistisch. Animistisch
denken betekent dat het kind leven toekent aan levenloze voorwerpen. Als een kind van zijn fiets
valt geeft het de fiets de schuld. In deze fase begint het geweten zich te ontwikkelen. Een peuter
weet ongeveer wat wel en niet mag, maar dat is vooral gebaseerd op wat een volwassene goedkeurt
of afkeurt.
Normbesef – je bewust zijn van de geldende normen – heeft de peuter nog niet ontwikkeld. Hij
probeert graag uit: doet iets stouts en kijkt dan hoe de volwassene reageert.
, Sociaal- emotionele ontwikkeling
De peuter ontwikkelt het besef dat hij een ‘eigen persoon’ is en wil alles zelf doen. De
koppigheidsfase – de peuterpuberteit – is begonnen. De peuter durft koppig te zijn, omdat hij weet
dat hij de liefde van de vertrouwde personen niet zal verliezen. Peuters richten zich meer dan baby’s
op leeftijdgenootjes, de eerste prille vriendschappen ontstaan.
Seksuele ontwikkeling
De tweede fase van de seksuele ontwikkeling van de jonge peuter, is de anale fase. Hierin zijn
lustgevoelens gekoppeld aan het laten gaan van ontlasting, want dit ervaart de peuter als prettig.
Rond het derde levensjaar begint de fallische fase. Peuters zijn in deze fase geïnteresseerd in het
verschil tussen jongens en meisjes. Ze betasten hun eigen lichaam en hun genitaliën en bekijken met
interesse die van anderen. Peuters willen weten waar de kinderen vandaan komen en vragen of ze je
borsten mogen zien.
De bron van bevrediging zijn de geslachtsdelen, maar niet zoals bij volwassenen die bewust
masturberen om een orgasme te bereiken. De peuter raakt zichzelf aan en orgasmes komen op deze
jonge leeftijd wel voor. Deze aanrakingen en zelfbevrediging op deze leeftijd is niet iets om je zorgen
over te maken. Wel kun je het kind uitleggen dat het zich afzondert als het deze behoefte voelt.
Creatieve ontwikkeling
Jonge kinderen hebben van nature het vermogen om zich op allerlei manieren creatief uit te
drukken. Ze zingen, dansen, tekenen, knutselen en schilderen zonder schroom. Ze fantaseren naar
hartenlust – in hun spel en bij het knutselen.
Peuters gaan rond het derde jaar betekenis geven aan hun tekeningen en knutselwerkjes. Dit heet
de symbolische fase. Ze bedenken wat ze willen maken en geven wat zij gemaakt hebben een naam.
Symboliek wordt ook zichtbaar in hun spel. Van manipuleren van materiaal gaan ze over op
rollenspel en geven ze de materialen een betekenis.
Thema 3.2 Ontwikkeling peuter
Motorische ontwikkeling
Peuters zijn dol op rennen, springen en klimmen en oefenen deze bewegingen voortdurend. Maar
de fijne motorische bewegingen – zoals tekenen, schilderen, puzzelen, knopen dichtmaken en kralen
rijgen – oefenen ze ook graag, al vinden ze dat vaak nog erg moeilijk.
De nadruk ligt bij peuters op de ontwikkeling van de grove motoriek. Peuters gebruiken beide
handen, maar rond het derde jaar is vaak duidelijk of een kind linkshandig of rechtshandig is. Tot een
jaar of zes kan de handvoorkeur nog wisselen. Tussen het derde en vierde jaar ontwikkelt het de
penseelgreep. De hand is een geheel, de vingers bewegen niet en het potlood wordt van bovenaf
vastgepakt (zoals jij dat doet met een witkwast).
Mijlpalen motorische ontwikkeling peuters
Loopt achteruit ± 18 mnd
Bouwt een toren van drie blokken ± 18 mnd
Loopt de trap op 14-24 mnd
Schopt een bal weg 14-24 mnd
Bouwt een toren van zes blokken ± 24 mnd
Loopt hard rond 2e jr
Handvoorkeur (kan nog wijzigen) rond 2e jr
Staat een tel op een been 2-4 jr
Fietst op driewieler 2-3 jr
Hinkelt 3-4 jr
Penseelgreep 3-4 jr
Kleurt binnen de lijntjes rond 4e jr
Vangt een bal rond 4e jr
Cognitieve ontwikkeling
De pre-operationele fase (fase 2 van Piaget) betekent dat de peuter concreet en onlogisch denkt.
Wat de peuter ziet is waar. Wanneer de pedagogisch medewerker zich voor de ogen van de peuter
als Sinterklaas verkleedt, gelooft de peuter dat daar Sinterklaas staat en niet de juf.
In het begin van de pre-operationele fase van Piaget denkt de peuter ook animistisch. Animistisch
denken betekent dat het kind leven toekent aan levenloze voorwerpen. Als een kind van zijn fiets
valt geeft het de fiets de schuld. In deze fase begint het geweten zich te ontwikkelen. Een peuter
weet ongeveer wat wel en niet mag, maar dat is vooral gebaseerd op wat een volwassene goedkeurt
of afkeurt.
Normbesef – je bewust zijn van de geldende normen – heeft de peuter nog niet ontwikkeld. Hij
probeert graag uit: doet iets stouts en kijkt dan hoe de volwassene reageert.
, Sociaal- emotionele ontwikkeling
De peuter ontwikkelt het besef dat hij een ‘eigen persoon’ is en wil alles zelf doen. De
koppigheidsfase – de peuterpuberteit – is begonnen. De peuter durft koppig te zijn, omdat hij weet
dat hij de liefde van de vertrouwde personen niet zal verliezen. Peuters richten zich meer dan baby’s
op leeftijdgenootjes, de eerste prille vriendschappen ontstaan.
Seksuele ontwikkeling
De tweede fase van de seksuele ontwikkeling van de jonge peuter, is de anale fase. Hierin zijn
lustgevoelens gekoppeld aan het laten gaan van ontlasting, want dit ervaart de peuter als prettig.
Rond het derde levensjaar begint de fallische fase. Peuters zijn in deze fase geïnteresseerd in het
verschil tussen jongens en meisjes. Ze betasten hun eigen lichaam en hun genitaliën en bekijken met
interesse die van anderen. Peuters willen weten waar de kinderen vandaan komen en vragen of ze je
borsten mogen zien.
De bron van bevrediging zijn de geslachtsdelen, maar niet zoals bij volwassenen die bewust
masturberen om een orgasme te bereiken. De peuter raakt zichzelf aan en orgasmes komen op deze
jonge leeftijd wel voor. Deze aanrakingen en zelfbevrediging op deze leeftijd is niet iets om je zorgen
over te maken. Wel kun je het kind uitleggen dat het zich afzondert als het deze behoefte voelt.
Creatieve ontwikkeling
Jonge kinderen hebben van nature het vermogen om zich op allerlei manieren creatief uit te
drukken. Ze zingen, dansen, tekenen, knutselen en schilderen zonder schroom. Ze fantaseren naar
hartenlust – in hun spel en bij het knutselen.
Peuters gaan rond het derde jaar betekenis geven aan hun tekeningen en knutselwerkjes. Dit heet
de symbolische fase. Ze bedenken wat ze willen maken en geven wat zij gemaakt hebben een naam.
Symboliek wordt ook zichtbaar in hun spel. Van manipuleren van materiaal gaan ze over op
rollenspel en geven ze de materialen een betekenis.
