7. Planning
Voordelen planning:
- coördineert de activiteiten
- stimulans om vooruit te denken
- verhoogt participatie medewerkers
- vormt basis voor effectieve controle- en beheersingsmechanismen
Nadelen planning:
- kost tijd en geld om te maken
- kan leiden tot verstarring
Soorten planning indelen naar:
- tijdspanne waarop ze betrekking hebben:
strategische planning: organisatie top. Lange termijn. Vijf tot tien jaar.
tactische planning: middenkader. Middellange termijn. Een tot vijf jaar.
operationele planning: lage kader. Korte termijn. Tot een jaar.
- top-down of bottom-up
topdown: planning die van bovenaf opgelegd wordt. Zonder inspraak
van lagere delen van de organisatie. Voordeel: synergie. Meer lange termijn gericht
bottom-up: planning vanuit onderin de organisatie die doorgespeeld wordt. Bijvoorbeeld
afdelingen die zelf met toekomstplannen komen. Voordeel: lagere deel voelt zich meer
verbonden met de organisatie. Nadeel: geen overzicht over gehele organisatie. Meer korte
termijn gericht.
Criteria effectieve plannen:
- specifiek en meetbaar
- richten op kerngebieden
- uitdagend maar realistisch
- specifieke periode
- prestatiebeloning
Besluitvorming: proces waarbij men op een bepaald moment bewust kiest uit een aantal alternatieve
handelwijzen om een probleem op te lossen
Geprogrammeerde beslissingen: worden routinematig genomen. men is bekend met de materie van
het probleem.
Niet-geprogrammeerde beslissingen: unieke situatie. situatie heeft nog nooit eerder voorgedaan, er
kan dus geen gestandaardiseerde procedure gebruikt worden.
Besluitvormingscondities:
- zekerheid: precieze uitkomst van de
beslissing is bekend
- risico: mogelijke uitkomst bekend,
inclusief kansverwachting.
- onzekerheid: mogelijke uitkomst
bekend, zonder kansverwachting
- fuzzyness: geen mogelijke uitkomsten
bekend
, Besluitvormingsproces:
1. identificeer en verifieer probleem
2. genereer alternatieven
3. evalueer de alternatieven
4. selecteer het beste alternatief
5. implementeer het gekozen alternatief
6. evalueer de beslissing
Probleemsymptomen: verschijnselen die het bestaan van een probleem aan het licht brengen
Besluitvormingsmodellen:
- rationele besluitvormingsmodel: klassieke model. Gaat er vanuit dat de manager logisch
nadenkt en alle informatie heeft
- beperkt-rationele besluitvormingsmodel: neoklassiek of gedragskundige model. Gaat er
vanuit dat de manager niet altijd logische en rationele beslissingen neemt. Heeft niet alle
informatie en neemt genoegen met het eerste alternatief
- vuilnisvatmodel: door hoeveelheid problemen in het bedrijf moeten er prioriteiten gesteld
worden. Problemen worden selectief opgelost
- politiek besluitvormingsmodel: democratisch beslissingen nemen
Factoren die de besluitvorming beïnvloeden:
- emotie en stress
- framing
- escalatie van verbondenheid
- intuïtie
- zelfverzekerdheid
Nominale groepstechniek: gestructureerde vergadertechniek die discussie en communicatie beperkt
tijdens de besluitvormingsfase. Zorgt voor tijdwinst. Loopt als volgt:
1. groep komt bijeen en bespreekt het probleem. Iedereen schrijft ideeën en oplossingen op
2. groep deelt oplossingen
3. open discussie over de besproken oplossingen
4. iedereen schrijft een rangorde op, wordt daarna gekozen op basis van score
Delphi-techniek: vorm voor groepen zonder dat de leden bij elkaar hoeven komen. Zeer
tijdsintensief. Er mag geen haast bij zijn. Dit loopt normaliter als volgt:
1. probleem wordt geïdentificeerd en er wordt een enquete gegenereerd
2. iedereen vult zelfstandig en anoniem het formulier in
3. formulieren worden verzameld en verspreid
4. hierna nogmaals een ronde met ideeën en aanpassingen van de eerste formulieren
5. stap 3 en 4 worden herhaald tot er een consensus bereikt is
Brainstormen: iedereen kan lukraak en spontaan ideeën voorstellen. Wordt vooral gebruikt om
alternatieven te genereren. Essentiële regels zijn:
1. kritiek is verboden
2. wilde ideeën worden gewaardeerd
3. veel ideeën en oplossingen nodig
4. combinatie van eerdere ideeën worden aangemoedigd
Besluitvormingsregels bij groepsbesluiten:
- vetorecht: elk groepslid heeft recht een beslissing tegen te houden door het vetorecht te
gebruiken. Wordt vaak gecombineerd met andere regels
Voordelen planning:
- coördineert de activiteiten
- stimulans om vooruit te denken
- verhoogt participatie medewerkers
- vormt basis voor effectieve controle- en beheersingsmechanismen
Nadelen planning:
- kost tijd en geld om te maken
- kan leiden tot verstarring
Soorten planning indelen naar:
- tijdspanne waarop ze betrekking hebben:
strategische planning: organisatie top. Lange termijn. Vijf tot tien jaar.
tactische planning: middenkader. Middellange termijn. Een tot vijf jaar.
operationele planning: lage kader. Korte termijn. Tot een jaar.
- top-down of bottom-up
topdown: planning die van bovenaf opgelegd wordt. Zonder inspraak
van lagere delen van de organisatie. Voordeel: synergie. Meer lange termijn gericht
bottom-up: planning vanuit onderin de organisatie die doorgespeeld wordt. Bijvoorbeeld
afdelingen die zelf met toekomstplannen komen. Voordeel: lagere deel voelt zich meer
verbonden met de organisatie. Nadeel: geen overzicht over gehele organisatie. Meer korte
termijn gericht.
Criteria effectieve plannen:
- specifiek en meetbaar
- richten op kerngebieden
- uitdagend maar realistisch
- specifieke periode
- prestatiebeloning
Besluitvorming: proces waarbij men op een bepaald moment bewust kiest uit een aantal alternatieve
handelwijzen om een probleem op te lossen
Geprogrammeerde beslissingen: worden routinematig genomen. men is bekend met de materie van
het probleem.
Niet-geprogrammeerde beslissingen: unieke situatie. situatie heeft nog nooit eerder voorgedaan, er
kan dus geen gestandaardiseerde procedure gebruikt worden.
Besluitvormingscondities:
- zekerheid: precieze uitkomst van de
beslissing is bekend
- risico: mogelijke uitkomst bekend,
inclusief kansverwachting.
- onzekerheid: mogelijke uitkomst
bekend, zonder kansverwachting
- fuzzyness: geen mogelijke uitkomsten
bekend
, Besluitvormingsproces:
1. identificeer en verifieer probleem
2. genereer alternatieven
3. evalueer de alternatieven
4. selecteer het beste alternatief
5. implementeer het gekozen alternatief
6. evalueer de beslissing
Probleemsymptomen: verschijnselen die het bestaan van een probleem aan het licht brengen
Besluitvormingsmodellen:
- rationele besluitvormingsmodel: klassieke model. Gaat er vanuit dat de manager logisch
nadenkt en alle informatie heeft
- beperkt-rationele besluitvormingsmodel: neoklassiek of gedragskundige model. Gaat er
vanuit dat de manager niet altijd logische en rationele beslissingen neemt. Heeft niet alle
informatie en neemt genoegen met het eerste alternatief
- vuilnisvatmodel: door hoeveelheid problemen in het bedrijf moeten er prioriteiten gesteld
worden. Problemen worden selectief opgelost
- politiek besluitvormingsmodel: democratisch beslissingen nemen
Factoren die de besluitvorming beïnvloeden:
- emotie en stress
- framing
- escalatie van verbondenheid
- intuïtie
- zelfverzekerdheid
Nominale groepstechniek: gestructureerde vergadertechniek die discussie en communicatie beperkt
tijdens de besluitvormingsfase. Zorgt voor tijdwinst. Loopt als volgt:
1. groep komt bijeen en bespreekt het probleem. Iedereen schrijft ideeën en oplossingen op
2. groep deelt oplossingen
3. open discussie over de besproken oplossingen
4. iedereen schrijft een rangorde op, wordt daarna gekozen op basis van score
Delphi-techniek: vorm voor groepen zonder dat de leden bij elkaar hoeven komen. Zeer
tijdsintensief. Er mag geen haast bij zijn. Dit loopt normaliter als volgt:
1. probleem wordt geïdentificeerd en er wordt een enquete gegenereerd
2. iedereen vult zelfstandig en anoniem het formulier in
3. formulieren worden verzameld en verspreid
4. hierna nogmaals een ronde met ideeën en aanpassingen van de eerste formulieren
5. stap 3 en 4 worden herhaald tot er een consensus bereikt is
Brainstormen: iedereen kan lukraak en spontaan ideeën voorstellen. Wordt vooral gebruikt om
alternatieven te genereren. Essentiële regels zijn:
1. kritiek is verboden
2. wilde ideeën worden gewaardeerd
3. veel ideeën en oplossingen nodig
4. combinatie van eerdere ideeën worden aangemoedigd
Besluitvormingsregels bij groepsbesluiten:
- vetorecht: elk groepslid heeft recht een beslissing tegen te houden door het vetorecht te
gebruiken. Wordt vaak gecombineerd met andere regels
