Hoofdstuk 8
De ti jd van burgers en stoommachines
8.1 de industriële revolutie
Industrie en samenleving:
Rond 1800 begon in GB de industrialisatie: handwerktuigen – machines. Deze mechanisatie ging
gepaard met schaalvergroting waardoor er een industrie kwam: industriële revolutie. Dit gebeurde
in de tijd van burgers en stoommachines, eerst in GB toen VS, EU, JP. Grootste verandering
mensenleven: 1800-heden: moderne tijd. Nieuwe industriële samenleving: steden groeide door
arbeiders(woningen), industrie en dienste was belangrijkste middelen van bestaan. Boeren gingen
naar de stad voor loondienst. Klasse van industriearbeiders, kapitalisten en een middenklasse.
Oorzaken van de industriële revolutie:
- Britse koloniale overheersing: textielnijverheid met name katoen
- Nieuwe technieken (wetenschappelijke experimenteerzucht) Charles Watts stoommachine
1784 werd gebruikt in industriesector.
- Import en export in kolonies
- Textielproductie ging over naar stoom: stimuleert winning van steenkool en productie ijzer
Landbouw, gezondheidszorg en transport:
Landbouw: Vanaf 17e eeuw probeerde Britse edelen en boeren landbouwproductie op te voeren->
toename voedselproductie-> bevolkingsgroei->goedkope arbeidskrachten, toename vraag.
Gezondheidszorg: medische revolutie d.m.v. pokkenvaccin Edward Jenner leidde tot bevolkingsgroei.
Transport: transport revolutie: eind 18e eeuw kanalen waardoor fabrieken bij rivieren konden
afvoeren, ook komst van stoomtrein bevorderde de revoluties.
De tweede industriële revolutie:
1850: GB “werkplaats van de wereld” waarbij technologische vooruitgangen de productie toenam en
nieuwe producten kwamen. Na 1890: tweede industriële revolutie met vooral DU, VS. Ontwikkeling
staal, chemisch, elektrotechnische industrie. Fabrieken groeide en er kwamen laboratoria.
8.2 politiek-maatschappelijke stromingen
Liberalisme, nationalisme en conservatisme:
Op Congres van Wenen werd een machtsevenwicht in Europa gemaakt. Het Duitse rijk was nu: 4
stadstaten en 35 monarchieën, waaronder grote mogendheden Pruisen en Oostenrijk. Nl olv. Koning
Willem I. Autoritaire orde op land -> verzet van nieuwe politiek-maatschappelijke stromingen.
Liberalisme:
- Aanhang: burgerij, grondwet die macht van koning beperkte, persvrijheid, burgerrechten
- Regering moet ondergeschikt zijn aan een gekozen volksvertegenwoordiger: wet gelijk zijn
- Individuele vrijheid; vrije markteconomie; regering weinig invloed
Nationalisme:
- Burgers met liefde voor eigen volk, recht op een eigen natiestaat.
- Volken moeten over hun eigen lot kunnen beschikken
- Democratische revoluties-> idee van gemeenschappelijke cultuur, taal en geschiedenis
Conservatisme:
- Behouden van historisch gegroeide toestand.
- Krijgen menselijke instincten vrij spel dan wordt het chaos
- Vasthouden aan historisch gegroeide instellingen zoals de kerk, adel, leger, monarchie
Socialisme:
- Gelijkheid, bestrijden verschillen in inkomen en macht
De ti jd van burgers en stoommachines
8.1 de industriële revolutie
Industrie en samenleving:
Rond 1800 begon in GB de industrialisatie: handwerktuigen – machines. Deze mechanisatie ging
gepaard met schaalvergroting waardoor er een industrie kwam: industriële revolutie. Dit gebeurde
in de tijd van burgers en stoommachines, eerst in GB toen VS, EU, JP. Grootste verandering
mensenleven: 1800-heden: moderne tijd. Nieuwe industriële samenleving: steden groeide door
arbeiders(woningen), industrie en dienste was belangrijkste middelen van bestaan. Boeren gingen
naar de stad voor loondienst. Klasse van industriearbeiders, kapitalisten en een middenklasse.
Oorzaken van de industriële revolutie:
- Britse koloniale overheersing: textielnijverheid met name katoen
- Nieuwe technieken (wetenschappelijke experimenteerzucht) Charles Watts stoommachine
1784 werd gebruikt in industriesector.
- Import en export in kolonies
- Textielproductie ging over naar stoom: stimuleert winning van steenkool en productie ijzer
Landbouw, gezondheidszorg en transport:
Landbouw: Vanaf 17e eeuw probeerde Britse edelen en boeren landbouwproductie op te voeren->
toename voedselproductie-> bevolkingsgroei->goedkope arbeidskrachten, toename vraag.
Gezondheidszorg: medische revolutie d.m.v. pokkenvaccin Edward Jenner leidde tot bevolkingsgroei.
Transport: transport revolutie: eind 18e eeuw kanalen waardoor fabrieken bij rivieren konden
afvoeren, ook komst van stoomtrein bevorderde de revoluties.
De tweede industriële revolutie:
1850: GB “werkplaats van de wereld” waarbij technologische vooruitgangen de productie toenam en
nieuwe producten kwamen. Na 1890: tweede industriële revolutie met vooral DU, VS. Ontwikkeling
staal, chemisch, elektrotechnische industrie. Fabrieken groeide en er kwamen laboratoria.
8.2 politiek-maatschappelijke stromingen
Liberalisme, nationalisme en conservatisme:
Op Congres van Wenen werd een machtsevenwicht in Europa gemaakt. Het Duitse rijk was nu: 4
stadstaten en 35 monarchieën, waaronder grote mogendheden Pruisen en Oostenrijk. Nl olv. Koning
Willem I. Autoritaire orde op land -> verzet van nieuwe politiek-maatschappelijke stromingen.
Liberalisme:
- Aanhang: burgerij, grondwet die macht van koning beperkte, persvrijheid, burgerrechten
- Regering moet ondergeschikt zijn aan een gekozen volksvertegenwoordiger: wet gelijk zijn
- Individuele vrijheid; vrije markteconomie; regering weinig invloed
Nationalisme:
- Burgers met liefde voor eigen volk, recht op een eigen natiestaat.
- Volken moeten over hun eigen lot kunnen beschikken
- Democratische revoluties-> idee van gemeenschappelijke cultuur, taal en geschiedenis
Conservatisme:
- Behouden van historisch gegroeide toestand.
- Krijgen menselijke instincten vrij spel dan wordt het chaos
- Vasthouden aan historisch gegroeide instellingen zoals de kerk, adel, leger, monarchie
Socialisme:
- Gelijkheid, bestrijden verschillen in inkomen en macht
