Samenvatting hoorcollege 8

Hoorcollege 8; ‘Leven als mens tussen de mensen’

Sociale ontwikkeling
- Leven doe je in relatie tot/ met anderen
o Ouders
o Vrienden
o Partners
o Collega’s etc.
- Deze sociale relaties bepalen mede hoe wij denken, ons voelen en gedragen
- Sociale omgeving is dus een belangrijke factor in de psychologie
- Onze sociale rol verandert tijdens onze levensloop
o Baby – jong kind – puber – volwassene – oudere
o Vb. Thuis – school – studie – werk – pensioen
- Dit beïnvloedt hoe wij ons gedragen en hoe wij in het leven staan

De eerste maanden
- Baby’s zijn al heel vroeg communicatief
o Huilen i.v.m. nood
o Na een maand of 3: communicatie met gezichtsuitdrukkingen
o Ouders reageren!
- Baby’s ontwikkelen ook al snel een voorkeur voor/ band met de ouders
o Onderzoek Bushnell et. Al. 1989
o 40 baby’s, 2 dagen oud
 Moeder + gelijkende andere vrouw achter scherm (alleen gezicht)
 Hoe vaak kijkt de baby naar beide vrouwen?
 Resultaat: baby’s kijken significant vaker naar de moeder (ook met
geur weghalen)

Hechting
- De aard/kwaliteit van die band beschrijven we met de term hechting
- Die hechting heeft niet alleen te maken met het feit dat er bij moeders ‘iets te halen
valt’ (voedsel)  behaviouristen dachten ‘conditioneren’
o Onderzoek van Harlow en Zimmerman, 1959
o Aapjes die alleen zijn opgevoed in een kooi met 2 nep-moeders: een warme
doek of een van draadgas
o Ontstaat binding tussen moeder en kind omdat de moeder de belangrijkste
voedselbron is?
 (Volgens behavioristen maakte het niet uit wie het eten gaf)
 Aapjes gaan veel frequenter naar de ‘warme doek’
 Moraal: hechten doe je niet alleen om je te kunnen voeden, comfort
van fysiek contact is ook belangrijk

, - 3 typen hechting:
o 1. Veilige hechting (secure attachment)
o 2. Onveilig – vermijdende hechting (avoidant attachment)
o 3. Onveilig – afwerende hechting (anxious attachment)
o Veilige hechting: kinderen hebben sensitieve ouders
 Veel knuffelen/warmte, responsief indien baby huilt, moeder en kind
lopen emotioneel synchroon
o Vermijdende hechting: kind voor afgewezen, verwaarloos of ouders reageren
niet op de behoeftes van het kind
 Het vermijdt contact met de ouders + weinig vertrouwen in anderen
o Afwerende hechting: ouders reageren op kind vanuit eigen behoefte (met het
kind spelen of knuffelen wanneer het eigenlijk wil slapen)
 Kind hang aan de ouder uit onzekerheid voor ouderlijke reactie
o Meestal gaat het goed, 70% van Amerikaanse kinderen blijkt veilig gehecht
- Hechting heeft consequenties voor verdere ontwikkeling:
o Kinderen die veilig gehecht zijn:
 Meer zelfvertrouwen
 Een beter probleem-oplossend vermogen
 Emotioneel meer in evenwicht
 Meer sociaal
o Echter: niet alleen de relatie met de ouders is belangrijk, ook genen spelen
een rol (sommige kinderen zijn bijvoorbeeld minder gevoelig)

Ontwikkeling van pro-sociaal gedrag
- Baby’s gaan automatisch huilen als andere ook huilt:
o Maar dit is voornamelijk uit eigen belang (bijv. aandacht)
o Na 15 maanden: pogingen anderen te troosten
o Jonge kinderen (onder 5) houden liefst alles voor zichzelf  als ze ouder
worden, worden ze meer altruïstisch/ delen ontwikkeld met leeftijd)
 Green en Scheider, 1974

Opvoedstijlen
- Volgens Diana Baumrind zijn er 4 opvoedingsstijlen:
o 1. Autoritair: gehoorzaamheid als doel op zich
o 2. Autoritief: kind staat centraal (warmte!), gehoorzaamheid als midden
 Democratisch (beste)
o 3. Toegeeflijk: kind staat centraal (warmte!), eist geen gehoorzaamheid
o 4. Verwaarlozend: geen interesse in het kind, eist geen gehoorzaamheid
-  Op 2 dimensies onderscheiden (controle en betrokkenheid)