2021
Samenvatting /
vertaling
onderzoekspraktijk
HOOFDSTUK 1 T/M 8 MORLEY
PREMASTER (FORENSISCHE-) ORTHOPEDAGOGIEK
,Hoofdstuk 1_Why Single-case research? (Morley, 2018)
In de huidige tijd worden er veel grootschalige onderzoeken uitgevoerd. Op het gebied van
de psychologie is de maatstaf die vaak wordt gebruikt om effecten te meten het gemiddelde.
Een nadeel hiervan is dat een groot deel van de mensen het slechter doen dan dat
gemiddelde.
Voordelen van gerandomiseerde gecontroleerde klinische onderzoeken:
- Ze beheersen veel potentiële vooroordelen (biases)
- Ze sluiten significante plausibele concurrerende hypothesen voor de waargenomen
effecten uit.
Beperkingen van gerandomiseerde gecontroleerde klinische onderzoeken:
- Ze sluiten door middel van selectiecriteria voor inschrijving voor een trial vaak een
aanzienlijk aantal potentiële deelnemers uit.
Een gevolg van de onderzoeken die de basis vormen voor generieke richtlijnen zijn
gebaseerd op klinische steekproeven die in hoge mate zijn geselecteerd, hoewel grote
pragmatische onderzoeken deze beperking gedeeltelijk overwinnen.
Op het gebied van psychologische behandelingen is het dubbelblinde protocol, waarbij noch
de ontvangers van de behandeling noch de therapeuten op de hoogte worden gebracht van
de gegeven behandeling, onmogelijk op een zinvolle manier te implementeren. Bovendien is
het niet haalbaar en ook niet ethisch verantwoord om een dergelijk protocol in de dagelijkse
klinische praktijk te implementeren. Desalniettemin zijn RCTS, systematische reviews en
meta-analyses van onschatbare waarde. De output van onderzoek met behulp van deze
methoden levert repliceerbaar bewijs voor het bepalen van gezondheidsbeleid, maar de
enorme kracht van deze methoden, gecombineerd met door de overheid gesanctioneerde
richtlijnen, brengt het gevaar met zich mee dat de clinicus wordt gereduceerd tot een
passieve consument van 'gezondheidstechnologie' in plaats van een actieve professional die
bezig is met het toepassen en produceren van kennis.
Single-case methodologie heeft een plaats in de klinische praktijk en onderzoek en biedt een
manier om deze zorgen aan te pakken. Gezien de huidige tijdgeest is het onwaarschijnlijk
dat onderzoek naar één geval de gerandomiseerde gecontroleerde trial zal overnemen, maar
het zou meer op de voorgrond moeten staan bij zowel de ontwikkeling als de evaluatie van
de behandeling.
Replicatie van een behandelprotocol over verschillende patiënten, therapeuten en klinische
settings levert bewijs dat een behandeling potentieel heeft en generaliseerbaar is over
relevante instellingen.
Waar fundamentele gedragswetenschap de parameters en mechanismen van een fenomeen
heeft vastgesteld, is het misschien zelfs niet nodig om een RCT uit te voeren.
Nieuwsgierige clinici kunnen geen RCTS uitvoeren om hun vragen over de uitkomsten van
individuele cliënten of de processen die plaatsvinden in therapie te beantwoorden. Clinici
willen weten of een interventie werkt bij een bepaalde cliënt, en gerandomiseerde
gecontroleerde onderzoeken kunnen het antwoord niet bieden. Hiervoor bieden single-case-
methoden een klinisch praktisch, wetenschappelijk valide en geloofwaardig alternatief om
reguliere methoden aan te vullen, en gerepliceerde experimentele casusreeksen kunnen in
sommige omgevingen een geloofwaardig alternatief bieden voor gerandomiseerde
gecontroleerde onderzoeken.
1
,WAAROM DIT BOEK?
- Dit boek geeft een inleiding in de single case onderzoeken. Veel studenten hebben
tijdens hun opleiding voornamelijk les gehad over fundamenteel onderzoek en
statistische methoden. Desondanks vereisen de meeste trainingsprogramma's dat
studenten casestudy's voltooien, vaak met een kwantitatief element, omdat men zo
veel kan leren over klinische problemen.
- Ook kan dit boek helpen bij het uitvoeren van een onderzoeks thesis, als men
geïnteresseerd is in therapieën en het helpen van mensen. Single case studies geval
geven de geïnteresseerde student de kans om behandelingsonderzoek uit te voeren
met de beperkte middelen waarover ze beschikken.
- De experimentele ontwerpen, de sequentiebepaling van observationele condities en
de logica van de ontwerpen die worden gebruikt in single-case onderzoek om
alternatieve plausibele verklaringen voor de patroonresultaten uit te sluiten, zullen ook
onbekend zijn.
DOELEINDEN VAN CASESTUDIES EN CASE-EXPERIMENTEN
Case-studies in de toegepaste psychologie zijn er in verschillende vormen en hebben
verschillende doeleinden.
Hilliard (1993) maakte onderscheid tussen drie basiscategorieën van onderzoek in één
geval:
(a) casestudy's,
(b) kwantitatieve analyses in één geval en
(c) experimenten in één geval.
Case studies
- Case studies zijn voornamelijk verhalend en bevatten kwalitatieve gegevens.
- Over het algemeen leveren casestudy's geen kwantitatieve gegevens op en zijn ze
meestal gericht op het geven van een beschrijvend en interpretatief verslag van wat er
tijdens de therapie is gebeurd.
- Er is geen formele poging om de behandeling experimenteel te manipuleren en het
verslag is in wezen gebaseerd op passieve observaties.
De nadruk van een casestudie ligt niet op de gebreken in het ontwerp of de methode van de
nieuwste RCT. Evenzo vertellen we niet het protocol van de proef, of het 'gemiddelde' effect
van een complexe behandeling. We vertellen en bespreken procedures in de context van
individuele voorbeelden en variaties. De keerzijde hiervan is dat we misschien te graag
willen luisteren en lezen over de laatste successen met een 'nieuwe' therapie, vooral in
moeilijk te behandelen gevallen. Het is gemakkelijk om jezelf voor de gek te houden over de
effectiviteit van de behandeling. Een van de doelstellingen van dit boek is dus om hiertegen
te waken door een kritisch begrip van casestudy's te ontwikkelen.
Waarom single-case onderzoek?
Casestudies kunnen ook een cruciale rol spelen bij de beoordeling van vakbekwaamheid. In
trainingsprogramma's moeten studenten vaak een casestudy schrijven of een portfolio van
casussen aanleveren om hun competentie aan te tonen en kritisch te reflecteren op hun
handelen.
Kwantitatieve analyse van een single case
Kwantitatieve analyse van een single-case = gevallen waarin kwantitatieve gegevens
worden verzameld en geanalyseerd, waarbij geen poging is gedaan om de betreffende
variabelen rechtstreeks te manipuleren. Een voorbeeld hiervan is een evaluatie van
veranderingen vóór en na de behandeling zoals beoordeeld door gestandaardiseerde
2
, uitkomstmaten. Bij deze evaluatie wordt echter niet vastgesteld of de verandering te danken
is aan de behandeling.
Single case experiments
Single case experiments = studies met kwantitatieve gegevens waarbij er sprake is van
directe manipulatie van de interventie. deze combinatie in de vorm van een experimenteel
ontwerp maakt het mogelijk om een valide conclusie te trekken over de impact van de
behandeling op de uitkomst van interesse.
Single case experiments omvatten altijd meerdere metingen van de uitkomstvariabele in de
tijd. Dit onderscheidt ze van het eenvoudige meetgeval vóór behandeling en na de
behandeling in de kwantitatieve analyse in één geval.
Kwantitatief single-case onderzoek heeft een lange geschiedenis in de klinische en
toegepaste psychologie. Het vakgebied werd gedomineerd door methoden die zijn afgeleid
van toegepaste gedragsanalyse die in de jaren zestig opkwam.
Toegepaste gedragsanalyse wordt gekenmerkt door:
1. De focus ligt op direct waarneembaar gedrag dat het vaakst wordt
gekwantificeerd als telgegevens, d.w.z. de frequentie van voorkomen per
tijdseenheid;
2. een experimentele benadering die ernaar streeft de omgeving zoveel mogelijk te
beheersen om verstorende variabelen uit te sluiten;
3. een poging om ervoor te zorgen dat de baseline stabiel is voordat de behandeling
wordt geïntroduceerd, d.w.z. er is minimale fluctuatie;
4. Behandelingen die zijn gebaseerd op versterkingsprincipes;
5. een afhankelijkheid van visuele analyse.
Hoewel de tekst in het boek wordt beïnvloed door toegepaste gedragsanalyse, heeft het
boek een vrij bredere kijk op wat single-case-methoden omvatten. Deze weergave is
weergegeven in figuur 1.1.
In figuur 1.1 wordt een single case gezien als een potentieel
rijke verzameling materiaal waarin waarnemingen op een
aantal niveaus in de tijd kunnen worden gedaan. Er zijn
drie hoofdfasen die over het algemeen overeenkomen met:
1. een beoordelingsperiode wanneer
basiswaarnemingen kunnen worden gedaan;
2. een periode waarin een interventie (behandeling)
wordt toegepast;
3. een periode van follow-up waarin verdere
beoordelingen van de impact van de behandeling kunnen worden gemaakt.
De verticale as maakt onderscheid tussen standaard-, doel- en procesmaatregelen.
Standaardmaatregelen
Het eerste niveau is dat van gestandaardiseerde maatregelen met normatieve gegevens. Dit
zijn het soort maatregelen waarmee de meeste mensen bekend zijn en ze omvatten veel van
de vragenlijsten en tests die worden gebruikt in klinische en gezondheidszorgomgevingen.
Het volstaat op te merken dat het meeste gestandaardiseerde maatregelen niet bedoeld zijn
om zeer frequent te worden gebruikt. Ze zijn vaak te lang en onpraktisch om in korte tijd
herhaaldelijk te worden gebruikt. Daartoe zullen ze het meest waarschijnlijk worden gebruikt
tijdens de beoordelingsperiode / baselineperiode en aan het einde van de behandeling.
3
Samenvatting /
vertaling
onderzoekspraktijk
HOOFDSTUK 1 T/M 8 MORLEY
PREMASTER (FORENSISCHE-) ORTHOPEDAGOGIEK
,Hoofdstuk 1_Why Single-case research? (Morley, 2018)
In de huidige tijd worden er veel grootschalige onderzoeken uitgevoerd. Op het gebied van
de psychologie is de maatstaf die vaak wordt gebruikt om effecten te meten het gemiddelde.
Een nadeel hiervan is dat een groot deel van de mensen het slechter doen dan dat
gemiddelde.
Voordelen van gerandomiseerde gecontroleerde klinische onderzoeken:
- Ze beheersen veel potentiële vooroordelen (biases)
- Ze sluiten significante plausibele concurrerende hypothesen voor de waargenomen
effecten uit.
Beperkingen van gerandomiseerde gecontroleerde klinische onderzoeken:
- Ze sluiten door middel van selectiecriteria voor inschrijving voor een trial vaak een
aanzienlijk aantal potentiële deelnemers uit.
Een gevolg van de onderzoeken die de basis vormen voor generieke richtlijnen zijn
gebaseerd op klinische steekproeven die in hoge mate zijn geselecteerd, hoewel grote
pragmatische onderzoeken deze beperking gedeeltelijk overwinnen.
Op het gebied van psychologische behandelingen is het dubbelblinde protocol, waarbij noch
de ontvangers van de behandeling noch de therapeuten op de hoogte worden gebracht van
de gegeven behandeling, onmogelijk op een zinvolle manier te implementeren. Bovendien is
het niet haalbaar en ook niet ethisch verantwoord om een dergelijk protocol in de dagelijkse
klinische praktijk te implementeren. Desalniettemin zijn RCTS, systematische reviews en
meta-analyses van onschatbare waarde. De output van onderzoek met behulp van deze
methoden levert repliceerbaar bewijs voor het bepalen van gezondheidsbeleid, maar de
enorme kracht van deze methoden, gecombineerd met door de overheid gesanctioneerde
richtlijnen, brengt het gevaar met zich mee dat de clinicus wordt gereduceerd tot een
passieve consument van 'gezondheidstechnologie' in plaats van een actieve professional die
bezig is met het toepassen en produceren van kennis.
Single-case methodologie heeft een plaats in de klinische praktijk en onderzoek en biedt een
manier om deze zorgen aan te pakken. Gezien de huidige tijdgeest is het onwaarschijnlijk
dat onderzoek naar één geval de gerandomiseerde gecontroleerde trial zal overnemen, maar
het zou meer op de voorgrond moeten staan bij zowel de ontwikkeling als de evaluatie van
de behandeling.
Replicatie van een behandelprotocol over verschillende patiënten, therapeuten en klinische
settings levert bewijs dat een behandeling potentieel heeft en generaliseerbaar is over
relevante instellingen.
Waar fundamentele gedragswetenschap de parameters en mechanismen van een fenomeen
heeft vastgesteld, is het misschien zelfs niet nodig om een RCT uit te voeren.
Nieuwsgierige clinici kunnen geen RCTS uitvoeren om hun vragen over de uitkomsten van
individuele cliënten of de processen die plaatsvinden in therapie te beantwoorden. Clinici
willen weten of een interventie werkt bij een bepaalde cliënt, en gerandomiseerde
gecontroleerde onderzoeken kunnen het antwoord niet bieden. Hiervoor bieden single-case-
methoden een klinisch praktisch, wetenschappelijk valide en geloofwaardig alternatief om
reguliere methoden aan te vullen, en gerepliceerde experimentele casusreeksen kunnen in
sommige omgevingen een geloofwaardig alternatief bieden voor gerandomiseerde
gecontroleerde onderzoeken.
1
,WAAROM DIT BOEK?
- Dit boek geeft een inleiding in de single case onderzoeken. Veel studenten hebben
tijdens hun opleiding voornamelijk les gehad over fundamenteel onderzoek en
statistische methoden. Desondanks vereisen de meeste trainingsprogramma's dat
studenten casestudy's voltooien, vaak met een kwantitatief element, omdat men zo
veel kan leren over klinische problemen.
- Ook kan dit boek helpen bij het uitvoeren van een onderzoeks thesis, als men
geïnteresseerd is in therapieën en het helpen van mensen. Single case studies geval
geven de geïnteresseerde student de kans om behandelingsonderzoek uit te voeren
met de beperkte middelen waarover ze beschikken.
- De experimentele ontwerpen, de sequentiebepaling van observationele condities en
de logica van de ontwerpen die worden gebruikt in single-case onderzoek om
alternatieve plausibele verklaringen voor de patroonresultaten uit te sluiten, zullen ook
onbekend zijn.
DOELEINDEN VAN CASESTUDIES EN CASE-EXPERIMENTEN
Case-studies in de toegepaste psychologie zijn er in verschillende vormen en hebben
verschillende doeleinden.
Hilliard (1993) maakte onderscheid tussen drie basiscategorieën van onderzoek in één
geval:
(a) casestudy's,
(b) kwantitatieve analyses in één geval en
(c) experimenten in één geval.
Case studies
- Case studies zijn voornamelijk verhalend en bevatten kwalitatieve gegevens.
- Over het algemeen leveren casestudy's geen kwantitatieve gegevens op en zijn ze
meestal gericht op het geven van een beschrijvend en interpretatief verslag van wat er
tijdens de therapie is gebeurd.
- Er is geen formele poging om de behandeling experimenteel te manipuleren en het
verslag is in wezen gebaseerd op passieve observaties.
De nadruk van een casestudie ligt niet op de gebreken in het ontwerp of de methode van de
nieuwste RCT. Evenzo vertellen we niet het protocol van de proef, of het 'gemiddelde' effect
van een complexe behandeling. We vertellen en bespreken procedures in de context van
individuele voorbeelden en variaties. De keerzijde hiervan is dat we misschien te graag
willen luisteren en lezen over de laatste successen met een 'nieuwe' therapie, vooral in
moeilijk te behandelen gevallen. Het is gemakkelijk om jezelf voor de gek te houden over de
effectiviteit van de behandeling. Een van de doelstellingen van dit boek is dus om hiertegen
te waken door een kritisch begrip van casestudy's te ontwikkelen.
Waarom single-case onderzoek?
Casestudies kunnen ook een cruciale rol spelen bij de beoordeling van vakbekwaamheid. In
trainingsprogramma's moeten studenten vaak een casestudy schrijven of een portfolio van
casussen aanleveren om hun competentie aan te tonen en kritisch te reflecteren op hun
handelen.
Kwantitatieve analyse van een single case
Kwantitatieve analyse van een single-case = gevallen waarin kwantitatieve gegevens
worden verzameld en geanalyseerd, waarbij geen poging is gedaan om de betreffende
variabelen rechtstreeks te manipuleren. Een voorbeeld hiervan is een evaluatie van
veranderingen vóór en na de behandeling zoals beoordeeld door gestandaardiseerde
2
, uitkomstmaten. Bij deze evaluatie wordt echter niet vastgesteld of de verandering te danken
is aan de behandeling.
Single case experiments
Single case experiments = studies met kwantitatieve gegevens waarbij er sprake is van
directe manipulatie van de interventie. deze combinatie in de vorm van een experimenteel
ontwerp maakt het mogelijk om een valide conclusie te trekken over de impact van de
behandeling op de uitkomst van interesse.
Single case experiments omvatten altijd meerdere metingen van de uitkomstvariabele in de
tijd. Dit onderscheidt ze van het eenvoudige meetgeval vóór behandeling en na de
behandeling in de kwantitatieve analyse in één geval.
Kwantitatief single-case onderzoek heeft een lange geschiedenis in de klinische en
toegepaste psychologie. Het vakgebied werd gedomineerd door methoden die zijn afgeleid
van toegepaste gedragsanalyse die in de jaren zestig opkwam.
Toegepaste gedragsanalyse wordt gekenmerkt door:
1. De focus ligt op direct waarneembaar gedrag dat het vaakst wordt
gekwantificeerd als telgegevens, d.w.z. de frequentie van voorkomen per
tijdseenheid;
2. een experimentele benadering die ernaar streeft de omgeving zoveel mogelijk te
beheersen om verstorende variabelen uit te sluiten;
3. een poging om ervoor te zorgen dat de baseline stabiel is voordat de behandeling
wordt geïntroduceerd, d.w.z. er is minimale fluctuatie;
4. Behandelingen die zijn gebaseerd op versterkingsprincipes;
5. een afhankelijkheid van visuele analyse.
Hoewel de tekst in het boek wordt beïnvloed door toegepaste gedragsanalyse, heeft het
boek een vrij bredere kijk op wat single-case-methoden omvatten. Deze weergave is
weergegeven in figuur 1.1.
In figuur 1.1 wordt een single case gezien als een potentieel
rijke verzameling materiaal waarin waarnemingen op een
aantal niveaus in de tijd kunnen worden gedaan. Er zijn
drie hoofdfasen die over het algemeen overeenkomen met:
1. een beoordelingsperiode wanneer
basiswaarnemingen kunnen worden gedaan;
2. een periode waarin een interventie (behandeling)
wordt toegepast;
3. een periode van follow-up waarin verdere
beoordelingen van de impact van de behandeling kunnen worden gemaakt.
De verticale as maakt onderscheid tussen standaard-, doel- en procesmaatregelen.
Standaardmaatregelen
Het eerste niveau is dat van gestandaardiseerde maatregelen met normatieve gegevens. Dit
zijn het soort maatregelen waarmee de meeste mensen bekend zijn en ze omvatten veel van
de vragenlijsten en tests die worden gebruikt in klinische en gezondheidszorgomgevingen.
Het volstaat op te merken dat het meeste gestandaardiseerde maatregelen niet bedoeld zijn
om zeer frequent te worden gebruikt. Ze zijn vaak te lang en onpraktisch om in korte tijd
herhaaldelijk te worden gebruikt. Daartoe zullen ze het meest waarschijnlijk worden gebruikt
tijdens de beoordelingsperiode / baselineperiode en aan het einde van de behandeling.
3
