WEEK 1: hoofdstuk 1, 2
Uit een rechtsrelatie tussen personen ontstaan verbintenissen. Hierbij is de ene
persoon verplicht een prestatie te leveren aan de andere persoon.
Verbintenis = een rechtsrelatie tussen personen waarbij de een zijn recht de ander
zijn plicht is
Gewone feiten hebben GEEN rechtsgevolg
Rechtsfeiten hebben WEL een rechtsgevolg
Blote rechtsfeiten zijn geen handelingen, maar hebben wel een rechtsgevolg
(geboorte van een kind, leeftijd van 18 jaar bereiken, overlijden van een persoon)
Rechtens relevante handeling (menselijke handeling) is een handeling die een
rechtsgevolg heeft.
Feitelijke handeling is een handeling die WEL een rechtsgevolg heeft, maar daar
niet op is gericht. Niet de bedoeling dat het rechtsgevolg tot stand werd gebracht.
Rechtshandelingen zijn uitdrukkelijk gericht op een rechtsgevolg (art. 3:33 BW)
waar wil en verklaring overeenstemmen.
Eenzijdige rechtshandeling wordt het rechtsgevolg tot stand gebracht door één
persoon (opstellen testament, opzeggen arbeidsovereenkomst).
Meerzijdige rechtshandeling wordt tot stand gebracht door twee personen. Twee
personen nodig om het rechtsgevolg tot stand te brengen (schenking,
huurovereenkomst)
Meerzijdige overeenkomst zijn meerdere verbintenissen (jij geeft mij iets, ik geef
jou iets) (fietsverkoper geeft fiets, koper geeft geld, koopovereenkomst)
Eenzijdige overeenkomst is één verbintenis waar je niks voor terug hoeft te doen.
(schenking, bruikleen)
RECHTSFEIT
Blootrechtsfeit Menselijke handeling
Rechts Feitelijk
Meerzijdig Enkelzijdig
rechtshandeling rechtshandeling
Meerzijdige Enkelzijdige
overeenkomst overeenkomst
Art. 3:33 BW = een rechtshandeling vereist een op rechtsgevolg gerichte wil die zich
door een verklaring heeft geopenbaard
Wilsvertrouwensleer = art. 3:35 BW = gerechtvaardigd vertrouwen, er komt toch
een overeenkomst tot stand. (vertrouwensbeginsel)
, 1. Is er een rechtshandeling?
NEE, dus geen overeenkomst (wilsontbreken, MAAR art. 3:35 BW)
JA, wel een overeenkomst, NAAR VRAAG 2 (wilsgebreken)
2. Is de rechtshandeling vernietigbaar?
1. Is er een rechtshandeling?
NEE, geen overeenkomst (openbare orde, goede zeden, dwingend recht).
Geen andere mogelijkheid. Blijft NIETIG
JA, wel een overeenkomst (handelingsonbekwaamheid)
2. Is de rechtshandeling vernietigbaar?
Totstandkomingsproblematiek (gevolg = vernietiging):
1. Wilsontbreken (inclusief de geestelijke stoornis) -> wil en verklaring komen
niet overeen, dus geen rechtshandeling tot stand gekomen
- Discrepantie tussen wil en verklaring (wilsvertrouwensleer, art 3:35 BW) =
je verklaring is anders dan je wilde (iets verkopen voor 2,50 euro, maar je
wilde 250 euro). Gelet de omstandigheden mocht een persoon die
betekenis daar redelijkerwijs aan toekennen.
- Geestelijke stoornis moet je de vraag stellen -> heeft die persoon bedoeld
om een bepaald rechtsgevolg tot stand te brengen? Zo niet, dan ontbreekt
de wil. Er komt een rechtshandeling tot stand, maar deze is vernietigbaar.
2. Wilsgebreken (inclusief onder curatele) -> wil en verklaring komen wel
overeen (art. 3:33 BW)
- Bedreiging, bedrog (opzettelijk), misbruik van omstandigheden (art. 4:44
BW). Toepasbaar op iedere rechtshandeling
- Dwaling (niet opzettelijk) (art. 6:228 BW). Alleen toepasbaar bij een
verbintenis en dus overeenkomst.
- VERNIETIGBAAR -> achteraf ongedaan maken
3. Handelingsonbekwaamheid -> wil en verklaring komen wel overeen (art.
3:33 BW)
- kinderen onder 18 (art. 1:234 BW)
- mensen boven 18 die onder curatele gesteld zijn (art. 1:378 BW)
Totstandskomingpolitiek (gevolg = nietig)
1. Handelen in strijd met de openbare orde = raak de staat
2. Goede zeden = tegen de wet, maar raak Nederland niet moreel,
inbraakovereenkomst
3. Dwingend recht (art. 3:40 BW)
- VOORBEELDEN
a. Zorgverzekering of WA-verzekering (dwingend recht)
b. Huurmoordenaars (in strijd met openbare orde en goede zeden)
- NIETIG dus heeft nooit bestaan, nooit sprake van een geldige overdracht
Vertegenwoordiging = wanneer iemand een rechtshandeling verricht namens een
ander
Wettelijke vertegenwoordiging = als een ouder een rechtshandeling voor zijn kind
verricht of rechtshandelingen van een curator.
, Volmacht = de bevoegdheid die een persoon verleent aan een ander om in zijn naam
rechtshandelingen te verrichten (advocaten)
- Algemeen volmacht ziet op alle zaken van de volmachtgever en op alle
rechtshandelingen (art. 3:62 lid 1 BW)
- Bijzondere volmacht wordt verleend voor een bepaald doel en de daarbij
behorende rechtshandelingen (art. 3:62 lid 2 BW)
Rechtsgevolgen van een overeenkomst (art. 6:248 BW) door de wet, de gewoonte
en redelijkheid en billijkheid.
Uit een rechtsrelatie tussen personen ontstaan verbintenissen. Hierbij is de ene
persoon verplicht een prestatie te leveren aan de andere persoon.
Verbintenis = een rechtsrelatie tussen personen waarbij de een zijn recht de ander
zijn plicht is
Gewone feiten hebben GEEN rechtsgevolg
Rechtsfeiten hebben WEL een rechtsgevolg
Blote rechtsfeiten zijn geen handelingen, maar hebben wel een rechtsgevolg
(geboorte van een kind, leeftijd van 18 jaar bereiken, overlijden van een persoon)
Rechtens relevante handeling (menselijke handeling) is een handeling die een
rechtsgevolg heeft.
Feitelijke handeling is een handeling die WEL een rechtsgevolg heeft, maar daar
niet op is gericht. Niet de bedoeling dat het rechtsgevolg tot stand werd gebracht.
Rechtshandelingen zijn uitdrukkelijk gericht op een rechtsgevolg (art. 3:33 BW)
waar wil en verklaring overeenstemmen.
Eenzijdige rechtshandeling wordt het rechtsgevolg tot stand gebracht door één
persoon (opstellen testament, opzeggen arbeidsovereenkomst).
Meerzijdige rechtshandeling wordt tot stand gebracht door twee personen. Twee
personen nodig om het rechtsgevolg tot stand te brengen (schenking,
huurovereenkomst)
Meerzijdige overeenkomst zijn meerdere verbintenissen (jij geeft mij iets, ik geef
jou iets) (fietsverkoper geeft fiets, koper geeft geld, koopovereenkomst)
Eenzijdige overeenkomst is één verbintenis waar je niks voor terug hoeft te doen.
(schenking, bruikleen)
RECHTSFEIT
Blootrechtsfeit Menselijke handeling
Rechts Feitelijk
Meerzijdig Enkelzijdig
rechtshandeling rechtshandeling
Meerzijdige Enkelzijdige
overeenkomst overeenkomst
Art. 3:33 BW = een rechtshandeling vereist een op rechtsgevolg gerichte wil die zich
door een verklaring heeft geopenbaard
Wilsvertrouwensleer = art. 3:35 BW = gerechtvaardigd vertrouwen, er komt toch
een overeenkomst tot stand. (vertrouwensbeginsel)
, 1. Is er een rechtshandeling?
NEE, dus geen overeenkomst (wilsontbreken, MAAR art. 3:35 BW)
JA, wel een overeenkomst, NAAR VRAAG 2 (wilsgebreken)
2. Is de rechtshandeling vernietigbaar?
1. Is er een rechtshandeling?
NEE, geen overeenkomst (openbare orde, goede zeden, dwingend recht).
Geen andere mogelijkheid. Blijft NIETIG
JA, wel een overeenkomst (handelingsonbekwaamheid)
2. Is de rechtshandeling vernietigbaar?
Totstandkomingsproblematiek (gevolg = vernietiging):
1. Wilsontbreken (inclusief de geestelijke stoornis) -> wil en verklaring komen
niet overeen, dus geen rechtshandeling tot stand gekomen
- Discrepantie tussen wil en verklaring (wilsvertrouwensleer, art 3:35 BW) =
je verklaring is anders dan je wilde (iets verkopen voor 2,50 euro, maar je
wilde 250 euro). Gelet de omstandigheden mocht een persoon die
betekenis daar redelijkerwijs aan toekennen.
- Geestelijke stoornis moet je de vraag stellen -> heeft die persoon bedoeld
om een bepaald rechtsgevolg tot stand te brengen? Zo niet, dan ontbreekt
de wil. Er komt een rechtshandeling tot stand, maar deze is vernietigbaar.
2. Wilsgebreken (inclusief onder curatele) -> wil en verklaring komen wel
overeen (art. 3:33 BW)
- Bedreiging, bedrog (opzettelijk), misbruik van omstandigheden (art. 4:44
BW). Toepasbaar op iedere rechtshandeling
- Dwaling (niet opzettelijk) (art. 6:228 BW). Alleen toepasbaar bij een
verbintenis en dus overeenkomst.
- VERNIETIGBAAR -> achteraf ongedaan maken
3. Handelingsonbekwaamheid -> wil en verklaring komen wel overeen (art.
3:33 BW)
- kinderen onder 18 (art. 1:234 BW)
- mensen boven 18 die onder curatele gesteld zijn (art. 1:378 BW)
Totstandskomingpolitiek (gevolg = nietig)
1. Handelen in strijd met de openbare orde = raak de staat
2. Goede zeden = tegen de wet, maar raak Nederland niet moreel,
inbraakovereenkomst
3. Dwingend recht (art. 3:40 BW)
- VOORBEELDEN
a. Zorgverzekering of WA-verzekering (dwingend recht)
b. Huurmoordenaars (in strijd met openbare orde en goede zeden)
- NIETIG dus heeft nooit bestaan, nooit sprake van een geldige overdracht
Vertegenwoordiging = wanneer iemand een rechtshandeling verricht namens een
ander
Wettelijke vertegenwoordiging = als een ouder een rechtshandeling voor zijn kind
verricht of rechtshandelingen van een curator.
, Volmacht = de bevoegdheid die een persoon verleent aan een ander om in zijn naam
rechtshandelingen te verrichten (advocaten)
- Algemeen volmacht ziet op alle zaken van de volmachtgever en op alle
rechtshandelingen (art. 3:62 lid 1 BW)
- Bijzondere volmacht wordt verleend voor een bepaald doel en de daarbij
behorende rechtshandelingen (art. 3:62 lid 2 BW)
Rechtsgevolgen van een overeenkomst (art. 6:248 BW) door de wet, de gewoonte
en redelijkheid en billijkheid.
