Methodiek
De student kan keuzes maken op basis van beroepsmethodiek en instellingsmethodiek.
Een instellingsmethodiek is een methodiek die gericht is op een eigen instelling met eigen
opvattingen, uitgangspunten, methoden en werkwijzen. Is een specialisatie. Leer je niet bij de
opleiding. MESO
Een beroepsmethodiek is een domein die beroepsbeoefenaars moeten kunnen toepassen. Bijv. CGT
Je leert het op de opleiding. Heeft een beroepscode dat is en (inter)nationale afspraak over waar een
social worker aan moet voldoen. Ook heeft het een beroepsprofiel dat zijn de competenties en
vaardigheden waar je over moet beschikken. MACRO
Kernkwaliteiten binnen SPH
Rechtvaardig, respect, assertief, empathie, integriteit, vertrouwelijk, sociaal betrokken,
representatief.
Bronnen voor een methodiek zijn: Wetenschap, ethiek, normatief en praktijkreflecties.
MICRO = is de functie. Inclusief normatief karakter van social worker.
MESO = instellingsmethodiek.
MACRO = beroepsmethodiek/code
SPH bekijken vanuit 3 dimensies:
1. Normatief: (value based) = professional handelt vanuit normatief kader en hanteert hierbij
van oudsher afkomstige normen en waarden. In de beroepscode staat wat er verwacht
wordt.
2. Vraaggericht: (cliënt based) = cliënt staat centraal. Veel aandacht voor wensen en behoefte
van cliënt. Word niet meer gekeken naar wat wenselijk is voor de maatschapij maar naar wat
de cliënt wilt.
3. Effectief: (evidence bases)= omdat vraaggericht te duur was. Nu een combinatie van 1 en 2.
Is nu het criterium voor nieuwe methodieken. Methodes staan op NJI.
Effectief werken heeft ook nadelen.
- De doelen moeten smart zijn. = weinig bewegingsvrijheid
- De methode laat altijd betere resultaten zien bij de bedenker dan dat het daadwerkelijk
heeft.
- Weinig kennis van veel ipv. Veel kennis van weinig.
Daarom is er: Eclectisch werken: Verschillende methodieken samen laten werken om cliënt zo goed
mogelijk te helpen.
3 manieren van handelen:
1. Technisch instrumenteel: hulpverlener (hv) is gehoorzaam aan externe sturing, volgt de
instellingsmethodiek op. Er wordt gewerkt vanuit wetenschappelijk onderzoek.
2. Normatieve reflexief: verder kijken dan de methodiek, protocollen en procedure.
Achtergrond van cliënt wordt ook meegenomen.
3. Interactief georiënteerd: niet alleen luisteren naar cliënt maar ook hulpverleners op
cliënt afstemmen. Behandeling is alleen effectief als cliënt er zelf in geloofd, omgeving
wordt ook betrokken.
,Er zijn 3 soorten mensbeelden de instelling kiest door middel van een visie een mensbeeld.
1. Mechanistisch mensbeeld: mens wordt beschouwd als machine die door externe krachten
wordt voortbewogen. Geen onderscheid tussen mens en dier.
2. Organistisch mensbeeld: mens is een groeisel en geen maaksel. Mens staat in wisselwerking
met zijn omgeving. De mens staat in wisselwerking met zijn omgeving. Mensen worden niet
los gezien van hun omgeving.
3. Personalistisch mensbeeld: mens verschilt essentieel van dieren. Ieder mens heeft een uniek
karakter. Is in staat cultuur te scheppen, zingeving vragen te stellen. De mens is in staat
doelgericht te handelen. Gedrag maakt de mens zinvol en zingeving wordt bestudeerd.
De student kan methodisch handelen op basis van de 5 stappen van de agogische plancyclus.
1. Oriënteren
2. Analyseren
3. Waarderen
4. Handelen
5. Evalueren
1. Oriënteren
Info verzamelen over de cliënt. Niet alleen kijken naar wat de cliënt niet kan maar ook kijken
naar wat wel kan. Doe dit aan de hand van bijv. een balansmodel of een SWOT analyse.
Strenght (kwaliteit)
Weakness (valkuil)
Oppertunities (mogelijkheden)
Threats (bedreigingen)
Haal info uit de drie niveaus:
Micro: cliënt en directe omgeving
Meso: sociale kaart (werk)
Macro: wijk en maatschappij
Maak duidelijk onderscheid tussen feiten en meningen.
2. Analyseren
Hier stel je een hypothese op dit is info ontleden en ordenen op relevantie.
Redenen bedenken of uit de informatie halen waarom de situatie van de cliënt is ontstaan en
het in stand blijft. Er wordt uitgegaan van oorzaak/gevolg. Een hypothese is een vermoede.
Het kan zijn dat er informatie nodig is. APC is een cyclisch proces. Dus een stap terug naar
oriënteren kan.
Hypothese: (belangrijk!!)
Door oorzaak is er X situatie opgetreden probleem. Dit wordt in stand gehouden
door In stand houdende factor met als gevolg dat. Gevolg.
Als de in stand houdende factor weg is moet het probleem zijn opgelost.
, 3. Waarderen
Op basis van de hypothese worden er doel en subdoelen geformuleerd. Die worden SMART
uitgewerkt. Dit wordt besproken met de cliënt. Hierbij hoort de formule
E=KxA
effectiviteit is kwaliteit en acceptatie. Dus cliënt erbij betrekken!! Als een doel te groot of te
complex is. Deel het dan op in subdoelen. Uitgang punt is dat het doel haalbaar moet voelen.
4. Handelen
Een handelingsplan maken. Doel: Bereiken van een resultaat, gericht op verandering of
verbetering van situatie van cliënt.
Er wordt gerapporteerd over handeling en resultaat. Rapportage is ook toegankelijk voor
cliënt. Dus denk goed na!
5. Evalueren
Via STARR
4 manieren:
- Product: het uiteindelijke te behalen doel.
- Proces: verloop van proces
- Formatief: gericht op leerproces
- Summatief: info verzamelen tijdens proces. Alle info leidt tot beeld. Beeld wordt
geëvalueerd.
De student heeft kennis van en inzicht in de systeemtheorie, creatief agogische, cognitief
gedragsmatige en oplossinggerichte benadering. Kan dit toepassen in een casus.
Systeemtherapie:
Kijkt niet alleen naar de cliënt maar ook naar het systeem erom heen. Vroeger werden mensen uit de
situatie en hun systeem gehaald. Nu wordt er gekeken naar wat er in het systeem een rol kan spelen
bij het probleem.
Betrekkingen die individuen met elkaar helpen vormt een systeem. Dit kan dus een gezin zijn, maar
ook een vriendengroep, collega’s etc.
Totaliteit: Als er 1 ding verandert heeft dat effect op het hele systeem. Alles hangt met elkaar samen.
Niet optelbaarheid: het geheel is meer dan een optelsom. Eigenschappen van het systeem kunnen
niet herleid worden naar eigenschappen van het individu van het systeem. Het gaat om
eigenschappen van het systeem tot het systeem.
Circulaire clausaliteit: er is niet 1 oorzaak en 1 gevolg. Het beïnvloed elkaar. Er wordt ook geen
onderscheid gemaakt tussen oorzaak en gevolg. Een oorzaak is tegelijk een gevolg en visa versa.
(lineaur is oorzaak = gevolg)
In de gezinsbehandeling komen systematische analyse vooral tot stand door informatie over:
- Gezinsrollen
- Gezinsstructuren/typen
- Grens tussen ouder en kind
- Grens tussen gezin en buitenwereld
- De mate van totaliteit en samenhang.
De student kan keuzes maken op basis van beroepsmethodiek en instellingsmethodiek.
Een instellingsmethodiek is een methodiek die gericht is op een eigen instelling met eigen
opvattingen, uitgangspunten, methoden en werkwijzen. Is een specialisatie. Leer je niet bij de
opleiding. MESO
Een beroepsmethodiek is een domein die beroepsbeoefenaars moeten kunnen toepassen. Bijv. CGT
Je leert het op de opleiding. Heeft een beroepscode dat is en (inter)nationale afspraak over waar een
social worker aan moet voldoen. Ook heeft het een beroepsprofiel dat zijn de competenties en
vaardigheden waar je over moet beschikken. MACRO
Kernkwaliteiten binnen SPH
Rechtvaardig, respect, assertief, empathie, integriteit, vertrouwelijk, sociaal betrokken,
representatief.
Bronnen voor een methodiek zijn: Wetenschap, ethiek, normatief en praktijkreflecties.
MICRO = is de functie. Inclusief normatief karakter van social worker.
MESO = instellingsmethodiek.
MACRO = beroepsmethodiek/code
SPH bekijken vanuit 3 dimensies:
1. Normatief: (value based) = professional handelt vanuit normatief kader en hanteert hierbij
van oudsher afkomstige normen en waarden. In de beroepscode staat wat er verwacht
wordt.
2. Vraaggericht: (cliënt based) = cliënt staat centraal. Veel aandacht voor wensen en behoefte
van cliënt. Word niet meer gekeken naar wat wenselijk is voor de maatschapij maar naar wat
de cliënt wilt.
3. Effectief: (evidence bases)= omdat vraaggericht te duur was. Nu een combinatie van 1 en 2.
Is nu het criterium voor nieuwe methodieken. Methodes staan op NJI.
Effectief werken heeft ook nadelen.
- De doelen moeten smart zijn. = weinig bewegingsvrijheid
- De methode laat altijd betere resultaten zien bij de bedenker dan dat het daadwerkelijk
heeft.
- Weinig kennis van veel ipv. Veel kennis van weinig.
Daarom is er: Eclectisch werken: Verschillende methodieken samen laten werken om cliënt zo goed
mogelijk te helpen.
3 manieren van handelen:
1. Technisch instrumenteel: hulpverlener (hv) is gehoorzaam aan externe sturing, volgt de
instellingsmethodiek op. Er wordt gewerkt vanuit wetenschappelijk onderzoek.
2. Normatieve reflexief: verder kijken dan de methodiek, protocollen en procedure.
Achtergrond van cliënt wordt ook meegenomen.
3. Interactief georiënteerd: niet alleen luisteren naar cliënt maar ook hulpverleners op
cliënt afstemmen. Behandeling is alleen effectief als cliënt er zelf in geloofd, omgeving
wordt ook betrokken.
,Er zijn 3 soorten mensbeelden de instelling kiest door middel van een visie een mensbeeld.
1. Mechanistisch mensbeeld: mens wordt beschouwd als machine die door externe krachten
wordt voortbewogen. Geen onderscheid tussen mens en dier.
2. Organistisch mensbeeld: mens is een groeisel en geen maaksel. Mens staat in wisselwerking
met zijn omgeving. De mens staat in wisselwerking met zijn omgeving. Mensen worden niet
los gezien van hun omgeving.
3. Personalistisch mensbeeld: mens verschilt essentieel van dieren. Ieder mens heeft een uniek
karakter. Is in staat cultuur te scheppen, zingeving vragen te stellen. De mens is in staat
doelgericht te handelen. Gedrag maakt de mens zinvol en zingeving wordt bestudeerd.
De student kan methodisch handelen op basis van de 5 stappen van de agogische plancyclus.
1. Oriënteren
2. Analyseren
3. Waarderen
4. Handelen
5. Evalueren
1. Oriënteren
Info verzamelen over de cliënt. Niet alleen kijken naar wat de cliënt niet kan maar ook kijken
naar wat wel kan. Doe dit aan de hand van bijv. een balansmodel of een SWOT analyse.
Strenght (kwaliteit)
Weakness (valkuil)
Oppertunities (mogelijkheden)
Threats (bedreigingen)
Haal info uit de drie niveaus:
Micro: cliënt en directe omgeving
Meso: sociale kaart (werk)
Macro: wijk en maatschappij
Maak duidelijk onderscheid tussen feiten en meningen.
2. Analyseren
Hier stel je een hypothese op dit is info ontleden en ordenen op relevantie.
Redenen bedenken of uit de informatie halen waarom de situatie van de cliënt is ontstaan en
het in stand blijft. Er wordt uitgegaan van oorzaak/gevolg. Een hypothese is een vermoede.
Het kan zijn dat er informatie nodig is. APC is een cyclisch proces. Dus een stap terug naar
oriënteren kan.
Hypothese: (belangrijk!!)
Door oorzaak is er X situatie opgetreden probleem. Dit wordt in stand gehouden
door In stand houdende factor met als gevolg dat. Gevolg.
Als de in stand houdende factor weg is moet het probleem zijn opgelost.
, 3. Waarderen
Op basis van de hypothese worden er doel en subdoelen geformuleerd. Die worden SMART
uitgewerkt. Dit wordt besproken met de cliënt. Hierbij hoort de formule
E=KxA
effectiviteit is kwaliteit en acceptatie. Dus cliënt erbij betrekken!! Als een doel te groot of te
complex is. Deel het dan op in subdoelen. Uitgang punt is dat het doel haalbaar moet voelen.
4. Handelen
Een handelingsplan maken. Doel: Bereiken van een resultaat, gericht op verandering of
verbetering van situatie van cliënt.
Er wordt gerapporteerd over handeling en resultaat. Rapportage is ook toegankelijk voor
cliënt. Dus denk goed na!
5. Evalueren
Via STARR
4 manieren:
- Product: het uiteindelijke te behalen doel.
- Proces: verloop van proces
- Formatief: gericht op leerproces
- Summatief: info verzamelen tijdens proces. Alle info leidt tot beeld. Beeld wordt
geëvalueerd.
De student heeft kennis van en inzicht in de systeemtheorie, creatief agogische, cognitief
gedragsmatige en oplossinggerichte benadering. Kan dit toepassen in een casus.
Systeemtherapie:
Kijkt niet alleen naar de cliënt maar ook naar het systeem erom heen. Vroeger werden mensen uit de
situatie en hun systeem gehaald. Nu wordt er gekeken naar wat er in het systeem een rol kan spelen
bij het probleem.
Betrekkingen die individuen met elkaar helpen vormt een systeem. Dit kan dus een gezin zijn, maar
ook een vriendengroep, collega’s etc.
Totaliteit: Als er 1 ding verandert heeft dat effect op het hele systeem. Alles hangt met elkaar samen.
Niet optelbaarheid: het geheel is meer dan een optelsom. Eigenschappen van het systeem kunnen
niet herleid worden naar eigenschappen van het individu van het systeem. Het gaat om
eigenschappen van het systeem tot het systeem.
Circulaire clausaliteit: er is niet 1 oorzaak en 1 gevolg. Het beïnvloed elkaar. Er wordt ook geen
onderscheid gemaakt tussen oorzaak en gevolg. Een oorzaak is tegelijk een gevolg en visa versa.
(lineaur is oorzaak = gevolg)
In de gezinsbehandeling komen systematische analyse vooral tot stand door informatie over:
- Gezinsrollen
- Gezinsstructuren/typen
- Grens tussen ouder en kind
- Grens tussen gezin en buitenwereld
- De mate van totaliteit en samenhang.
