VREEMDELINGENRECHT
HOOFDSTUK 1 – TOEGANG TOT NEDERLAND
Toegang tot en
verblijfs in
Nederland
Kort verblijf van Verblijf van
Verblijf als Verblijf als EU-
maximaal 90 langer dan 90
vluchteling onderdaan
dagen dagen
Vereist: een
Vereist: een MVV en een Geen visum of Geen visum of
visum verblijfsvergunni MVV vereist MVV nodig
ng
Inleiding
Vreemdelingen zijn personen die niet de Nederlandse nationaliteit bezitten – artikel 1
Vreemdelingenwet 2000.
Zo komen sommige vreemdelingen naar Nederland, omdat zij Nederland bijvoorbeeld als toerist kort
willen bezoeken, een bezoek willen brengen aan hun familie of zaken willen doen. Deze
vreemdelingen verblijven maximaal 90 dagen in Nederland.
Er zijn ook vreemdelingen die naar Nederland komen voor een langere termijn dan 90 dagen. Dat
betreft vreemdelingen die naar Nederland komen, omdat zij in Nederland met hun (Nederlandse)
partner willen samenwonen, willen studeren, werken of om andere redenen voor een langere tijd of
een onbepaalde tijd hier willen verblijven. In dit geval spreekt men van regulier verblijf.
Sommige vreemdelingen komen naar Nederland, omdat zij in hun land van herkomst gevaar lopen of
bang zijn vervolgd, mishandeld, gemarteld en zelfs vermoord te worden. Zij willen dan in Nederland
asiel aanvragen. Zij worden asielzoekers genoemd. Er zijn dus verschillende categorieën
vreemdelingen.
1.1 Wat men vooraf moet weten
Het
vreemdelingenre
cht
Het reguliere
vreemdelingenre Het asielrecht
cht
De reguliere De
procedure asielprocedure
1.2 Categorieën vreemdelingen
- Vreemdelingen die maximaal 90 dagen naar Nederland komen -> kort verblijf
- Vreemdelingen die voor een termijn van langer dan 90 dagen (al dan niet voor altijd) naar
Nederland komen.
1
, - Vreemdelingen die hun land ontvluchten om in Nederland asiel aan te vragen. Men heeft het
dan over asielzoekers of vluchtelingen.
- Unieburgers (EU-onderdanen) en hun familieleden. Hiervoor gelden bijzondere regels. Dit
geldt ook voor onderdanen van de EER en Zwitserland.
De meeste vreemdelingen hebben toestemming van de Nederlandse autoriteiten nodig om
Nederland te mogen betreden. Deze toestemming kan in de vorm van een visum voor kort verblijf of
in de vorm van een verblijfsvergunning verleend worden. De reden van het verblijf in Nederland
bepaalt namelijk welke procedure de vreemdeling dient te volgen, alvorens hij toegang tot Nederland
krijgt. Bovendien is het voor een EU-onderdaan en hun familieleden veel makkelijker zich in
Nederland te vestigen dan voor de meeste derdelanders.
1.3 Toegang en verblijf
o Kort verblijf
o Een vreemdeling die voor de duur van maximaal 90 dagen naar Nederland wil
komen, heeft, afhankelijk van de nationaliteit die hij bezit, onder andere een visum
voor kort verblijf nodig. Naast het vereiste van een visum voor kort verblijf dient hij
aan de overige vereisten te voldoen.
o Regulier verblijf van langer dan 90 dagen
o Iemand die van plan is langer dan 90 dagen in Nederland te verblijven heeft in veel
gevallen en in beginsel een ‘machtiging tot voorlopig verblijf’ en een
verblijfsvergunning nodig. De machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) is nodig om
toegang tot Nederland te krijgen. Een verblijfsvergunning is nodig om vervolgens
langer dan 90 dagen in Nederland te mogen verblijven.
o Verblijf langer dan 90 dagen om asielgerelateerde redenen
o Van een vreemdeling die in Nederland asiel wil aanvragen omdat hij zijn
herkomstland is ontvlucht, kan moeilijk verwacht worden dat hij in het bezit is van
een visum of een MVV. Zie hoofdstuk 6
o Verblijf als EU-onderdaan
o De Unieburgers en hun familieleden hebben in beginsel geen visum, MVV of
verblijfsvergunning nodig om in Nederland te verblijven. Wel is het vereist dat de
Unieburger:
In Nederland werkt of voldoende bestaansmiddelen heeft;
Verzekerd is tegen ziektekosten;
Ingeschreven staat in de Basisregistratie Personen (BRP) indien hij langer dan
vier maanden in Nederland wil verblijven.
1.4 Wanneer verblijft een vreemdeling rechtmati g in Nederland?
In artikel 8 Vreemdelingenwet (Vw) staan gronden genoemd waarop een vreemdeling rechtmatig in
Nederland mag verblijven.
1.5 Koppelingswet
Koppelingswet: 1 juli 1998, de niet rechtmatige vreemdeling die in Nederland verbleef kan geen
beroep doen op voorzieningen, subsidies, vergunningen en uitkeringen -> de regering wilde
vermijden dat illegalen ten onrechte de indruk kunnen krijgen dat ze een verblijfsvergunning kunnen
krijgen doordat ze hierop wel aanspraak maken.
Uitzondering op onderwijs, rechtsbijstand en medische noodzakelijke zorg en bemachtigen
enkele vergunningen (bijv. echtscheiding).
2
,1.6 De immigrati e- en Naturalisati edienst
Een organisatie die bij het uitvoeren van het vreemdelingenrecht betrokken is, is de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (de IND). Bij de IND beoordelen ze alle verzoeken van mensen die langere tijd in
Nederland willen verblijven. Zij zoeken asiel of willen hier zijn vanwege familie, werk of studie.
Jaarlijks ontvangt de IND tussen de 100.000 en 150.000 verblijfsaanvragen. En ze zijn er voor mensen
die hier al langer wonen en graag Nederlander willen worden. Belangrijk om te weten is dat de IND
beslist op basis van wetten en regels die de Eerste en Tweede Kamer maken. En er zijn Europese en
internationale verdragen waaraan zij zich aan moeten houden.
HOOFDSTUK 2 – BRONNEN VAN HET VREEMDELINGENRECHT
2.1 Internati onaal en Europees recht
De mensenrechtenverdragen bevatten regels die rechten toekennen aan personen die zich op het
grondgebied van de bij deze verdragen aangesloten landen bevinden. Een aantal
mensenrechtenverdragen bevat bijvoorbeeld bepalingen die verbieden een vreemdeling terug te
sturen naar zijn herkomstland als hij daar onderworpen wordt aan onmenselijke en vernederende
behandelingen. Met andere woorden: deze vreemdeling mag niet worden teruggestuurd naar zijn
herkomstland als hij daar ernstig gevaar loopt. Men spreekt hier van het beginsel van non-
refoulement.
2.2 Schengenakkoord (Schengenverdrag)
Op 14 juni 1985 werd in Schengen, een dorp in Luxemburg, een akkoord ondertekend tussen België,
Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland. dit akkoord kreeg de naam van de plaats waarin het
ondertekend werd: Schengen. Sindsdien spreekt men van Schengenakkoord of Schengenverdrag.
Deze landen wilden met dit akkoord langzamerhand de grenscontroles in het ‘Schengengebied’
afschaffen. Het Schengengebied is het gehele grondgebied van de bij het Schengenakkoord
aangesloten landen.
Er vallen 26 landen onder het Schengengebied:
- België - Zweden
- Duitsland - Estland
- Frankrijk - Hongarije
- Luxemburg - Letland
- Nederland - Litouwen
- Portugal - Malta
- Spanje - Polen
- Italië - Slovenië
- Oostenrijk - Slowakije
- Griekenland - Tsjechië
- Denemarken - Zwitserland
- Finland - Liechtenstein
- IJsland
- Noorwegen
Schengengebied: bijna alle EU landen + IJsland, Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein. Wel EU,
maar geen Schengenland: Bulgarije, Cyprus, Ierland en Roemenië.
3
, Wanneer een derdelander een visum is verleend door een van de Schengenlanden, is dit visum in
beginsel op het gehele grondgebied van Schengen geldig.
HOOFDSTUK 3 – KORT VERBLIJF
3.1 Kort verblijf van negenti g dagen
Er is sprake van een kort verblijf als een vreemdeling voor maximaal 90 dagen binnen een periode
van 180 dagen in het Schengengebied zal gaan verblijven. Binnen een periode van 180 dagen mag de
vreemdeling onafgebroken of periodes bij elkaar opgeteld in totaal 90 dagen in het Schengengebied
verblijven.
De vreemdeling die voor maximaal 90 dagen naar Nederland wil komen, heeft wellicht een visum
nodig. Het doel van zijn kort verblijf in Nederland kan zijn: vakantie, familie- of vriendenbezoek,
toerisme of zakenbezoek.
3.2 Wat is een visum?
De voorwaarden voor de verlening van een visum zijn opgenomen in de Visumcode. Dat is een
Europese verordening. Europese verordeningen hebben een algemene strekking. Dat betekent dat zij
rechtstreeks toepasselijk zijn in elke EU-lidstaat.
Volgens artikel 2 Visumcode is een visum een machtiging die door de autoriteiten van een lidstaat
wordt afgegeven aan een vreemdeling die visumplichtig is, wanneer deze vreemdeling op het
grondgebied van Nederland (of een ander Schengenland) wil verblijven of wanneer deze vreemdeling
wil doorreizen op het grondgebied van de Schengenlanden. Anders geformuleerd: een visum is een
sticker met vermelding dat het is toegestaan om een land in te reizen. Deze sticker wordt opgenomen
in het reisdocument van de vreemdeling die naar Nederland wil reizen. Hieruit blijkt dat hij
Nederland rechtmatig mag inreizen en daar een korte termijn mag verblijven.
Verschillende soorten visa
- A-visum
o Bedoeld voor onderdanen van sommige landen die tijdens een intercontinentale
vlucht een tussenlanding moet maken op een luchthaven op het grondgebied van
Schengen (artikel 3 lid 1 Visumcode).
- C-visum
o Het visum voor kort verblijf van maximaal 90 dagen uit 180 dagen in Nederland (of
een ander Schengengebied).
- Faciliterend visum
o Voor familieleden van EU-onderdanen
EU-onderdanen hebben het recht om drie maanden of zelfs langer in een
andere EU-lidstaat te verblijven. Dit geldt ook voor hun familieleden
(ongeacht hun nationaliteit). Op grond van het Europese recht moeten de
lidstaten de binnenkomst van deze familieleden faciliteren en hun zo spoedig
mogelijk en kosteloos een faciliterend visum verstrekken, zodat zij samen
met de EU-onderdanen de EU-lidstaat kunnen inreizen.
Eenvormig of territoriaal beperkt?
Een C-visum kan eenvoudig of territoriaal beperkt zijn. Wanneer een visum wordt afgegeven door de
autoriteiten van een Schengenland, betreft het vaak een eenvormig visum. Dat houdt in dat dit visum
geldig is op het gehele grondgebied van de Schengenlanden.
4
HOOFDSTUK 1 – TOEGANG TOT NEDERLAND
Toegang tot en
verblijfs in
Nederland
Kort verblijf van Verblijf van
Verblijf als Verblijf als EU-
maximaal 90 langer dan 90
vluchteling onderdaan
dagen dagen
Vereist: een
Vereist: een MVV en een Geen visum of Geen visum of
visum verblijfsvergunni MVV vereist MVV nodig
ng
Inleiding
Vreemdelingen zijn personen die niet de Nederlandse nationaliteit bezitten – artikel 1
Vreemdelingenwet 2000.
Zo komen sommige vreemdelingen naar Nederland, omdat zij Nederland bijvoorbeeld als toerist kort
willen bezoeken, een bezoek willen brengen aan hun familie of zaken willen doen. Deze
vreemdelingen verblijven maximaal 90 dagen in Nederland.
Er zijn ook vreemdelingen die naar Nederland komen voor een langere termijn dan 90 dagen. Dat
betreft vreemdelingen die naar Nederland komen, omdat zij in Nederland met hun (Nederlandse)
partner willen samenwonen, willen studeren, werken of om andere redenen voor een langere tijd of
een onbepaalde tijd hier willen verblijven. In dit geval spreekt men van regulier verblijf.
Sommige vreemdelingen komen naar Nederland, omdat zij in hun land van herkomst gevaar lopen of
bang zijn vervolgd, mishandeld, gemarteld en zelfs vermoord te worden. Zij willen dan in Nederland
asiel aanvragen. Zij worden asielzoekers genoemd. Er zijn dus verschillende categorieën
vreemdelingen.
1.1 Wat men vooraf moet weten
Het
vreemdelingenre
cht
Het reguliere
vreemdelingenre Het asielrecht
cht
De reguliere De
procedure asielprocedure
1.2 Categorieën vreemdelingen
- Vreemdelingen die maximaal 90 dagen naar Nederland komen -> kort verblijf
- Vreemdelingen die voor een termijn van langer dan 90 dagen (al dan niet voor altijd) naar
Nederland komen.
1
, - Vreemdelingen die hun land ontvluchten om in Nederland asiel aan te vragen. Men heeft het
dan over asielzoekers of vluchtelingen.
- Unieburgers (EU-onderdanen) en hun familieleden. Hiervoor gelden bijzondere regels. Dit
geldt ook voor onderdanen van de EER en Zwitserland.
De meeste vreemdelingen hebben toestemming van de Nederlandse autoriteiten nodig om
Nederland te mogen betreden. Deze toestemming kan in de vorm van een visum voor kort verblijf of
in de vorm van een verblijfsvergunning verleend worden. De reden van het verblijf in Nederland
bepaalt namelijk welke procedure de vreemdeling dient te volgen, alvorens hij toegang tot Nederland
krijgt. Bovendien is het voor een EU-onderdaan en hun familieleden veel makkelijker zich in
Nederland te vestigen dan voor de meeste derdelanders.
1.3 Toegang en verblijf
o Kort verblijf
o Een vreemdeling die voor de duur van maximaal 90 dagen naar Nederland wil
komen, heeft, afhankelijk van de nationaliteit die hij bezit, onder andere een visum
voor kort verblijf nodig. Naast het vereiste van een visum voor kort verblijf dient hij
aan de overige vereisten te voldoen.
o Regulier verblijf van langer dan 90 dagen
o Iemand die van plan is langer dan 90 dagen in Nederland te verblijven heeft in veel
gevallen en in beginsel een ‘machtiging tot voorlopig verblijf’ en een
verblijfsvergunning nodig. De machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) is nodig om
toegang tot Nederland te krijgen. Een verblijfsvergunning is nodig om vervolgens
langer dan 90 dagen in Nederland te mogen verblijven.
o Verblijf langer dan 90 dagen om asielgerelateerde redenen
o Van een vreemdeling die in Nederland asiel wil aanvragen omdat hij zijn
herkomstland is ontvlucht, kan moeilijk verwacht worden dat hij in het bezit is van
een visum of een MVV. Zie hoofdstuk 6
o Verblijf als EU-onderdaan
o De Unieburgers en hun familieleden hebben in beginsel geen visum, MVV of
verblijfsvergunning nodig om in Nederland te verblijven. Wel is het vereist dat de
Unieburger:
In Nederland werkt of voldoende bestaansmiddelen heeft;
Verzekerd is tegen ziektekosten;
Ingeschreven staat in de Basisregistratie Personen (BRP) indien hij langer dan
vier maanden in Nederland wil verblijven.
1.4 Wanneer verblijft een vreemdeling rechtmati g in Nederland?
In artikel 8 Vreemdelingenwet (Vw) staan gronden genoemd waarop een vreemdeling rechtmatig in
Nederland mag verblijven.
1.5 Koppelingswet
Koppelingswet: 1 juli 1998, de niet rechtmatige vreemdeling die in Nederland verbleef kan geen
beroep doen op voorzieningen, subsidies, vergunningen en uitkeringen -> de regering wilde
vermijden dat illegalen ten onrechte de indruk kunnen krijgen dat ze een verblijfsvergunning kunnen
krijgen doordat ze hierop wel aanspraak maken.
Uitzondering op onderwijs, rechtsbijstand en medische noodzakelijke zorg en bemachtigen
enkele vergunningen (bijv. echtscheiding).
2
,1.6 De immigrati e- en Naturalisati edienst
Een organisatie die bij het uitvoeren van het vreemdelingenrecht betrokken is, is de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (de IND). Bij de IND beoordelen ze alle verzoeken van mensen die langere tijd in
Nederland willen verblijven. Zij zoeken asiel of willen hier zijn vanwege familie, werk of studie.
Jaarlijks ontvangt de IND tussen de 100.000 en 150.000 verblijfsaanvragen. En ze zijn er voor mensen
die hier al langer wonen en graag Nederlander willen worden. Belangrijk om te weten is dat de IND
beslist op basis van wetten en regels die de Eerste en Tweede Kamer maken. En er zijn Europese en
internationale verdragen waaraan zij zich aan moeten houden.
HOOFDSTUK 2 – BRONNEN VAN HET VREEMDELINGENRECHT
2.1 Internati onaal en Europees recht
De mensenrechtenverdragen bevatten regels die rechten toekennen aan personen die zich op het
grondgebied van de bij deze verdragen aangesloten landen bevinden. Een aantal
mensenrechtenverdragen bevat bijvoorbeeld bepalingen die verbieden een vreemdeling terug te
sturen naar zijn herkomstland als hij daar onderworpen wordt aan onmenselijke en vernederende
behandelingen. Met andere woorden: deze vreemdeling mag niet worden teruggestuurd naar zijn
herkomstland als hij daar ernstig gevaar loopt. Men spreekt hier van het beginsel van non-
refoulement.
2.2 Schengenakkoord (Schengenverdrag)
Op 14 juni 1985 werd in Schengen, een dorp in Luxemburg, een akkoord ondertekend tussen België,
Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en Nederland. dit akkoord kreeg de naam van de plaats waarin het
ondertekend werd: Schengen. Sindsdien spreekt men van Schengenakkoord of Schengenverdrag.
Deze landen wilden met dit akkoord langzamerhand de grenscontroles in het ‘Schengengebied’
afschaffen. Het Schengengebied is het gehele grondgebied van de bij het Schengenakkoord
aangesloten landen.
Er vallen 26 landen onder het Schengengebied:
- België - Zweden
- Duitsland - Estland
- Frankrijk - Hongarije
- Luxemburg - Letland
- Nederland - Litouwen
- Portugal - Malta
- Spanje - Polen
- Italië - Slovenië
- Oostenrijk - Slowakije
- Griekenland - Tsjechië
- Denemarken - Zwitserland
- Finland - Liechtenstein
- IJsland
- Noorwegen
Schengengebied: bijna alle EU landen + IJsland, Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein. Wel EU,
maar geen Schengenland: Bulgarije, Cyprus, Ierland en Roemenië.
3
, Wanneer een derdelander een visum is verleend door een van de Schengenlanden, is dit visum in
beginsel op het gehele grondgebied van Schengen geldig.
HOOFDSTUK 3 – KORT VERBLIJF
3.1 Kort verblijf van negenti g dagen
Er is sprake van een kort verblijf als een vreemdeling voor maximaal 90 dagen binnen een periode
van 180 dagen in het Schengengebied zal gaan verblijven. Binnen een periode van 180 dagen mag de
vreemdeling onafgebroken of periodes bij elkaar opgeteld in totaal 90 dagen in het Schengengebied
verblijven.
De vreemdeling die voor maximaal 90 dagen naar Nederland wil komen, heeft wellicht een visum
nodig. Het doel van zijn kort verblijf in Nederland kan zijn: vakantie, familie- of vriendenbezoek,
toerisme of zakenbezoek.
3.2 Wat is een visum?
De voorwaarden voor de verlening van een visum zijn opgenomen in de Visumcode. Dat is een
Europese verordening. Europese verordeningen hebben een algemene strekking. Dat betekent dat zij
rechtstreeks toepasselijk zijn in elke EU-lidstaat.
Volgens artikel 2 Visumcode is een visum een machtiging die door de autoriteiten van een lidstaat
wordt afgegeven aan een vreemdeling die visumplichtig is, wanneer deze vreemdeling op het
grondgebied van Nederland (of een ander Schengenland) wil verblijven of wanneer deze vreemdeling
wil doorreizen op het grondgebied van de Schengenlanden. Anders geformuleerd: een visum is een
sticker met vermelding dat het is toegestaan om een land in te reizen. Deze sticker wordt opgenomen
in het reisdocument van de vreemdeling die naar Nederland wil reizen. Hieruit blijkt dat hij
Nederland rechtmatig mag inreizen en daar een korte termijn mag verblijven.
Verschillende soorten visa
- A-visum
o Bedoeld voor onderdanen van sommige landen die tijdens een intercontinentale
vlucht een tussenlanding moet maken op een luchthaven op het grondgebied van
Schengen (artikel 3 lid 1 Visumcode).
- C-visum
o Het visum voor kort verblijf van maximaal 90 dagen uit 180 dagen in Nederland (of
een ander Schengengebied).
- Faciliterend visum
o Voor familieleden van EU-onderdanen
EU-onderdanen hebben het recht om drie maanden of zelfs langer in een
andere EU-lidstaat te verblijven. Dit geldt ook voor hun familieleden
(ongeacht hun nationaliteit). Op grond van het Europese recht moeten de
lidstaten de binnenkomst van deze familieleden faciliteren en hun zo spoedig
mogelijk en kosteloos een faciliterend visum verstrekken, zodat zij samen
met de EU-onderdanen de EU-lidstaat kunnen inreizen.
Eenvormig of territoriaal beperkt?
Een C-visum kan eenvoudig of territoriaal beperkt zijn. Wanneer een visum wordt afgegeven door de
autoriteiten van een Schengenland, betreft het vaak een eenvormig visum. Dat houdt in dat dit visum
geldig is op het gehele grondgebied van de Schengenlanden.
4
