100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Sociale Psychologie: Volledige Samenvatting ALLE Tentamenstof, Video Colleges en 25 Oefenvragen PER hoofdstuk (een 10 gehaald!)

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
132
Geüpload op
23-01-2026
Geschreven in
2025/2026

Dit is de meest Volledige Samenvatting van het boek, het bevat ALLE Tentamenstof, Video Colleges en 25 Oefenvragen PER hoofdstuk (een 10 gehaald!)












Oeps! We kunnen je document nu niet laden. Probeer het nog eens of neem contact op met support.

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Ja
Geüpload op
23 januari 2026
Aantal pagina's
132
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting

Voorbeeld van de inhoud

Week 1
Hoofdstuk 1 – Inleiding tot de sociale psychologie
1.1 Wat is sociale psychologie?
Psychologie: de wetenschap van het gedrag en het innerlijke leven (gedachten en
gevoelens) van mensen.
Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie naar de manier waarop gedachten,
gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de werkelijke of imaginaire
aanwezigheid van andere mensen.
Voorbeeld ‘imaginaire aanwezigheid van andere mensen’; omdat je moeder altijd zei
dat je je handen moet wassen nadat je naar de wc bent geweest, en dat je daar dan
aan denkt (wanneer je moeder er niet bij is) met als vervolg dat je je handen wast.
Sociale invloed is het effect dat woorden, daden of alleen al de imaginaire aanwezigheid
van andere mensen hebben op onze gedachten, gevoelens, attitudes of gedrag.
Empirische methode: Op waarneming en/of onderzoek gebaseerde methode voor het
toetsen van hypothesen.
Hypothese: Een als voorlopige waarheid aangenomen, maar nog te bewijzen
veronderstelling.
Hindsight bias is vertekening achteraf. Als je eenmaal iets weet, lijkt het alsof je het altijd al
geweten hebt. Pas ervoor op!
HOE worden mensen beïnvloed door de manier waarop ze hun sociale omgeving
construeren(waarnemen)? Waarom gedragen mensen zich zoals ze zich gedragen?
Een manier om deze vraag te beantwoorden, is simpel door hem te stellen. Het probleem
van deze benadering is dat mensen zich vaak niet bewust zijn van de redenen achter hun
eigen reacties en gevoelens.
-​ Sociale omgeving = de werkelijke of imaginaire aanwezigheid van andere mensen.
-​ Construct = de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen en
interpreteren (betekenis geven).

Determinant: Bepalende factor in een ontwikkeling of toestand van menselijk gedrag.
Verschil sociale psychologie met andere verwante disciplines:
Disciplines als sociologie en antropologie, zij zijn ook geïnteresseerd in de manier waarop
mensen beïnvloed worden door hun sociale omgeving. Verschillen:
-​ De sociale psychologie onderscheidt zich vooral doordat ze zich niet zozeer
bezighoudt met sociale situaties in een objectieve betekenis, maar doordat ze zich in
eerste instantie richt op de manier waarop mensen beïnvloed worden door hun
interpretatie, of construct, van hun sociale omgeving.
-​ De sociale psychologen vinden dat je pas kunt begrijpen hoe mensen beïnvloed
worden door hun sociale wereld, wanneer je begrijpt HOE ze die sociale wereld
waarnemen, begrijpen en interpreteren. In hun ogen is dat belangrijker dan te
weten wat de objectieve eigenschappen van die sociale wereld precies zijn.

, -​ Persoonlijkheidspsychologen richten zich vooral op inter-individuele verschillen (die
aspecten van de persoonlijkheid die mensen onderscheiden van anderen). Sociaal
psychologen vinden dat je hierbij een essentieel onderdeel van het verhaal buiten
beschouwing laat: namelijk de machtige rol van de sociale invloed.
Individuele verschillen: Die aspecten van de persoonlijkheid die mensen
onderscheiden van anderen.
-​ Het analyseniveau verschilt van alle disciplines; bij biologen is het analyseniveau
bijv. genen, hormonen of neurotransmitters; bij persoonlijkheids- en klinisch
psychologen het individu; sociologie richt zich op onderwerpen als sociale klasse,
sociale structuur en sociale instituties. Voor sociale psychologen is het
analyseniveau het individu in de context van een sociale situatie.
-​ Het grote verschil tussen sociologie en sociale psychologie is dat sociologie zich
niet concentreert op de psychologie van het individu, maar naar de samenleving
als geheel kijkt.

Evolutionaire psychologie: Wetenschappelijke discipline die sociaal gedrag probeert te
verklaren op basis van erfelijke factoren die zich door de tijd heen hebben ontwikkeld
volgens de principes van natuurlijke selectie.
Natuurlijke selectie: Het verschijnsel dat in de evolutie sommige organismen uit een
bepaalde populatie beter in hun omgeving passen en zo meer kans hebben om te zorgen
voor overlevende nakomelingen dan minder goed aangepaste organismen.
Omdat evolutionaire psychologie gaat om wat er duizenden jaren geleden moet zijn
gebeurd, zijn hypothesen op het gebied van evolutie echter moeilijk te testen. De sociale
psychologie richt zich meer op het hier en nu.

Sociale psychologie: De studie naar zowel de universele als de cultuur-bepaalde invloed
van de sociale omgeving op de gevoelens, gedachten en gedragingen van mensen.
Het doel van de sociale psychologie is het beschrijven en verklaren van hoe mensen
elkaar, als elkaars sociale omgeving, in hun voelen, denken en doen beïnvloeden. Sociaal
psychologen proberen in kaart te brengen welke fenomenen in menselijk sociaal gedrag
tamelijk universeel zijn, en welke meer cultureel bepaald zijn. Daarvoor is crosscultureel
onderzoek essentieel.
Sociologie: De studie naar algemene wetten en theorieën over groepen en samenlevingen,
in plaats van individuen. de invloed van brede sociale, economische, politieke en historische
factoren op de gebeurtenissen in een bepaalde gemeenschap. De sociologie richt zich op
onderwerpen als sociale klasse, sociale structuur en sociale instituties. De sociale
psychologie onderscheidt zich echter doordat ze zich niet zozeer bezighoudt met sociale
situaties in een objectieve betekenis, maar met de manier waarop hun interpretatie, of
construct, van hun sociale omgeving mensen beïnvloedt.

1.2 De macht van de situatie
Fundamentele attributiefout / correspondentie vertekening = de neiging om de mate
waarin iemands gedrag wordt veroorzaakt door de rol van persoonlijke eigenschappen en
andere interne factoren te overschatten en de rol van externe, situationele factoren te
onderschatten. Of (hetzelfde): de neiging om ons eigen gedrag en andermans gedrag
volledig toe te schrijven aan persoonlijkheidstrekken en het effect van de sociale
invloed en de acute situatie te onderschatten.
Attributie = het toeschrijven van oorzaken aan het eigen of aan andermans gedrag en het

,daarmee voorzien van verklaringen.
Beursspel – Gemeenschapsspel (Ross & Samuels 1993)
Onderzoeksassistenten moesten twee lijsten samenstellen, een met studenten waarvan ze
dachten dat deze voor de competitieve strategie zouden kiezen en een met studenten
waarvan ze dachten dat deze voor de coöperatieve strategie zouden kiezen.
De twee groepen studenten werden uitgenodigd om een spel te spelen. De naam van het
spel was een ogenschijnlijk onbelangrijk onderdeel van de sociale situatie. De helft van de
deelnemers kreeg te horen dat het “het Beursspel” heette, terwijl de andere helft te horen
kreeg dat het “het Gemeenschapsspel” heette. Voor het overige waren beide spellen
hetzelfde.
Er waren dus vier condities:
- Competitieve mensen in het Beursspel
- Competitieve mensen in het Gemeenschapsspel
- Coöperatieve mensen in het Beursspel
- Coöperatieve mensen in het Gemeenschapsspel
Verwachting: de persoonlijkheid van het individu telt.
Resultaat: de ‘competitieve’ studenten kozen niet vaker voor de competitieve strategie dan
hun ‘coöperatieve’ collega’s.
Conclusie: de naam van het spel bevatte blijkbaar een duidelijke boodschap, een sociale
norm over hoe de spelers geacht werden zich te gedragen —> situatie heeft effect op hoe
mensen zich gedragen.

1.3 De macht van sociale interpretatie
Behaviorisme = stroming in de psychologie die de stelling verdedigt dat men, om menselijk
gedrag te kunnen begrijpen, slechts hoeft te kijken naar de bekrachtigende
eigenschappen van de omgeving.
Deze stroming in de psychologie verdedigt de stelling dat alle gedrag verklaard kan worden
aan de hand van beloningen en straffen in de omgeving van het organisme en dat het
niet nodig is om er subjectieve zaken als denken en voelen bij te betrekken. Ze vergaten het
belang van de manier waarop mensen hun omgeving interpreteren.

Gestaltpsychologie = stroming in de psychologie die het belang benadrukt van het
bestuderen van de persoonlijke (subjectieve) manier waarop een object wordt
waargenomen (het gestalt of geheel), in plaats van het bestuderen van de manier waarop
de objectieve, fysieke eigenschappen van het object zijn samengevoegd.
De nadruk op constructen, de manier waarop mensen de sociale situatie interpreteren,
vormt de basis van gestaltpsychologie. Je moet je richten op de fenomenologie: op hoe
iemand een object ervaart, in plaats van op de afzonderlijke objectieve elementen van het
object. Kurt Lewin paste de gestaltprincipes toe op de perceptie van de sociale wereld.

Fenomenologie = een filosofische methode (van Husserl) die probeert de constitutie van de
wereld in de geest en het wezen der dingen te beschrijven door de geestelijke intuïtieve
beschouwing van de dingen, niet door rationele kennis.
-​ Je moet je richten op de fenomenologie van de waarnemer, op hoe een object op
hem of haar overkomt, in plaats van op afzonderlijke objectieve elementen van het
object.
-​ Kurt Lewin (Duitse/Amerikaanse sociaal psycholoog): “Als iemand in een kamer zit
in het vertrouwen dat het plafond niet naar beneden zal komen, zou dan alleen zijn

, ‘subjectieve waarschijnlijkheid’ in overweging moeten worden genomen bij het
voorspellen van zijn gedrag, of zouden we ook rekening moeten houden met de
‘objectieve waarschijnlijkheid’ van de door architecten bepaalde kans dat het
plafond naar beneden komt? Ik denk dat we alleen met de eerste rekening hoeven
houden.”

Naïef realisme = de overtuiging dat ieder van ons dingen waarneemt ‘zoals ze echt zijn’.
Als andere mensen dezelfde dingen dus anders zien, moet dat wel zijn omdat zij
bevooroordeeld zijn.

1.4 De oorsprong van constructen: fundamentele menselijke motieven
De wijze waarop een individu een situatie construeert, wordt grotendeels bepaald door
twee fundamentele menselijke behoeften: de behoefte om een goed gevoel over onszelf te
hebben en de behoefte om accuraat te zijn

Motief van eigenwaarde = de behoefte aan een positief zelfbeeld, dat wil zeggen dat ze
zichzelf willen beschouwen als goed, competent en beschaafd.
Bij de keuze tussen het vervormen van de wereld om zich goed te voelen over zichzelf
of zich een accuraat beeld van de wereld te vormen, kiezen mensen vaak voor de eerste
optie. Ze geven de zaak een enigszins andere draai, een die hen in het best mogelijke
daglicht stelt.
-​ Het erkennen van onze tekortkomingen is moeilijk, zelfs wanneer dat ten koste gaat
van een accurate kijk op de wereld.
Zelfwaardering: De beoordeling van mensen van wat ze zelf waard zijn; dat wil zeggen: de
mate waarin ze zichzelf als goed, competent en fatsoenlijk zien.
Positieve zelfwaardering: Een positieve waardering van zichzelf, dat wil zeggen: zichzelf
beschouwen als bijvoorbeeld goed, competent en beschaafd.
Zelfverheffingsmotief: De voorkeur die mensen hebben voor informatie die hen in een
positief daglicht stelt, ofwel voor informatie die hun zelfwaardering doet stijgen.
De belangrijkste bevindingen rond het zelfverheffingsmotief zijn:
1.​ dat menselijke wezens gemotiveerd zijn om een positief beeld van zichzelf in stand
te houden, deels door hun gedrag te rechtvaardigen, en
2.​ dat dit hen er onder bepaalde omstandigheden toe brengt dingen te doen die in
eerste instantie verrassend of paradoxaal lijken. Zo kunnen ze de voorkeur geven
aan mensen voor wie en dingen waarvoor ze hebben geleden boven mensen en
dingen die ze associëren met gemak en plezier.

Motief van de sociale cognitie = de behoefte om accuraat waar te nemen.
Sociale cognitie = hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; specifieker:
hoe mensen informatie selecteren, interpreteren, onthouden en gebruiken om te oordelen en
te beslissen.
Accuraatheidsmotief: De behoefte van mensen om een beeld te creëren dat zo veel
mogelijk met de werkelijkheid overeenkomt.
Ondanks deze vaardigheid, handelen we meestal op basis van onvolledige en onjuist
geïnterpreteerde informatie. Onze sociale cognitie kan ook vertekend worden door
selffulfilling prophecies.
Selffulfilling prophecy = wanneer je bepaald gedrag van jezelf of van iemand anders
verwacht, dan handel je vervolgens op zo’n manier dat je verwachting waarheid wordt
€19,96
Krijg toegang tot het volledige document:

100% tevredenheidsgarantie
Direct beschikbaar na je betaling
Lees online óf als PDF
Geen vaste maandelijkse kosten

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
TopStudentTilburg

Ook beschikbaar in voordeelbundel

Thumbnail
Voordeelbundel
Voordeelpakket Psychologie Jaar 1 Blok 2: ALLE tentamenstof van Sociale Psychologie & Inleiding Methodenleer. Volledige Samenvatting en College Aantekeningen
-
2 2026
€ 35,92 Meer info

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
TopStudentTilburg Tilburg University
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
Nieuw op Stuvia
Lid sinds
3 dagen
Aantal volgers
0
Documenten
3
Laatst verkocht
-
TopStudent

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen