Aantekeningen / Notes
-
Ondernemingsrecht A&C
(EBB901C05c)
Docent: Prof. Mr. J.N. (Hanny) Schutte-Veenstra Blok 2A studiejaar 2020/2021
Inhoud
Introductie ............................................................................................................................................... 3
Week 1 – Ondernemingsvormen en oprichtingsvereisten ..................................................................... 3
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 3
Thema’s ondernemingsrecht .......................................................................................................... 3
Rechtspersonen ............................................................................................................................... 4
NV en BV .......................................................................................................................................... 4
Overige rechtspersonen .................................................................................................................. 5
Personenvennootschappen............................................................................................................. 8
Keuze voor BV (of NV) of personenvennootschap? ........................................................................ 9
Eenmanszaak ................................................................................................................................. 10
Handelen namens NV/BV i.o. ........................................................................................................ 10
Tentamenvraag.............................................................................................................................. 11
Werkcollege ....................................................................................................................................... 11
Week 2 – Crediteurenbescherming bij de BV en de NV ........................................................................ 12
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 12
Kapitaalbescherming bij NV .......................................................................................................... 12
Crediteurenbescherming bij BV .................................................................................................... 17
Werkcollege ....................................................................................................................................... 19
Week 3 –Aandelen en aandeelhouders bij de BV en de NV ................................................................. 20
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 20
Rechten en verplichtingen aandeelhouders ................................................................................. 20
Soorten/aanduidingen van aandelen ............................................................................................ 21
Financiële rechten ......................................................................................................................... 23
Zeggenschapsrechten .................................................................................................................... 24
Gelijkheidsbeginsel ........................................................................................................................ 24
Overdraagbaarheid........................................................................................................................ 25
Werkcollege ....................................................................................................................................... 25
1
,Week 4 – Bevoegdheden organen, besluitvorming, vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang bij de
BV en de NV ........................................................................................................................................... 26
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 26
Bevoegdheid organen BV/NV ........................................................................................................ 26
Besluitvorming AV ......................................................................................................................... 29
Besluitvorming bestuur ................................................................................................................. 30
Fouten in besluitvormingsproces .................................................................................................. 31
Positie wederpartij bij een nietig/vernietigd besluit ..................................................................... 32
Vertegenwoordiging ...................................................................................................................... 32
Tegenstrijdig belang bestuurders .................................................................................................. 34
Werkcollege ....................................................................................................................................... 35
Week 5 – Onbehoorlijk bestuur en enquêterecht bij de BV en de NV.................................................. 36
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 36
Inleiding ......................................................................................................................................... 36
Aansprakelijkheid bestuurders ...................................................................................................... 36
Geschillenregeling ......................................................................................................................... 41
Enquêteprocedure......................................................................................................................... 42
Werkcollege ....................................................................................................................................... 45
Week 6 – Herstructurering; intern en grensoverschrijdend ................................................................. 46
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 46
Inleiding ......................................................................................................................................... 46
Interne herstructurering................................................................................................................ 46
EU-vestigingsrecht ......................................................................................................................... 52
Grensoverschrijdende herstructurering ........................................................................................ 53
Werkcollege ....................................................................................................................................... 54
Week 7 – Concernrecht ......................................................................................................................... 55
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 55
Concernvorming ............................................................................................................................ 55
Concernbegrippen ......................................................................................................................... 55
Concernverhoudingen ................................................................................................................... 57
Doorbraak van aansprakelijkheid in concernverhoudingen ......................................................... 57
Geconsolideerde jaarrekening ...................................................................................................... 58
Art. 2:248 BW en concern ............................................................................................................. 60
Werkcollege ....................................................................................................................................... 60
2
,Introductie
Docent: Prof. Mr. J.N. (Hanny) Schutte-Veenstra
Literatuur:
- M.J. Kroeze, L. Timmerman en J.B. Wezeman, De kern van het ondernemingsrecht, vijfde
druk, Deventer: Wolters Kluwer 2019 (ISBN 978-90-13-15180-0)
- Rechtspersonen, inclusief: ondernemingsrecht, effectenrecht, faillissementsrecht en
toekomstige wetgeving, Deventer: Kluwer, editie 2020/2021 (ISBN 978-90-13-15986-8)
Tentamen: 20 MC-vragen + Essay vragen (open boek tentamen)
Week 1 – Ondernemingsvormen en oprichtingsvereisten
Literatuur: De kern, H1 en H2 (met uitzondering van par. 2, 3, 5 en 6)
Hoorcollege
Drie hoofdthema’s
- Juridische organisatie van de onderneming
o o.a. organen /bevoegdheden/ruzie
- Vertegenwoordiging
- Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
Thema’s ondernemingsrecht
Indeling
- (i) Rechtspersonen (Boek 2 BW (rechspersoonlijkheid))
- (ii) Personenvennootschappen
- (iii) Eenmanszaken
Belangrijkste onderscheid
Een personenvennootschap en een eenmanszaak hebben naar huidig recht geen
rechtspersoonlijkheid
Rechtspersoon is zelfstandig drager van rechten en verplichtingen; rechtspersoon staat wat het
vermogensrecht betreft gelijk met een natuurlijk persoon, aldus art.2:5 BW
Rechtspersoon is constructie van het recht
Privaatrechtelijke rechtspersonen (boek 2 BW)
- Vereniging Titel 2
- Coöperatie Titel 3
- Stichting Titel 6
- Onderlinge waarborgmaatschappij (OWM) Titel 3
- Naamloze vennootschap (NV) Titel 4
- Besloten vennootschap (BV) Titel 5
Titel 1: algemene bepalingen
Personenvennootschappen
Bijzondere overeenkomst (tussen minimaal 1 persoon) van personenvennootschap;
samenwerkingsvorm in beroep en bedrijf
Drie varianten:
- Maatschap
- Vennootschap onder firma (VOF)
- Commanditaire vennootschap (CV)
Eenmanszaak
3
, Rechtspersonen
Wettelijke regelingen
- Boek 2 BW
- Handelsregisterwet 2007 (Hregw) & Handelsregisterbesluit 2008 (Hregb)
- Wet op de ondernemingsraden (WOR)
Statuten
Door de rechtspersoon zelf opgestelde regels betreffende de interne organisatie
Rechtspersoonlijkheid
Art. 2:5 BW
- “Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk persoon gelijk,
tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit”
- Ook wel: een rechtspersoon is zelfstandig drager van eigen rechten en plichten
Belangrijke kenmerken
- Rechtspersoon kan niet zelf handelen – constructie van het recht
- Elke rechtspersoon heeft daarom altijd een bestuur
- Het bestuur (de bestuurders) vertegenwoordig(t)(en) de rechtspersoon
NV en BV
(noemen we ook wel kapitaalvennootschap (door de aandelen))
De NV is geregeld in Titel 4 Boek 2 BW
De BV is geregeld in Titel 5 Boek 2 BW
Let op: Titel 1 Boek 2 BW ‘Algemene bepalingen’
- Gelden voor alle rechtspersonen, dus ook voor NV/BV
Belangrijk is art.2:25 BW: dwingend recht
- “Van de bepalingen van dit boek kan slechts worden afgeweken, voor zover dat uit de wet
blijkt”
Hoe komst de NV/BV aan geld?
Art 2:64 lid 1 BW / 2:175 lid 1 BW
- In aandelen verdeeld kapitaal/ in 1 of meer aandelen verdeeld kapitaal
- Altijd: meer dan 1 aandeel/1 of meer aandelen
- Ook wel: ‘Kapitaalvennootschap’
- 1 of meer aandeelhouders
Art. 2:80a en 2:80b BW/ art. 2:191a en 2:191b BW
- Storting op aandelen in geld of natura
Formaliteiten oprichting NV/BV
- Door een of meer personen; art 2:64/2:175 lid 2 BW
- Akte van oprichting; statuten; art. 2:65 en 2:66/2:176 en 2:177 BW
- Bij notariële akte; Art. 2:64/2:175 lid 2 jo. Art 2:4 BW
o Notariële akte is ontstaansvoorwaarde of constitutief vereiste
4
-
Ondernemingsrecht A&C
(EBB901C05c)
Docent: Prof. Mr. J.N. (Hanny) Schutte-Veenstra Blok 2A studiejaar 2020/2021
Inhoud
Introductie ............................................................................................................................................... 3
Week 1 – Ondernemingsvormen en oprichtingsvereisten ..................................................................... 3
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 3
Thema’s ondernemingsrecht .......................................................................................................... 3
Rechtspersonen ............................................................................................................................... 4
NV en BV .......................................................................................................................................... 4
Overige rechtspersonen .................................................................................................................. 5
Personenvennootschappen............................................................................................................. 8
Keuze voor BV (of NV) of personenvennootschap? ........................................................................ 9
Eenmanszaak ................................................................................................................................. 10
Handelen namens NV/BV i.o. ........................................................................................................ 10
Tentamenvraag.............................................................................................................................. 11
Werkcollege ....................................................................................................................................... 11
Week 2 – Crediteurenbescherming bij de BV en de NV ........................................................................ 12
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 12
Kapitaalbescherming bij NV .......................................................................................................... 12
Crediteurenbescherming bij BV .................................................................................................... 17
Werkcollege ....................................................................................................................................... 19
Week 3 –Aandelen en aandeelhouders bij de BV en de NV ................................................................. 20
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 20
Rechten en verplichtingen aandeelhouders ................................................................................. 20
Soorten/aanduidingen van aandelen ............................................................................................ 21
Financiële rechten ......................................................................................................................... 23
Zeggenschapsrechten .................................................................................................................... 24
Gelijkheidsbeginsel ........................................................................................................................ 24
Overdraagbaarheid........................................................................................................................ 25
Werkcollege ....................................................................................................................................... 25
1
,Week 4 – Bevoegdheden organen, besluitvorming, vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang bij de
BV en de NV ........................................................................................................................................... 26
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 26
Bevoegdheid organen BV/NV ........................................................................................................ 26
Besluitvorming AV ......................................................................................................................... 29
Besluitvorming bestuur ................................................................................................................. 30
Fouten in besluitvormingsproces .................................................................................................. 31
Positie wederpartij bij een nietig/vernietigd besluit ..................................................................... 32
Vertegenwoordiging ...................................................................................................................... 32
Tegenstrijdig belang bestuurders .................................................................................................. 34
Werkcollege ....................................................................................................................................... 35
Week 5 – Onbehoorlijk bestuur en enquêterecht bij de BV en de NV.................................................. 36
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 36
Inleiding ......................................................................................................................................... 36
Aansprakelijkheid bestuurders ...................................................................................................... 36
Geschillenregeling ......................................................................................................................... 41
Enquêteprocedure......................................................................................................................... 42
Werkcollege ....................................................................................................................................... 45
Week 6 – Herstructurering; intern en grensoverschrijdend ................................................................. 46
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 46
Inleiding ......................................................................................................................................... 46
Interne herstructurering................................................................................................................ 46
EU-vestigingsrecht ......................................................................................................................... 52
Grensoverschrijdende herstructurering ........................................................................................ 53
Werkcollege ....................................................................................................................................... 54
Week 7 – Concernrecht ......................................................................................................................... 55
Hoorcollege ....................................................................................................................................... 55
Concernvorming ............................................................................................................................ 55
Concernbegrippen ......................................................................................................................... 55
Concernverhoudingen ................................................................................................................... 57
Doorbraak van aansprakelijkheid in concernverhoudingen ......................................................... 57
Geconsolideerde jaarrekening ...................................................................................................... 58
Art. 2:248 BW en concern ............................................................................................................. 60
Werkcollege ....................................................................................................................................... 60
2
,Introductie
Docent: Prof. Mr. J.N. (Hanny) Schutte-Veenstra
Literatuur:
- M.J. Kroeze, L. Timmerman en J.B. Wezeman, De kern van het ondernemingsrecht, vijfde
druk, Deventer: Wolters Kluwer 2019 (ISBN 978-90-13-15180-0)
- Rechtspersonen, inclusief: ondernemingsrecht, effectenrecht, faillissementsrecht en
toekomstige wetgeving, Deventer: Kluwer, editie 2020/2021 (ISBN 978-90-13-15986-8)
Tentamen: 20 MC-vragen + Essay vragen (open boek tentamen)
Week 1 – Ondernemingsvormen en oprichtingsvereisten
Literatuur: De kern, H1 en H2 (met uitzondering van par. 2, 3, 5 en 6)
Hoorcollege
Drie hoofdthema’s
- Juridische organisatie van de onderneming
o o.a. organen /bevoegdheden/ruzie
- Vertegenwoordiging
- Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
Thema’s ondernemingsrecht
Indeling
- (i) Rechtspersonen (Boek 2 BW (rechspersoonlijkheid))
- (ii) Personenvennootschappen
- (iii) Eenmanszaken
Belangrijkste onderscheid
Een personenvennootschap en een eenmanszaak hebben naar huidig recht geen
rechtspersoonlijkheid
Rechtspersoon is zelfstandig drager van rechten en verplichtingen; rechtspersoon staat wat het
vermogensrecht betreft gelijk met een natuurlijk persoon, aldus art.2:5 BW
Rechtspersoon is constructie van het recht
Privaatrechtelijke rechtspersonen (boek 2 BW)
- Vereniging Titel 2
- Coöperatie Titel 3
- Stichting Titel 6
- Onderlinge waarborgmaatschappij (OWM) Titel 3
- Naamloze vennootschap (NV) Titel 4
- Besloten vennootschap (BV) Titel 5
Titel 1: algemene bepalingen
Personenvennootschappen
Bijzondere overeenkomst (tussen minimaal 1 persoon) van personenvennootschap;
samenwerkingsvorm in beroep en bedrijf
Drie varianten:
- Maatschap
- Vennootschap onder firma (VOF)
- Commanditaire vennootschap (CV)
Eenmanszaak
3
, Rechtspersonen
Wettelijke regelingen
- Boek 2 BW
- Handelsregisterwet 2007 (Hregw) & Handelsregisterbesluit 2008 (Hregb)
- Wet op de ondernemingsraden (WOR)
Statuten
Door de rechtspersoon zelf opgestelde regels betreffende de interne organisatie
Rechtspersoonlijkheid
Art. 2:5 BW
- “Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk persoon gelijk,
tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit”
- Ook wel: een rechtspersoon is zelfstandig drager van eigen rechten en plichten
Belangrijke kenmerken
- Rechtspersoon kan niet zelf handelen – constructie van het recht
- Elke rechtspersoon heeft daarom altijd een bestuur
- Het bestuur (de bestuurders) vertegenwoordig(t)(en) de rechtspersoon
NV en BV
(noemen we ook wel kapitaalvennootschap (door de aandelen))
De NV is geregeld in Titel 4 Boek 2 BW
De BV is geregeld in Titel 5 Boek 2 BW
Let op: Titel 1 Boek 2 BW ‘Algemene bepalingen’
- Gelden voor alle rechtspersonen, dus ook voor NV/BV
Belangrijk is art.2:25 BW: dwingend recht
- “Van de bepalingen van dit boek kan slechts worden afgeweken, voor zover dat uit de wet
blijkt”
Hoe komst de NV/BV aan geld?
Art 2:64 lid 1 BW / 2:175 lid 1 BW
- In aandelen verdeeld kapitaal/ in 1 of meer aandelen verdeeld kapitaal
- Altijd: meer dan 1 aandeel/1 of meer aandelen
- Ook wel: ‘Kapitaalvennootschap’
- 1 of meer aandeelhouders
Art. 2:80a en 2:80b BW/ art. 2:191a en 2:191b BW
- Storting op aandelen in geld of natura
Formaliteiten oprichting NV/BV
- Door een of meer personen; art 2:64/2:175 lid 2 BW
- Akte van oprichting; statuten; art. 2:65 en 2:66/2:176 en 2:177 BW
- Bij notariële akte; Art. 2:64/2:175 lid 2 jo. Art 2:4 BW
o Notariële akte is ontstaansvoorwaarde of constitutief vereiste
4
